افسردگی فصلی یا پاییزی چیست؟ علائم‌،نشانه‌ها و درمان 2


اختلال افسردگی فصلی

از زمانهای بسیار دور باور بسیاری از افراد چنین بوده که فصل­‌های سال می­‌توانند روی خلق انسان اثر بگذارند. یکی از اثراتی خلقی منسوب به فصل تحت عنوان ” افسردگی فصلی ” شناخته می شود. تا دهۀ 1980 اصطلاح « اختلال خلقی فصلی» یا Seasonal Affective Disorder تعریف نشده بود و اولین بار به طور رسمی توسط نورمَن روزنتهال و همکارانش در مؤسسه ملی بهداشت روان ایالات متحده آمریکا معرفی شد.

افسردگی فصلی

اختلال خلق فصلی نوعی از افسردگی است که نشانه‌های افسردگی در فردی که در اکثر مواقع خلق نرمالی دارد، به طور مقطعی و با تبعیت از الگوهای چرخش فصلی بروز پیدا می کند و با تغییر فصل از بین می‌رود. اختلال افسردگی فصلی در اکثر افراد در فصلهای پاییز و زمستان بروز پیدا می‌کند اما عده‌ای دیگر درست عکس این قضیه‌اند یعنی با شروع فصل بهار یا تابستان دچار این نوع افسردگی می‌شوند. این اختلال به عنوان یک اختلال رایج در طبقه‌بندی اختلالات روانی شناخته می‌شود.

تاکنون دلیل قطعی برای افسردگی فصلی مشخص نشده، بعضی از دانشمندان ترشح هورمون‌های مثل ملاتونین به‌خصوص در زمان‌های خاصی از سال و عده‌ای دیگر، تغییراتی در میزان تولید انتقال‌دهنده‌های عصبی در مغز مثل سروتونین و تغییر در ساعت بيولوژيك بدن به دلیل کم شدن نور خورشید و کوتاه شدن طول روز در فصل پاییز و زمستان را دلیل بروز این اختلال می‌دانند.

افسردگی فصلی

حدود 4 تا 6 درصد كل جمعيت جهان دچار اين نوع افسردگي هستند. میزان شیوع و شدت علائم با توجه به اقلیم، سن و جنسیت متفاوت است. بروز این اختلال معمولا از دوران جوانی شروع می شود و شیوع آن در بین زنان بیش از سه برابر مردان است. در اقلیم‌های مرتفع (نواحی کوهستانی) و در کشورهایی که آب و هوای ابری و بارانی دارند بیشتر از کشورهایی با هوای آفتابی گزارش می‌شود؛ مثلا تنها يك درصد افسرده‌هاي ژاپني دچار افسردگی فصلی می‌شوند، درصورتي كه در آلاسكا اين ميزان به 2‌/‌9 درصد هم رسيده است. يا در فنلاند 75 درصد زنان در گروه سني 20 تا 45 سال دچار افسردگي زمستاني هستند.

 

علائم اختلال افسردگي فصلی

  • پایین آمدن خلق، احساس غمگيني و پوچي در بيشتر ساعات روز، نشانه اصلی در همه انواع افسردگی از جمله افسردگی فصلی است.
  • برخلاف سایر انواع افسردگی که اغلب با کاهش اشتها همراه است در افسردگی فصلی افزایش اشتها و تمایل به مصرف شیرینی‌جات و در نتیجه افزایش وزن مشاهده می‌شود.
  • احساس خواب‌آلودگی و خستگي مفرط در بیشتر ساعات روز، كاهش ميزان انرژي و تمرکز از دیگر علائم این اختلال است.
  • تحريك‌پذيري عصبي، زودرنجی و گاهی پرخاشگری در افراد مبتلا به این اختلال گزارش می‌شود.
  • تمایل به تنهایی، دور بودن از جمع و انزوا از دیگر ویژگیهای رایج در این افراد است.

 

تشخیص اختلال افسردگي فصلی

اگر احساس می‌کنید که دچار برخی از علائم افسردگی شده‌اید، حتما به روانشناس مراجعه کنید. هیچ‌گاه سرخود برای خودتان دارو تجویز نکنید. توجه داشته باشید که گاهی مشکلات جسمی ممکن است منجر به ایجاد علائم مشابه افسردگی شود. همچنین گاهی شدت علائم منجر به مشکلات روانپزشکی پیچیده‌تر می‌‌شود؛ در این موارد متخصص اعصاب و روان می تواند نوع و شدت بیماری را معین کند و متعاقبا درمان مناسب را به‌کار گیرد.

روانشناس خوب در تهران

 

درمان اختلال افسردگي فصلی

در کنار دارودرمانی تحت نظر روانپزشک، بکار گرفتن روشهایی چون پرتودرمانی (نور درمانی)، قرار گرفتن در معرض نور آفتاب یا استفاده از لامپ‌هاي فلوئورسنت در طی روز و رژیم غذایی سرشار از ويتامين و مواد معدني، ورزش، پیاده‌روی، فعالیت خارج از منزل در طی روز و همچنین سفر به مناطق آفتابی و گرمسیر در فصلهای سرد می‌تواند به کاهش علائم اختلال کمک کند.

افسردگی فصلی

پرتو درمانی، درمان از طریق یک قطعه که شامل لامپهای فلورانس با یک روکش پلاستیکی ( برای خنثی کردن امواج فرابنفش) است. شدت نور باید حداقل ۱۰۰۰۰ (Lux) باشد. حتماً لازم نیست که بیمار به طور مستقیم به نور خیره شود، بلکه باید کارهای روزمره خود، مانند غذا خوردن و یا مطالعه کردن را در فاصله ۱ تا ۲ متر از آن انجام دهد. این روش در اکثر موارد نتیجه بخش می باشد. پژوهش های اخیر نشان می‌دهند که پرتودرمانی در ساعات اولیه روز تاثیر بیشتری نسبت به پرتو‌درمانی در بعد‌از‌ظهر دارد. استفاده از این روش در ساعات پایانی روز ممکن است منجر به برخی عوارض جانبی مانند وارد شدن فشار به چشم‌ها، سر‌درد، زودرنجی و بدخلقی، بی خوابی و در نتیجه خستگی شود.

تشخیص زودهنگام و بکارگیری روشهای درمانی مناسب به سرعت بخشیدن به روند بهبودی فرد و برگشتن به شرایط عادی زندگی کمک می‌کند.

افسردگی فصلی

معمولا شکل گیری یک حلقه معیوب باعث تشدید علائم می شود. در این حلقه معیوب احساس خستگی دائم، منجر به کاهش فعالیت بدنی می شود و فعالیت بدنی کمتر، افسردگی را تشدید می­کند. افزایش اشتها و پرخوری و خواب زیاد و کاهش فعالیت باعث افزایش وزن می شود که در افراد با وزن بالا می تواند باعث افسردگی شود. همچنین کم شدن انگیزه، پایین آمدن خلق و تحریک‌­پذیری می­توانند باعث مشکلات بین فردی در خانه و محل کار شود. در این شرایط بکارگیری برخی موارد خودیاری و کمک گرفتن از یک مشاور یا روانشناس می­تواند تاثیرات مثبتی در بهم زدن این حلقه معیوب داشته باشد.

 

 


‎پیام بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

2 ‎افکار در “افسردگی فصلی یا پاییزی چیست؟ علائم‌،نشانه‌ها و درمان