گفتاردرمانی


گفتاردرمانی یا آسیب‌شناسی گفتار و زبان

رشته‌ای از علوم توانبخشی است که به بررسی ماهیت انواع اختلالات ارتباطی و گفتار و زبان و نیز روش‌های تشخیص و درمان این اختلالات می‌پردازد را گفتاردرمانی یا آسیب‌شناسی گفتار و زبان گویند.

حتما افرادی را دیده اید که در حین سخن گفتن گیر می‏کنند یا یک حرف را بیش از حد می‏کشند یا بخشی از کلمات را زیاد تکرار می‏کنند، اینها کسانی هستند که در اصطلاح دچار لکنت هستند.

شاید کودکانی را دیده باشید که نسبت به سن و سالشان خیلی کمتر از کودکان دیگر حرف می‏زنند اینها کودکانی هستند که تأخیر در رشد گفتار و زبان (DSL) دارند .

تشخیص  و درمان این اختلالات بر عهده گفتار درمانگران یا آسیب شناسان گفتار و زبان است.

گفتاردرمانگران هیچگاه برای کسی دارو تجویز نمی‏کنند بلکه با ارزیابی توانایی‏های گفتاری و زبانی افراد و به دنبال آن با آموزش‏ها و درمان‏های تخصصی به افراد کمک می‏کنند تا این توانایی‏ها در عمل پدیدار شوند.

 

speech-therapy (4)

در ادامه ما به معرفی این اختلالات می‏پردازیم، در صورت مشاهده، با مراجعه به متخصص گفتاردرمانگر به رفع مشکل بپردازید.

در سایت پزشک خوب شما می‏توانند به لیست گفتاردرمانگران در تهران و سایر شهرستان‌ها دسترسی پیدا کنید و به راحتی و به شکل اینترنتی با ایشان وقت رزرو کنید.

با اختلالات گفتار و زبان آشنا شویم:

 

تأخیر در گفتار و زبان

افرادی که به دلایلی چون ناشنوایی، عقب ماندگی ذهنی و فلج مغزی دیرتر از حد طبیعی شروع به صحبت می‌کنند و گفتار و زبانشان در حد سنشان نمی‌باشد، دچار این مشکل هستند.

 

اختلالات روانی گفتار

در این حالت گفتار فرد از حالت روان و عادی خارج می‌شود. افراد دارای لکنت زبان یا پریده گویی در این گروه قرار می‏گیرند:

  1. لکنت زبان از مهم‌ترین و متداول‌ترین اختلالات تکلمی است. لکنت زمانی پدید می‏آید که در جریان طبیعی گفتار، وقفه ای ناگهانی و غیرطبیعی به واسطه تکرار صداها، هجاها، کلمات و حتی عبارات و یا کشیده گویی صداها و هجاها و کلمات (طولانی اداکردن صداها) و نیز به شکل میان اندازی یا میانپرانی صداها، هجاها و کلمات دیگر (صداهای اضافی بین کلمات) و یا گیر و قفل شدن دهان، ایجاد شده و بعضا با رفتارهای وابسته همراه است.

در یک جمله میتوان گفت لکنت، اختلالی در بعد روانی گفتار بوده و به صورت لحظه ای و موقتی در جریان گفتار پیش می‌‏آید و اغلب لحظاتی بعد از گفتار به شکل روان و سلیس ادا می‏شود .در سنین ۶ تا ۷ سالگی که مصادف با آغاز مدرسه ‌است (به لحاظ ویژگی‌های عاطفی و سازگاری اجتماعی خاص) امکان بروز لکنت در کودکانی که مستعد آنند، وجود دارد.

  1. پریده گویی: زمانی اتفاق می‏افتد که میزان تکلم دچار اشکال شود و گفتار فرد بیش از حد سریع باشد و فرد نتواند به صورت منسجم و روان صحبت کند.

 

اختلالات صوت

در این حالت کیفیت، زیر و بمی، بلندی و انعطاف پذیری صوت فردی متفاوت از صوت افراد، جنس، سن، گروه و فرهنگ مشابه وی می‌باشد. آسیب شناسان گفتار و زبان، وجود یا عدم وجود اختلال را بر طبق نیازها و زمینه خود تعیین می‏کنند.

از علائم اختلالات صوت میتوان به موارد زیر را ذکر کرد:

۱- گرفتگی صوت ۲- نفس آلودگی صدا ۳- خستگی صوتی ۴- کاهش دامنه آواسازی ۵- بی صدایی ۶- قطع زیر و بمی ۷- صدای زیر نامناسب 8- آواسازی توأم با تلاش و کوشش 9- لرزش

 

speech-therapy (3)

زبان پریشی

به علل مختلف از جمله: سکته مغزی، تومر، ضربه مغزی و … می‌تواند ایجاد شود و در نتیجه به فرایندهای درک و یا بیان زبان آسیب وارد می‌کند.

انواع زبان پریشی (آفازی):

1- آفازی ورنیکه 2- آفازی بروکا 3- آفازی انتقالی 4- آفازی ترانس کورتیکال حسی 5- آفازی گلوبال 6- آفازی ترنس کوتیکال حرکتی 7- آفازی آنومی 8- آفازی ترنس کورتیکال مختلط

 براساس نوع آفازی ممکن است این علائم دیده شود:

1- پارافازیا 2- اختلال تکرار 3- اختلال در خواندن و نوشتن 4- اختلال در درک و بیان 5- اختلال درنامیدن

 

اختلالات تشدید

تشدید زیر مجموعه کیفیت صوت است. در اختلالات تشدید دراثر اختلال در عمکرد دریچه کامی-حلقی به علل مختلف فرایند تشدید به درستی انجام نمی‌شود و به عبارت دیگر توازن خیشومی-دهانی به هم خورده است.

انواع اختلالات تشدید:

1-  خیشومی شدگی بیش از حد  2-  خیشومی کمتر از حد  3-  مختلط

 

اختلالات تولید یا تلفظ صداها

این اختلالات مشخصا بیش از هر نوع عارضه گفتاری وقت و توجه آسیب‌شناسان گفتار را به خود مشغول می‌کند و تقریبا ۸۰ درصد موارد اختلالات گفتاری را تشکیل می‌دهد. اینگونه افراد در تولید و بیان همخوانها (صامت) و واکه ها (مصوت) مشکل دارند و به صورت‌های زیر بروز می‌کند:

  1. حذف: یعنی یکی ازهم‏خوان‏ها را حذف می‏کنند. (خس به جای خرس)
  2. خرابگویی: دراین حالت گوینده به جای صدای هدف یک صدای غیرمشخص تولید می‏کند. (صدای “ث” عربی در سلام)
  3. افزودن: دراین حالت گوینده یک صدا یا هجای نابجا را وارد واژه یا هجای اصلی می‏نماید (قوه ری به جای قوری)
  4. جانشینی: در این گونه خطا گوینده یک صدای استاندارد به غلط جانشین صدای هدف می‎کند. (تتاب به جای کتاب)

اختلالات یادگیری یا خواندن و نوشتن

اختلالی که در آن علی‌رغم وجود هوش طبیعی عملکرد زبان نوشتاری، خواندن و یا ریاضیات به طور قابل توجهی کمتر از حد مورد انتظار برای فرد است. که جنبه خواندن و نوشتن جزء حیطه مورد مداخله گفتاردرمانی است و اصلاح دیگر آن نارساخوانی (dyslexia) نام دارد.

 

بلع

اختلال در انتقال طبیعی لقمه غذایی از حفره دهان به معده که می‌تواند به دلایل متعددی از جمله: سکته مغزی، ضعف عضلانی، ضربه مغزی، بیماری‌های عصبی-عضلانی و … ایجاد شود.

 

وظایف یک کارشناس گفتاردرمانی

  1. ارزیابی، شناخت و تشخیص اختلال گفتاری
  2. ارائه درمان مناسب و دادن مشاوره لازم به بیمار و همراهان وی
  3. انجام تحقیق پیرامون موضوعات مربوط به این رشته

 

گفتاردرمانی

 

اهداف گفتاردرمانی

  • کمک به افرادی که اختلالات تلفظی دارند.
  • کمک به بیمارانی که اختلال در صوت یا حنجره دارند.
  • کمک به بیمارانی که به دلیل آسیب مغزی زبان پریش شده‌اند.
  • یاری به ناشنوایان برای برقراری ارتباط کلامی.
  • کمک به طیف گسترده ای از عقب‌ماندگان ذهنی و سایر کودکانی که به هر دلیلی در اکتساب گفتار و زبان مشکل دارند.
  • کمک به افرادی که در عمل بلع مشکل دارند.
  • راهنمایی و ارائه راهکار به افرادی که دچار لکنت یا سایر اختلالات روانی گفتار هستند.
  • توصیه و مشاوره به افراد جامعه برای پیشگیری از اختلالات ذکر شده.

‎پیام بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *