با ترس های شدید و غیر معقول خود چه کنیم؟ آشنایی با انواع فوبیا و درمان آن

توسط میترا سیفان
21 نظرها

آشنایی با انواع فوبیا و ترس های شدید وغیرمعقول و درمان آنها

فوبیا (هراس) ممکن است با ترس مداوم و غیر منطقی از شرایط یا چیزهای خاص مثل سگ‌، حشرات یا مار، رانندگی کردن، ارتفاع، تونل یا پل، رعد و برق، پرواز، آسانسور یا جراحات شامل خونریزی همراه باشد.

فوبیا صرفا ترس شدید نیست، بلکه یک ترس غیرمنطقی است.

 

احساس اضطراب یا ناراحتی ممکن است به هر کسی دست دهد.

برای مثال، اولین روز شما در محل کار جدید است، می‌خواهید برای یک سفر طولانی برنامه‌ریزی کنید یا نزد دندانپزشک بروید که می‌بینید کف دست‌تان عرق کرده، می‌لرزید یا تپش قلب دارید. اضطراب تا حدی به شما کمک می‌کند بر روی کارتان تمرکز کنید.

اما وقتی اضطراب آنقدر جدی است که شما را از کارتان باز می‌دارد یا شما را از مواجهه با شرایط خاص یا لذت بردن از زندگی می‌ترساند، ممکن است به یکی از شایع‌ترین اختلالات روانی موسوم به اختلال اضطراب مبتلا شده باشید.

انواع فوبیا (هراس ها) نیز جزئی از اختلالات اضطرابی محسوب می‌شوند. 

اختلال اضطراب یک مشکل ساده و پیش پا افتاده نیست. شما نمی‌توانید صرفا با اتکا به قدرت اراده خود بر اختلال اضطراب غلبه کنید یا آن را نادیده گرفته و علائمش را پشت گوش بیاندازید.

این اختلال باعث می‌شود بیشتر اوقات دچار اضطراب شوید و در انجام امور روزمره خود آنقدر احساس ناراحتی کنید که از انجامشان پشیمان شوید. یا ممکن است گاهی اوقات دچار اضطراب شوید، اما آنقدر شدید باشد که از ترس و وحشت خشک‌تان بزند.

گرچه این وضعیت بسیار ترسناک و عجزآور است، اما قابل درمان می‌باشد. فقط باید علائم را تشخیص دهید و کمک بگیرید.

 

فوبیا سه نوع اصلی دارد:

  • فوبیای خاص (ساده) که شایع‌ترین فوبیا است و بر روی اشیاء خاص تمرکز دارد.
  • فوبیای اجتماعی که باعث اضطراب شدید در موقعیت‌های اجتماعی یا عمومی می‌شود. از این نوع از فوبیا در آخرین نسخه راهنمای تشخیص اختلالات روانی (DSM-5) با نام اضطراب اجتماعی یاد می‌شود.
  • آگورافوبیا یا ترس از تنها بودن در مکان‌های عمومی که نشود به راحتی از آنجا فرار کرد.

ترس از مار ،ترس از پرواز، ترس از آسانسور، ترس از عنکبوت

فوبیای خاص چیست؟

فوبیای خاص یا ساده باعث ایجاد ترس شدید از وضعیت یا اشیائی می‌شود که در واقع بی‌خطر هستند. افرادی که از این فوبیا رنج می‌برند می‌دانند که ترسشان غیرمنطقی است، اما تصور مواجه شدن با آن وضعیت یا شی خاص آنها را دچار هراس می‌کند.

بعنوان مثال، ممکن است به راحتی بتوانید بلندترین کوه‌های جهان را اسکی کنید، اما از ماندن در طبقه دهم یک ساختمان به وحشت بیافتید.

یا از حشرات، حیوانات خاص یا اشیای خاصی بشدت وحشت داشته باشید!

 

میزان شیوع انواع فوبیا

بزرگسالانی که از این فوبیا رنج می‌برند، می‌دانند که ترسشان غیرمنطقی است؛ اما تصور مواجهه با آن وضعیت باعث می‌شود دچار ترس و حملات شدید شوند. فوبیای خاص از هر 10 نفر در 1 نفر وجود دارد و به نظر می‌رسد زنان کمی بیشتر از مردان به انواع فوبیا دچار می‌شوند.

 

علت به وجود آمدن فوبیاها

هیچ کس نمی‌داند چه چیزی باعث فوبیا می‌شود، هرچند به نظر می‌رسد در بین اعضای خانواده منتقل شده و بیشتر در زنان شایع است.

فوبیاهای خاص معمولا در سنین نوجوانی یا بزرگسالی شروع می‌شوند. ترس به طور ناگهانی آغاز می‌شود و از ترس‌های دوران کودکی دوام بیشتری دارد. فوبیای خاص در کودکان -مثلا ترس از حیوانات- معمولا در طول زمان از بین می‌رود، هرچند ممکن است تا بزرگسالی ادامه یابد. کسی نمی‌داند چرا فوبیا در برخی از بین رفته و در برخی دیگر ادامه می‌یابد.

راجع به چگونگی درمان ترس در کودکان، اینجا بخوانید.

ترس در کودکان

علائم فوبیاهای خاص:

  • ترس مشخص و مداوم به شکل حاد و غیرمنطقی به دلیل وجود یک شی یا پیش‌بینی یک وضعیت خاص (برای مثال، پرواز، ارتفاع، حیوانات، تزریق، مشاهده خون).
  • ترس مداوم که حداقل 6 ماه به طول بیانجامد.
  • قرار گرفتن در معرض عوامل تحریک‌کننده فوبیا معمولا به یک واکنش فوری منجر می‌شود که ممکن است به صورت یک حمله هراس در شرایط خاص صورت گیرد (اضطراب در کودکان ممکن است با گریه، کج خلقی، افسردگی یا دلبستگی همراه باشد).
  • ترس یا اضطراب فرد با خطری که وی را تهدید می‌کند تناسب ندارد و در بستر اجتماعی یا فرهنگی فرد عادی شمرده نمی‌شود. بزرگسالان معمولاً متوجه می‌شوند که ترس آنها بیش از حد یا غیرمنطقی است و از اینکه چنین وضعیتی دارند ناراحت می‌شوند.
  • فرد از شرایط هراس‌آور دوری می‌کند یا به زحمت در آن محیط‌ها می‌ماند که باعث بروز اضطراب شدید می‌گردد.
  • اجتناب، پیش‌بینی اضطراب یا پریشانی در شرایط هراس‌آور بر عملکرد روتین، شغلی (یا تحصیلی) یا فعالیت‌های اجتماعی یا روابط اجتماعی فرد تأثیر می‌گذارند، یا فرد از داشتن چنین وضعیتی دچار پریشانی می‌گردد.
  • اضطراب، حملات هراس یا اجتناب از شرایط هراس‌آور در مواجهه با اشیاء یا شرایط خاص چیزی جز علائم فوبیای خاص نیستند.

 

درمان فوبیای خاص

فوبیا ها میتوانند اغلب از طریق رواندرمانی و گاهی با تلفیق رواندرمانی و دارودرمانی، درمان شوند.

از میان رواندرمانی ها، رفتار درمانی و رفتار درمانی شناختی (CBT) نقش به سزایی در درمان این اختلالات دارند.

لیست بهترین روانشناسان متخصص در زمینه درمان فوبیا در سراسر کشور

رفتار درمانی بر تغییر رفتار بیمار تمرکز داشته و از تکنیک‌های مختلف برای متوقف ساختن این رفتارها استفاده می‌کند.

یکی از این تکنیک‌ها روش تنفس دیافراگمی است که نوعی تنفس عمیق است.

روش دیگر مواجهه‌درمانی است که در آن بیمار به تدریج با وضعیتی که از مواجهه با آن هراس دارد روبرو می‌شود تا بتواند به مهارت‌های مقابله با این وضعیت دست یابد.

در رفتار درمانی شناختی مهارت‌های جدیدی به فرد آموخته می‌شود تا در مواجهه با شرایطی که موجب اضطراب یا حملات هراس می‌شود از آنها استفاده کند. بیماران همچنین یاد می‌گیرند که الگوی فکری‌شان به ظهور علائم کمک می‌کند، در نتیجه از آن برای کاهش یا جلوگیری از بروز علائم استفاده می‌کنند.

و از بهترین روش های کاهش استرس ناشی از فوبیا، استفاده از تکنیک های ذهن آگاهی است.

 

فوبیای اجتماعی

فوبیای اجتماعی باعث می‌شود فرد در مقابل دیگران احساس حقارت یا خجالت کند. احساس کوچک بودن یا عدم اعتماد به نفس نیز به بروز این مشکل دامن می‌زند و ممکن است فرد را در محیط مدرسه، جامعه و محل کار دچار تنش کند.

ترس از صحبت در جمع

با اینکه این اختلال گاهی اوقات شبیه خجالت کشیدن به نظر می‌رسد، اصلاً شبیه آن نیست.

افراد خجالتی در شرایط اجتماعی دچار اضطراب شدید نمی‌شوند و لزوما از این شرایط اجتناب نمی‌کنند. در مقابل، افرادی که دچار فوبیای اجتماعی هستند در اغلب موارد احساس راحتی می‌کنند و صرفا در شرایط خاص دچار اضطراب می‌شوند. فوبیای اجتماعی معمولا با افسردگی یا سوء مصرف مواد مخدر همراه است.

افرادی که از فوبیای اجتماعی رنج می‌برند ممکن است:

  • اشتباهات کوچک را بزرگ‌تر از آنچه که هست در نظر بگیرند.
  • قرمز شدن را حالتی شرم‌آور بدانند.
  • احساس کنند تمام توجهات به سمت آنها است.
  • از صحبت کردن در جمع یا قرار گذاشتن و حرف زدن با افراد صاحب‌اختیار بترسند.
  • از استفاده از دستشویی عمومی یا غذاخوری‌های عمومی بهراسند.
  • از صحبت کردن با تلفن یا نوشتن در مقابل دیگران بترسند.

برای کسب اطلاعات بیشتر و دانستن راه های درمانی این اختلال، مطالعه مطلب زیر مفید خواهد بود:

اختلال اضطراب اجتماعی؛ نشانه ها، علل و راهکاری درمانی

 

 آگورافوبیا

آگورافوبیا باعث می‌شود فرد از قرار گرفتن در مکان‌ها یا شرایطی که فرار از آن دشوار یا خجالت‌آور است دچار اضطراب شود. برای مثال، در اتاقی پر از افراد غریبه یا آسانسور. در برخی موارد، حملات هراس آنقدر فرد را ضعیف می‌کند که ممکن است از ترس یک حمله دیگر دچار آگورا فوبیا شود. در موارد حاد، فرد مبتلا به آگروافوبیا از بیرون رفتن از خانه نیز می‌ترسد. هیچ کسی مجبور نیست ترس و وحشت بی‌امانی که گاهی گریبانش را می‌گیرد تحمل کند. متخصصان بهداشت روانی این عارضه را بسیار جدی می‌گیرند و فوبیاها با درمان مناسب از بین می‌روند.

نویسنده: میترا سیفان – روانشناس

 

خوانندگان محترم چنانچه سوالی در زمینه انواع فوبیا دارید در قسمت نظرات مطرح کنید تا در اسرع وقت پاسخگو باشیم.

پزشک خوب، سامانه آنلاین رزرو اینترنتی نوبت از روانشناسان و روانپزشکان است که به شما کمک می‌کند بهترین متخصصان را در کوتاه ترین زمان و در نزدیکی محل زندگی خود پیدا کرده و وقت خود را به صورت آنلاین رزرو نمایید.

 

 

21 نظرها

مینا ژوئن 7, 2020 - 12:00 ب.ظ

دوست من نسبت به سوسک ترس عجیب و زیادی داره. درحدیکه سوسک بیاد تو خونه، حالش بد میشه و نمیخواد تو خونه بمونه و سریع سم بریزه و اینا. و نزدیک نشه. خیلی حالش بد میشه، راهی هست که بشه کمکش کرد؟ به غیر از اینکه مثلا سوسک رو دور کرد و اجازه ورود نداد. اگه امکان روانشناس رفتن هم نباشه

پاسخ
میترا سیفان ژوئن 10, 2020 - 1:14 ب.ظ

سلام دوست عزیز، درمان قطعی فوبیای خاص حتما باید توسط متخصص انجام بشه، البته پروسه پیچیده ای نیست و در حد دو یا سه جلسه موضوع با موفقیت کامل رفع میشه در اکثر اوقات.

پاسخ
مائده ژوئن 24, 2020 - 6:57 ب.ظ

سلام، من از صدای بلند خصوصا اگر ناگهانی باشه وحشت میکنم و بطوری ک هیچ حرکتی نمیتونم بکنم انگار فریز شدم برای چند دقیقه، از بچگی هم همین بودم و صدا بلند ب شدت منو میترسونه. میخواستم بدونم چ کاری باید انجام بدم ک اینطور نباشم نسبت ب صدا بلند

پاسخ
میترا سیفان ژوئن 24, 2020 - 7:52 ب.ظ

سلام، استفاده از تکنیک های حساسیت زدایی و توجه آگاهی میتونه موثر باشه. برای حصول نتیجه بهتر لطفا به رواندرمانگر متخصص این حوزه ها مراجعه کنید.

پاسخ
Hussain ژوئن 27, 2020 - 11:26 ب.ظ

بابت موضوعات خوبی که اشاره کردید ممنون!
من در اکثر اوقات که در تاریکی یا تنهایی باشم خودم به خودم ترس میدم یعنی در باره موضوعات فکر مکنم که اصلا منطقی نیست و امکان ندارد اما برای خودم خیال بافی میکنم و شدیدا هم میترسم. و همچنان در موضوع دعوا و یا بحث و گفتگو ، دور نگری من بیش از حد و با وحشت زیاد است. برای این حالات آیا درمانی وجود دارد؟؟
ممنون میشم اگر لطف کنید

پاسخ
میترا سیفان جولای 1, 2020 - 5:52 ب.ظ

این که آگاه هستید که این ترس منطقی نیست، خودش یکی از نشانه های فوبیا است. اما بغیر از فوبیا، احتمال وجود وسواس فکری و یا اختلال اضطراب فراگیر هم وجود دارد که هر دو درمانهای متفاوتی دارند. لینک مطلب رو قرار میدهم:
https://pezeshkekhoob.com/blog/2019/08/18/generalized-anxiety-disorder/

پاسخ
محمد حسین منبری ژوئن 28, 2020 - 7:04 ب.ظ

سلام. ببخشید. یه سوال در مورد فوبیا داشتم که میخواستم بپرسم اگه امکان داره میشه با واتس آپ یا هر چیز دیگه باهاتون در ارتباط باشم.

پاسخ
علی کریمی ژوئن 29, 2020 - 11:33 ب.ظ

سلام
من خیلی از دعوا میترسم و میترسم از خونه برم بیرون فکر میکنم با کسی دعوام میشه
اما تنهایی نمیترسم اگه با خانواده برم میترسم از جاهایی مثلا مسافرت رفتن تفریح و …

پاسخ
میترا سیفان جولای 1, 2020 - 5:49 ب.ظ

آیا قادر هستید فکر کردن به دعوا رو در ذهن خودتون کنترل و قطع کنید؟ آیا فکرها فقط بصورت جملات تکرار میشوند و یا اینکه صحنه های دعوا رو هم متصور میشین؟

پاسخ
nirvana جولای 1, 2020 - 10:58 ق.ظ

سلام من اخیرا از روح و وجودشون درست کنار خودم خیلی میترسم به طوری که هر چه زودتر از اون مکان فعلیم باید دور بشم. به نظرتون علتش چی میتونه باشه و چیکار باید بکنم؟
حتی شب ها که میخوام بخوابم باید خودمو توی پتو بپیچونم یجوری که هیچ راهی از بیرون به درون پتو نباشه و با استرس به خواب میرم!

پاسخ
میترا سیفان جولای 1, 2020 - 5:47 ب.ظ

سلام. باتوجه به این که از وجودشون در کنارتون میترسید، سوالم این هست که آیا این حس فقط محدود به ترس شدید هست و یا اینکه علائم یا نشانه های دیگری مثل صدا و یا تصویر هم تجربه میکنید؟

پاسخ
حسنا جولای 4, 2020 - 11:34 ق.ظ

سلام این یه نوع فوبیا س من خودم از توپ به شدت میترسم

پاسخ
علی جولای 2, 2020 - 8:40 ب.ظ

سلام
من ۳۰ سالمه
۱۵ ساله درگیر فوبیای اجتماعی شدید هستم و نمی تونم در جمع صحبت کنم
پیش روانشناس و روانپزشک رفتم ولی فایده ای نداشته
تورو خدا کمکم کنید دیگه خسته شدم

پاسخ
میترا سیفان جولای 4, 2020 - 5:08 ب.ظ

سلام، پیشنهاد من این هست که به رواندرمانگری مراجعه کنید که رویکرد درمانیش، رویکرد پذیرش و تعهد (اکت) باشه. این رو میشه از رزومه ی متخصصین توی سایت پزشک خوب هم متوجه شد که کدام درمانگر با این رویکرد فعالیت میکند.
https://pezeshkekhoob.com/blog/2020/02/22/acceptance-and-commitment-therapy/
https://pezeshkekhoob.com/

پاسخ
Anid جولای 2, 2020 - 8:41 ب.ظ

سلام خسته نباشید…من یه ترس عجیب نسبت به پدرم دارم پدرم ادمی که نیست که کتک بزنه یا اذیت کنه اتفاقا مهربونم هست اما بعضی وقتا خیلی عصبانی میشه از بچگی جوری بودم که هیچ وا به میل خودم کاری نکردم همش از ترس اینکه نکنه بابام بدش بیاد عصبانی بشه درحالی که ممکن هم بود چیزی نگه بهم ولی این ترس همیشه همراهمه و خیلی اذیتم ۱۸ سال سن دارم ولی هنوز نتونستم تصمیمی برای خودم بگیرم و کاری که دوست دارم انجام بدم همش از روی ترس از پدرمه به نظرتون باید پیش روان شناس برم؟

پاسخ
میترا سیفان جولای 4, 2020 - 5:11 ب.ظ

سلام، ممنون از اینکه نظر خودتون رو به اشتراک گذاشتید. بله این مدل افکار بیشتر از ترس، در دسته بندی وسواس های فکری جای میگیرند. مراجعه به روانشناس حتما میتونه کمک کننده باشه چون این ترس ها و افکار مدت زمان زیادی با شما بوده و ممکن است خودتون به راحتی نتوانید مدیریتش کنید. وجود یک فرد متخصص کمک کننده است.

پاسخ
تنها جولای 3, 2020 - 12:54 ب.ظ

سلام ببخشید من ترس شدید از رابطه دارم چیکاربایدانجام بدم؟

پاسخ
میترا سیفان جولای 4, 2020 - 5:13 ب.ظ

سلام، این مورد نیاز به بررسی های بیشتری دارد. مثل اینکه دقیقا از چه چیزی در رابطه ترس دارید؟ و اگر اون اتفاق بیفته، فکر میکنید چی بشه؟ و…. مراجعه به یک فرد متخصص، قطعا کمک کننده است. اما نگران نباشید، افراد زیادی با این مشکل روبرو بوده و هستند. متخصصین این مورد رو میتوانند به خوبی برطرف کنند.

پاسخ
حسنا جولای 4, 2020 - 11:36 ق.ظ

سلام بله من هم تجربه کردم فکر کنم فویباس

پاسخ
فاطمه جولای 4, 2020 - 5:04 ب.ظ

سلام من یک روز در جنگل در حال قدم زدن بودم که یک درخت بزرگ از ریشه جدا شد و افتاد و نزدیک بود روی من بیافتد از آن روز به شدت میترسم هر موقع بیرون برم درخت باشه میترسم و حتی روبروی خونمون درخت همش فکر میکنم اگر یک لحظه درخت بیافتهاینقدر بلند هست میاد داخل پذیرایی روی من یا بچم میافته بعد از آن ماجرا اصلا آرامش ندارم

پاسخ
میترا سیفان جولای 4, 2020 - 5:16 ب.ظ

سلام. نگران نباشید و آرامش خودتون رو حفظ کنید. به نظر میرسه احتمالا بیشتر از فوبیا، شما دچار فلش بک های استرس پس از سانحه و یا وسواس فکری شده باشید. مطلب زیر رو مطالعه کنید و در صورت لزوم به متخصصین مربوطه مراجعه داشته باشید.
https://pezeshkekhoob.com/blog/2019/07/08/post-traumatic-stress-disorder/

پاسخ

نظر بدهید

You may also like