پرخوری عصبی، علائم، نشانه ها و راه های درمان


هر آنچه لازم است راجع به پرخوری عصبی بدانید

آیا زمانی که مضطرب و نگران هستید، به خوردن غذا پناه می‌برید؟ 

آیا بلافاصله بعد از خوردن غذا ترس از اضافه وزن به سراغ شما می‌آید و به دنبال رفع عذاب وجدان ناشی از خوردن زیاد هستید؟

اگر این نشانه ها را درخود تشخیص می‌دهید، مطالعه مطلب زیر برای شما مفید خواهد بود.

Bulimia nervousa

پرخوری عصبی

پرخوری عصبی یا بولیمیا نروزا (Bulimia Nervosa)، از دسته اختلالات روانشناختی است که با پرخوری مکرر (Binge) مقدار زیادی غذا در مدت زمانی کوتاه و با احساس عدم کنترل بر این رفتار شناسایی می‌شود.

این رفتارِ خوردن، وسواس گونه و مقاومت­ ناپذیر است.

در مبتلایان به پرخوری عصبی پس از پرخوری، یک انگیزه آنی برای جبران این رفتار با انجام عمل پاکسازیِ بدن به وجود می‌­آید.

عمل پاکسازی در مبتلایان به پرخوری عصبی:

شخص ممکن است به منظور کنترل وزن، عمل پاکسازی را از طریق تنقیه انجام دهد و انگشت خود را به دهان ببرد تا استفراغ کند و یا از قرص­ هایی نظیر ایپکاک (Ipecac، تهوع آور)، ملین­ ها و داروهای خاصی استفاده کند یا برای مدت زیادی بدَود تا اثر غذای اضافی را از بین ببرد.

عمل پاکسازی بدن در پرخوری عصبی

پرخوری عصبی معمولاً به طور میانگین هفته­ ای یک بار اتفاق می‌افتد، اگرچه گاهی اوقات تا چندبار در هفته نیز ممکن است رخ دهد.

از دیدگاه روانشناسی، بولیمیا می‌تواند نوعی اعتیاد محسوب شود و فرد مبتلا احساس می­کند که نمی‌تواند خوردن زیاد را کنترل کند و اغلب موجب می‌شود تا احساس عزت نفس و خود­ انگاره پایینی داشته باشد.

بولیمیا در کل تجربه لذت­بخشی نبوده و مبتلایان آن را “منزجرکننده” و “غیرقابل کنترل” توصیف می‌کنند.

متأسفانه اغلب اوقات، شدت شرمندگی در افراد مبتلا به پرخوری عصبی، مانع درخواست کمک می‌­شود.

میزان شیوع ویژگی­ های مرتبط:

بولیمیا اغلب در زنان، 3 برابر بیشتر از مردان رخ می‌دهد و عموماً در اواخر دوران نوجوانی و اوایل دهه 20 زندگی شروع می‌­شود.

ویژگی های شخصیتی که اغلب در افراد مبتلا به بولیمیا مشاهده می‌­شود عبارتند از:

  • کمالگرایی و رفتار وسواسی (نیاز به کنترل، دقت و نظم بیش از حد معمول)
  • رفتارتکانشی (تصمیم­ گیری های آنی و غیرمنطقی اغلب در زمینه مالی و روابط)
  •  خودشیفتگی (نیاز شدید به مورد تأیید و تحسین قرار گرفتن، رفتار خودمحورانه و تمرکز بیش از حد بر خود)

چاقی

نکته قابل توجه این است که مانند سایر اختلالات روانشناختی، عوامل چندگانه ای در بروز این اختلال دخیل اند.

عوامل خطرساز برای بولیمیا

  •  ضربه روحی دوران کودکی
  •  سابقه مورد تعرض قرارگرفتن و سوء استفاده جنسی 
  • ابتلای یکی از اعضای خانواده به این مشکل
  • وقایع استرس زای زندگی مانند: شکست عاطفی، طلاق، مهاجرت، ورشکستگی و…

عوامل زمینه ساز پرخوری

سایر اختلالات روانشناختی که در بین افراد مبتلا به بولیمیا شایع است:

افسردگی

افسردگی، شایع­ترین اختلال مرتبط با پرخوری عصبی است و تقریبا در بین 50% از این مبتلایان رخ می‌دهد.

اختلالات اضطرابی

اختلال اضطرابی، نظیر انواع فوبیا­ و اضطراب­ اجتماعی

و همچنین سایراختلالات از جمله: وسواس فکری، اختلال استرس پس از سانحه، اختلال کمبود ­توجه و بیش ­فعالی، اختلال مصرف مواد یا اعتیاد.

پرخوری

بولیمیا نروزا می‌تواند با اختلال شخصیت نیز همراه باشد. بسیاری از بیماران و خانواده­ های آنان راجع به اختلالات شخصیت و معانی آن سوالاتی می‌­پرسند.

اختلالات شخصیت در واقع مجموعه ­ای از مشخصه های پایدار رفتاری، احساسی و شناختی هستند که باعث بروز مشکلاتی در زندگی اجتماعی، شغلی و علمی شخص می‌گردند.

شایع­ ترین اختلال شخصیتی مرتبط با بولیمیا، اختلال شخصیت مرزی است.

اختلالات خوردن

ویژگی­های اختلال شخصیت مرزی عبارتند از:

  • روابط میان فردی آشفته و اغلب ناپایدار
  • احساس تنهایی، خلأ و یا پوچی 
  • سیاه و سفید دیدن وقایع (همه چیز خیلی خوب یا همه چیز خیلی بد است)
  • دشواری در مدیریت احساس و هیجانات
  • خشم غیر قابل کنترل
  • احساس خود ارزشمندی کم (عزت نفس شکننده)
  • رفتارهای مخرب و تکانشی مانند تلاش برای خودکشی و در مواردی، اعتیاد به مواد مخدر

جهت مطالعه بیشتر درباره اختلال شخصیت مرزی، اینجا کلیک کنید.

مشکلات و مسائل پزشکی 

اشخاص مبتلا به بولیمیا نروزا اغلب دچار مشکلاتی ناشی از رفتارهای پاکسازی بیش از حد می‌شوند که عبارتند از:

  • کم­ آبی بدن
  • از دست دادن نمک­ های خون (الکترولیت)
  • مشکلات گوارشی از قبیل التهاب مری و معده
  • بزرگ شدن غدد بزاقی (ناشی از خوردن کربوهیدرات اضافی که باعث تحریک تولید بزاق می‌شود)
  • فرسایش مینای دندان با احتمال افزایش ریسک ایجاد حفره در دندان­ ها (ناشی از اسید موجود در استفراغ)

خبر خوب راجع به بولیمیا این است که نرخ درمان موفق در میان افراد مبتلا حدود 30 تا 80% است.

با این حال نرخ بازگشت به پرخوری نیز بسیار بالا است.

این بدان معناست که حتی با کاهش علائم، توجه و مراقبت دائمی نسبت به مشکلات اساسی لازم است.

خبر بد این است که نرخ مرگ و میر در بین این مبتلایان بالاست. نرخ مرگ و میر برای افراد مبتلا به بولیمیا معمولاً 2-8 برابر بیشتر از افراد معمولی است. این امر تا حدی ناشی از افزایش نرخ خودکشی است.

پرخوری احساسی

درمان پرخوری عصبی

درمان بولیمیا نروزا یک درمان تخصصی است که باید تحت نظر متخصص صورت پذیرد.

این کار به طور کلی نیازمند تلاش تیمی متشکل از پزشک، متخصص تغذیه و متخصصان روانشناسی بالینی است.

مهمترین درمان ­ها شامل نظارت بر وضعیت پزشکی و تغذیه ­ای از جمله مشکلات پزشکی محتمل و مراقبت­ های روانی است.

رواندرمانی چاقی

رواندرمانی

درمان­ های موثر شامل روان­درمانی و از همه مهم تر، رفتار درمانی شناختی (CBT) است.

از دیگر روش ­های روان­درمانی برای بیماران می­توان به مدیتیشن، خوردن توجه آگاهانه، تنظیم هیجان وخانواده درمانی اشاره کرد.

داروها

داروهای ضد افسردگی، در کاهش دفعات پرخوری و پاکسازی بسیارمفید هستند. همچنین آن­ها به درمان افسردگی، اضطراب و اختلال وسواس فکری همراه با بیماری کمک کرده و تکاشی بودن را کاهش می‌دهند. مهارکننده ه­ای بازجذب انتخابی سروتونین (SSRIs) از جمله مهمترین داروهای ضد افسردگی برای مبتلایان به بولیمیا نروزا هستند.

پرخوری

پیش­­گیری

یکی از مهمترین اقدامات پیشگیرانه، افزایش آگاهی راجع به بیماری و استفاده از روش­ هایی به منظور کاهش اهمیت تصویر بدنی و لاغری برای کودکان در خانه و مدرسه است.

همچنین مطالعات و پژوهش ­ها نشان داده است که برنامه هایی که نیاز به رژیم گرفتن را کاهش داده و بر تغذیه خوب و الگوی غذایی سالم، بدون نیاز به گرفتن رژیم تاکید کنند و کنترل احساسات و عواطف را بهبود بخشند، می‌توانند موثر باشند.

پیشگیری از چاقی

اگر برنامه­ ها در تمام محیط ­هایی که کودک در آن­ها زندگی می­کند از جمله در خانه، مدرسه، سایر برنامه­ های اجتماعی اجرا شود، آنگاه پیش­گیری موثرترین راه برای کنترل بولیمیا نروزا (و تقریباً تمام مشکلات سلامت روان) خواهد بود.

نویسنده: میترا سیفان- روانشناس

در ادامه جهت سهولت دسترسی شما خوانندگان محترم، جمعی از متخصصان تغذیه، روانشناسان و روانپزشکان حاذق را معرفی خواهیم کرد:

 

لیست متخصصان تغذیه
نام متخصص آدرس
رزا رستگار تهران – کوی نصر (گیشا) – بعد از خیابان 20 – نبش علیالی شرقی – پلاک 173
فرزانه فراهانی

رشت – چهارراه گلسار – خیابان نواب – روبروی داروخانه دکتر کمالی – نبش کوچه رحمت امانی – طبقه 2 – واحد 3

لیست متخصصان رواندرمانی بولیمیا 
نام متخصص شهر ها و  آدرس
سحر اشرفی

تهران – سعادت آباد – انتهای خیابان علامه طباطبائی شمالی – نبش خیابان ٢٢ – پلاک٢ – ساختمان فرهان – طبقه ٣ – واحد ١٠ – مرکز مشاوره و روانشناسی مهرانا

ساناز باقری

تهران – پاسداران – خیابان افشاری (ساقدوش) – بوستان پنجم شرقی – پلاک 4 – واحد 2 – مرکز مشاوره و روانشناختی اسکیما

مریم جلالی فراهانی

تهران – خیابان گاندی – کوچه 21 – پلاک 24 – طبقه 5 – کلینیک علیا 

فرزانه امینی فر

کرج – چهار راه هفت تیر – مرکز تجاری اداری کیش – طبقه سوم شمالی – واحد 404 – مرکز مشاوره نگاه نو

دکتر حسین قلی زاده

تبریز – خیابان 17 شهریور جدید – روبروی بستنی وحید – برج امپراطور – طبقه 3 – مرکز مشاوره و خدمات روانشناختی زندگی نو

آرزو غلامی

رشت – چهارراه گلسار – خیابان نواب – کوچه آبان – ساختمان پرشین – طبقه 2 – مرکز مشاوره میثاق

بهاره بهادری

اهواز – کیان‌آباد – خیابان ۸ شرقی – کلینیک روانشناسی و مشاوره پورسینا

دکتر الهه دروگر

مشهد – بلوار وکیل آباد – ابتدای هفت تیر – پلاک 1 – واحد 2 – مرکز مشاوره و روان درمانی تحلیلی روان پژوه

دکتر نغمه خدامی

اصفهان – خیابان آبشار دوم – نرسیده به پل غدیر – روبروی تقاطع دوم – مرکز مشاوره پدیده آبشار

 

لیست متخصصان روانپزشک

نام متخصص آدرس
 دکتر حمیده موسوی تهران – سعادت آباد – میدان کاج به سمت جنوب – خیابان یازدهم شرقى – پلاک ٣ – واحد ٣٠٢

دکتر سارا تکلو

مشهد – بلوار وکیل آباد – ابتدای هفت تیر – پلاک 1 – واحد 2 – مرکز مشاوره و روان درمانی تحلیلی روان پژوه

‎پیام بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *