انواع ترس در کودکان کدامند؟ بهترین راهکارهای رفع ترس در کودکان


انواع ترس در کودکان و راهکارهای پیشگیری

یکی از مشکلاتی که برخی والدین با آن روبرو هستند، مسئله ترس در کودکان است.

کودکان از سن دو سالگی به بعد شروع به شناختن ترس میکنند و ممکن است از موارد و موقعیت های مختلفی بترسند.

به عنوان مثال کودکان معمولاً از تاریکی، محیط های جدید مثل مطب دندانپزشک، افراد غریبه، حیوانات و… می‌ترسند.

در این مقاله روانشناس پزشک خوب، خانم نسرین باقری شما را با علل این مسئله آشنا کرده و راهکارهایی را در اختیارتان قرار می‌دهد.

برخی از کودکان هیچ گاه معنای ترس را به شکل شدید تجربه نمی‌کنند. درحالیکه بسیاری از آنها، با مجموعه ای از تجارب ترسناک در طول زندگیشان روبرو می شوند. آن ها از افراد غریبه، تاریکی، حیوانات، طوفان، توالت و یا هر چیز جدید یا متفاوتی می‌ترسند. این گونه ترس ها در برخی سنین یا دوره هایی خاص تشدید می‌شوند.

برای مثال ترس از صداهای بلند در دو سالگی به اوج می‌رسند.

آیا ترس ها اقتضای طبیعی سنین کودکی هستند؟ تا چه سنی می‌توان آنها را نادیده گرفت؟

ترس های طبیعی در کودکان؟

ترس ها، سنین بروز و الگوی مخصوص خود را دارند. اگر ترس و تشویش کودک آن قدر جدی است که مانع عملکردهای عادی او می‌شود، مداخله والدین و اقدام برای درمان ضروری است.

بسیاری از کودکان خردسال سه، چهار یا پنج ساله از تاریکی می‌ترسند، اما اگر به عنوان مثال فرزند شما خواب راحتی در شب ندارد و یا دائماً درحال بهانه گیری ناشی از ترس می‌باشد، مداخله تخصصی لازم و ضروری است.

انواع ترس در کودکان در سنین مختلف

هیولای زیر تخت

با اینکه دوران کودکی، دورانی پر از تفریح است، اما در عین حال دوره ای است که  اطلاعات کودکان در مورد مکان و زمان در این دنیای بزرگ افزایش می یابد.

کودک در این مرحله، از موارد جدید، اشیاء بزرگ مانند قطار، وسایل پر سرو صدایی نظیر جاروبرقی و همین طور حیوانات گوناگون می‌ترسد.

افزون بر این موارد، در این دوره یکی از بزرگترین ترس های کودکان آن است که مبادا والدینشان آن ها را ترک کنند.

ترس در کودکی

با افزایش تجارب کودک در محیط زندگی، برخی ترس ها از میان می روند اما انواع دیگری از ترس جای موارد قبل را می‌گیرند.

بعضی از کودکان سه تا چهارساله، ممکن است به ویژه از صداهای بلند و یا تاریکی بترسند، اما کودکان پنج ساله با تجربه تر هستند.

آنها در مورد قطار، اتومبیل ها و حیوانات، اطلاعاتی به دست آورده اند، ولی ممکن است هنوز از تاریکی و یا آسیب های احتمالی وحشت داشته باشند.

در این سن، ممکن است هنوز ترس از جدایی از پدر و مادر در ذهن کودک وجود داشته باشد.

برای بسیاری از کودکان، شش سالگی سن بروز دوباره ترس هاست. حتی ممکن است ترس از صداهای بلند دوباره در این سن بروز کند. ترس از جادوگرها و ارواح در اول فهرست قرار دارد و در پی آنها ترس از گم شدن یا به خواب رفتن در تنهایی، جلب توجه می‌کند.

کودکان اغلب از قدرت عناصری نظیر باد و آتش می‌هراسند. برخی از آنها در مورد آسیب های شدید بدنی شجاعتر هستند، ولی از خراش ها و بریدگی ها می‌ترسند و بالاخره، یکی از ترس های جالب آنها، نگرانی در مورد سلامت پدر و مادرشان است.

ترس از سایه ها در کودکی

یک کودک هفت ساله می‌تواند بیندیشد و تفسیر کند. گاهی سایه ها در نظر کودک به شکل هیولا در می‌آیند و گاهی تصور می‌کند که موجودات وحشتناکی در ساختمان وجود دارند. او از وقایعی که ممکن است در طول شب زیر تختخوابش رخ دهند، می‌ترسد.

این کودک، حتی نگران درگیر شدن کشورش در یک جنگ بزرگ است. او هر روز در مورد رخدادهای روزانه نگران می‌شود.

وقتی کودک به هشت یا نه سالگی می‌رسد، به طور کلی ترس هایش کاهش می‌یابد، اما نارسایی های شخصیتی و مسخره شدن از سوی دیگران، از نگرانی های عمده او به شمار می‌روند. در ده سالگی با افزایش اعتماد به نفس، از این قبیل نگرانی ها کاسته می‌شود.

راهکارهایی برای جلوگیری از ریشه دار شدن ترس در کودکان

راهکارهایی برای جلوگیری از ریشه دار شدن ترس در کودکان

به ترس های کودک، بیش از حد واکنش نشان ندهید 

همان طور که نادیده گرفتن ترس ها منطقی نیست، هیچ گاه واکنش بیش از حد نیز به آنها نشان ندهید.

و به یاد داشته باشید که یک پاسخ منطقی به کودک می‌تواند جلوی پیشرفت ترس او را بگیرد.

از کودک خود حمایت کنید

درمان ترس کودکان

اگر کودک از وجود یک هیولا در زیر تختخوابش می‌ترسد، به او اطمینان دهید که چنین چیزی در آنجا وجود ندارد. سپس تشویقش کنید تا در حضور شما زیر تختخواب را نگاه کند.

رفتارهای جسورانه را  در کودک تقویت کنید

کلید از بین بردن ترس در کودکان، تحسین و تشویق در انجام رفتارهای جسورانه است.

وقتی فرزندتان از کنارتان برمی‌خیزد تا با یک حیوان یا موقعیت جدید روبرو شود، او را تحسین کنید.

در مورد نحوه برخورد کودک با موقعیت های گوناگون، اظهار نظر کنید و او را در آغوش بگیرید. این روش باعث می‌شود تا کودک دفعات دیگر نیز به چنین رفتارهایی اقدام کند.

چرا باید کودک خود را تشویق کرد؟

راهکارهایی برای غلبه بر ترس (فوبی) در کودکان

وقتی ترس یک کودک، بیش از مدت زمانی که انتظار می‌رود، به طول انجامد و یا به قدری شدید باشد که فعالیت زندگی اش را مختل کند، تلاش و اقدام شما برای کاهش ترس او ضروری است. زیرا در غیر این صورت، یک ترس ساده به یک فوبیای واقعی تبدیل خواهد شد.

ممکن است کمک افراد متخصص روانشناس کودک، به ویژه در مورد کودکانی که بارها دچار ترس های جدیدی می‌شوند جزء راه حل های بعدی باشد، اما روش هایی مخصوص والدین نیز وجود دارد که می‌توانید امتحانشان کنید.

بر اساس نتایج بررسی روان شناسان کودک، کاستن حساسیت کودک نسبت به ترس، راهی مناسب برای غلبه بر آن است.

نوع ترس کودک را ارزیابی کنید

آیا کودک از همه سگ ها می‌ترسد یا فقط از سگ های سیاه دوری می‌کند؟

اگر از رعد و برق وحشت دارد، آیا از رعد بیشتر می‌ترسد یا برق؟ با کودک صحبت کنید و واکنش های دقیق او را در موقعیت هایی که ترسیده است، زیر نظر بگیرید تا آگاهی بیشتری نسبت به ماهیت ترس او بیابید.

از کودک بخواهید میزان ترسش را مشخص کند

میزان ترس در ودکان چقدر است؟

ترس، درجات گوناگونی دارد به طوریکه دانستن میزان آن به شما کمک می‌کند تا رویارویی کودک را با موقعیت های ترسناک کنترل کنید و به علاوه، به کودک نیز کمک می‌کند تا متوجه کاهش شدت ترسش شود.

برای کودکان بزرگ تر بهتر است، میزان ترسشان را در یک درجه بندی صفر تا ده بیان کنند.

برای کودکان خردسالی که درک مفهوم اعداد برایشان مشکل است، بهتر است، میزان وحشت خودشان را با فاصله دو دستشان از هم نشان دهند.

ترس ها را بر اساس درجه آن ها فهرست کنید

وقتی کودک، در بیان میزان و درجه اضطرابش ماهر شد، ترس های او را به بخش هایی قابل بررسی تقسیم کنید.

ترس از سگ در کودکان

بدین معنا که در آخر فهرست، ترس های خفیف تر و در بالای آن، موارد جدی تر را قرار دهید.

سپس کار را از ترس های خفیف تر آغاز کنید و پله پله به سوی موارد شدیدتر پیش بروید. برای مثال ترس از سگ، درجات گوناگونی دارد. کمترین درجه ترس هنگامی است که کودک، کتابی را درباره سگ ها ورق می‌زند.

یک درجه بالاتر، تماشای یک سگ واقعی است و در نهایت، بالاترین درجه ترس، نوازش کردن آن است.

راه های خنثی کردن اضطراب را تشخیص دهید و به کودک بیاموزید

قبل از اقدام به غلبه بر ترس، مطمئن شوید که میزان اضطراب کودک کم باشد، زیرا اگر ترس به سرعت تشدید شود، کودک قبل از آنکه نتیجه مقاومت در برابر آن را دریابد، از موقعیت یاد شده فرار خواهد کرد.

بنابراین، پیش از آنکه به حساسیت زدایی کودک نسبت به ترسش بپردازید، راه هایی را برای خنثی کردن اضطراب او بیاموزید.

به کارگیری روش های کسب آرامش، یکی از بهترین راه ها برای مقابله با اضطراب است.

زیرا از نظر بدنی غیر ممکن است که شخصی در یک زمان، هم آرام وهم هراسان باشد.

زمزمه کردن واژه ای مثل “آرام” می‌تواند به تمرکز در آرام سازی کمک کند. نفسی عمیق می کشد و با تکرار این واژه به آرامش دست می‌یابد.

روش های دیگر برطرف کردن اضطراب شامل گوش دادن به موسیقی، خوردن خوراکی و شمارش اعداد هستند.

در واقع، این گونه فعالیت ها حواس کودک را از ترس پرت می‌کنند.

برای نمونه، کودکی در هنگام طوفان به موسیقی مورد علاقه خود گوش می‌دهد، دیگری هنگام نزدیک شدن به سگ ها بستنی می‌خورد و کودکی دیگر در مطب دندانپزشکی، سرامیک های کف اتاق را می‌شمارد.

از هر روشی که فرزندتان را خونسرد و آرام نگاه می‌دارد، استفاده کنید.

انواع رایج ترس در کودکان 

انواع ترسها در کودکان

ترس از حیوانات، ترس از حشرات، ترس از رعد و برق، ترس از تاریکی، ترس از صداهای بلند، ترس از ارتفاع.

ترس از مکان های بسته، ترس از آمپول، خون، دکتر و بیمارستان، ترس از مردن، ترس از سوار شدن به اتوموبیل یا هواپیما.

ترس از دزدان و کودک ربایان، ترس از صحبت کردن در جمع، ترس از خوابیدن در بیرون از خانه، ترس از مهمانی ها و تجمع ها و ترس از آب.

در مقاله های بعدی در مورد هر کدام از ترس ها به صورت کامل توضیح خواهیم داد.

تهیه و تنظیم: نسرین باقری – روانشناس

‎پیام بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *