طرح درمانی افزایش اعتماد به نفس در پنج جلسه


آیا میخواهید از تک تک لحظات زندگی خود لذت ببرید؟ دوست دارید ترس ها و نگرانی هایتان را کم کنید؟ دلتان می‌خواهد با اطمینان در زندگی به سمت اهدافی حرکت کنید که واقعا آن را می‌خواهید؟ به دنبال آن هستید که در روابط با جنس مخالف ضربه نخورید؟

تنها راه رسیدن به تمامی این خواسته‌ها؛ افزایش اعتماد به نفس است.

دراین مقاله، روانشناس پزشک خوب، خانم الهام جواهریان راد شما را با تعریف اعتماد بنفس آشنا کرده و تفاوت اعتماد به نفس و عزت نفس را بیان کرده و یک طرح پنج مرحله‌ای برای افزایش اعتماد بنفس به شما پیشنهاد می‌کند.

عزت نفس

اهمیت و ضرورت وجود اعتماد به نفس و عزت نفس در زندگی

عزت نفس زیر بنایی هست که طرز زندگی، رفتار، تصمیم گیری، شادکامی و رضایت افراد بر اساس آن ساخته می‌شود.

دنیای پیرامون ما بی ثبات و پر از چالش است و ما برای کنار آمدن با چالش های آن باید دنیای درونی خود را باثبات کنیم. یکی از روش های موثر، کار کردن بر سطح عزت نفس است.

عزت نفس مانند ستون شخصیت است و مانع فروریزی شخصیت ما در مقابل مشکلات زندگی می‌شود.

هیچ چیز مهم تر از این نیست که ما انسان ها در باره خود چگونه می‌اندیشیم.

داشتن عزت نفس در چهره، کلام و رفتار انسان ها نمایان است. به خاطر داشته باشید با شما آنگونه رفتار می‌شود که به دیگران می‌آموزید با شما رفتار کنند.

تفاوت اعتماد به نفس با عزت نفس در چیست؟

اعتماد به نفس عبارت است از داشتن مهارت، اطلاعات، عادت و رفتار مناسب در یک کار و مهارت خاص که باعث می‌شود نسبت به انجام آن کار احساس مفید بودن داشته باشیم و با خیال راحت آن کار را انجام دهیم.

اما عزت نفس یعنی قبول داشتن خودمان به اندازه کافی و ایمان به توانایی های خود در همه زمینه‌ها و حیطه‌های در زندگی به همراه احترام به توانایی و حضور دیگران در کنارمان.

عزت نفس به صورت کلی در همه زمینه ها تاثیرگذار است اما اعتماد به نفس می‌تواند فقط در یک یا چند حیطه وجود داشته باشد.

همچنین عزت نفس هرچه بیشتر شود بهتر است و هیچگاه زیاد بودن آن به ما آسیبی وارد نمی‌کند اما اعتماد به نفس می‌تواند گاهی کاذب باشد و زیاد بودن بیش از حد آن به شکل غرور یا موارد مشابه آسیب زننده است.

ارتباط عزت نفس و اعتماد به نفس:

نبود عزت نفس می‌تواند بر اعتماد به نفس ما اثر مستقیم بگذارد و بودن عزت نفس به ما این امکان را می‌دهد که بتوانیم در انجام کار مورد نظر، اعتماد به نفس کافی را به دست آوریم.

ضمناً تأثیرعزت نفس بر اعتماد به نفس بسیار بیشتر از تاثیر اعتماد به نفس بر عزت نفس است.

به طوریکه در اغلب موارد، اعتماد به نفس بدون عزت نفس در ما وجود دارد و تا سالیان دراز هم نمی‌تواند عزت نفس را در ما به وجود آورد.

منشأ عزت نفس پایین در کجاست؟

تمام ارزش ها و باورهای ما زمانی به وجود آمده اند که اولین تجارب زندگی اجتماعی را در دوران کودکی از والدین یاد گرفته ایم .

  • گاهی والدین به اشتباه به بعضی مسایل برچسب های  اخلاقی می‌زنند.

مثلا پدر حوصله شلوغی نداشته و میخواسته خانه ساکت باشد به این ترتیب به شما فهمانده شده که «سرو صدا کردن کار بدی است».

  • هچنین ممکن است والدین در متمایز کردن رفتارفرد از کل شخصیت فرد سهل انگاری کرده باشند.

مثلا به جای اینکه درباره خطرات رد شدن از خیابان بگویند، وقتی کودک به سمت خیابان دویده گفته باشند «چه دختر بدی هستی».

  • والدین از کلمات منع کننده (بکن، نکن) زیاد استفاده کرده باشند و کودک هم آنقدر از بکن نکن های آنها تبعیت کرده که ناتوانی اش را باور کرده است. این حرکات منع کننده، اصولا با عصبانیت و طرد کودک همراه بوده و ثبات هم نداشته اند. مثلا وقتی والدین حوصله داشتند مجاز بوده و وقتی حوصله نداشتند غیرمجاز بوده است.
  • در خانه و مدرسه با زورگویی مواجه شده ای مثلا با تو بد رفتاری احساسی (تحقیر و مسخره کردن) یا فیزیکی (تنبیه) شده است و در برآورده کردن انتظارات والدین و هم سن و سال هایت موفق نبوده ای.
  • کودک شنونده دائمی استرس و نگرانی دیگران بوده است. مثلا مادر دائم برایش آه و ناله می‌کرده و از غم و غصه هایش می‌گفته.
  • احساسات و حرف های خوب و مثبت مانند تحسین و تشویق و مهربانی در زندگی فرد وجود نداشته و این کمبود باعث احساس حقارت در وی شده است.
  • فرد در کودکی با خواهر یا برادرش فرق داشته و نسبت به آنها کمتر مورد توجه والدین بوده و آنها بین فرد و خواهر یا برادرش فرق می‌گذاشتند.

 تفاوت انسان با اعتماد به نفس با انسان مغرور و پر مدعا در چیست؟

اعتماد به نفس هیچ ربطی به پر مدعا بودن یا تصور اینکه از دیگران برتر یا بهتر هستید، ندارد.

اگر زمانی احساسات زیر را در خود تجربه کردید نشانه وجود عزت نفس نیست بلکه برداشت های اشتباه از عزت نفس اند که برعکس می‌توانند نشانه های کمبود عزت نفس در شما باشند:

  • در موقعیتی خود را از همه سر تر بدانید و مکرر از خود، موقعیت، درستی رفتارو شخصیتتان پیش دیگران تعریف کنید.
  • مکرر خود را به رخ این و آن بکشید و کمبود های دیگران را به ایشان یادآوری کنید.
  • فکر کنید در مدرسه، خانه، محل کار و بین دوستانتان از همه برترید و در نتیجه دیگران را اذیت کنید،غر بزنید و باج خواهی کنید تا دیگران برایتان کاری کنند و تو را در نظر بگیرند.

عزت نفس چیست؟

عزت نفس یعنی :

  •  من به توانایی خود در اندیشیدن اعتماد دارم، هر فکرم را به رسمیت می‌شناسم و می‌توانم به افکارم اعتماد کنم.
  • می‌توانم با چالش های اولیه زندگی ام کنار بیایم.
  • می‌توانم در برابر مشکلاتم بایستم و از همه توانم برای رفعشان استفاده کنم.
  •  حق دارم موفق و شاد زندگی کنم.
  • جدا از دستاوردهایم، ارزشمندم و شایسته بهترین نوع زندگی هستم.
  •  حق ابراز نیازها و خواسته هایم را دارم.
  • می‌توانم از ثمرات تلاش های خود بهره مند شوم.

مراحل رسیدن به عزت نفس چیست؟

  1. بتوانی جلوی افکار خود نقادانه ات بگیری.
  2. بتوانی باورها و عقاید خود رابشناسی و جلوی چرخه باطل فکری خود را بگیری.
  3. بتوانی بر ترس ها و نگرانی های خود غلبه کنی.
  4. بتوانی خودت را همانطور که هستی بپذیری.
  5. بتوانی با خودت مهربان تر باشی.
  6. بتوانی زندگی هدفمند داشته باشی.
  7. بتوانی ابراز وجود کنی.
  8.  بتوانی زندگی آگاهانه و بر مبنای واقعیات داشته باشی.
  9. بتوانی در قبال خودت احساس مسئولیت داشته باشی.
  10. بتوانی مراقبت از خودت را یاد بگیری.

هر یک از مراحل بالا نیاز به تمرین، دقت و دفترنویسی دارد که این روند با کمک و راهنمایی یک متخصص و روانشناس بهتر و دقیق تر قابل پیگیری است.

طرح درمان افزایش اعتماد به نفس در 5 جلسه توسط خانم الهام جواهریان راد کارشناس ارشد روانشناسی عمومی:

جلسه اول افزایش اعتماد به نفس:

  1.  درمان افکار خودنقادانه
  2. متوقف کردن چرخه باطل فکری

جلسه دوم افزایش اعتماد به نفس:

  1.  راه های غلبه بر ترس و نگرانی
  2. راه های خودپذیری

جلسه سوم افزایش اعتماد بنفس:

  1. راه های مهربانی با خود
  2. راه های داشتن زندگی هدفمند

جلسه چهارم افزایش اعتماد به نفس:

  1.  راه های ابراز وجود
  2. راه های زندگی آگاهانه

جلسه پنجم افزایش اعتماد بنفس:

  1. راه های احساس مسئولیت در قبال خود
  2. راه های خود مراقبتی

نویسنده: الهام جواهریان راد – روانشناس و مشاور

‎پیام بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *