انواع سبک دلبستگی | تست سبک دلبستگی بزرگسالان (آنلاین)

توسط مهناز جلدی
این مقاله توسط مهناز جلدی تالیف شده است.

سبک های دلبستگی شیوه‌های تعامل و رفتارهای متفاوتی هستند که افراد در روابط عاطفیشان به کار می‌گیرند. در دوران کودکی، سبک‌های دلبستگی به نحوه تعامل والدین و کودکان گفته می‌شود. در دوران جوانی برای توصیف الگوهای وابستگی در روابط عاطفی از سبک‌های دلبستگی استفاده می‌شود. مفهوم سبک‌های دلبستگی از دل نظریه دلبستگی و در خلال سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۰ میلادی به وجود آمده است. امروزه روانشناسان چهار سبک اصلی را برای دلبستگی معرفی می‌کنند.

برای انجام تست سبک دلبستگی بزرگسالان؛ کلیک کنید

 

فهرست مطالب

دلبستگی چیست؟

تعریف دلبستگی چیست؟ دلبستگی به یک رابطه عاطفی خاص گفته می‌شود که در آن توجه، رضایت و آسایش در جریان است. اولین تحقیقاتی را که در زمینه دلبستگی انجام شد می‌توان در نظریات «فروید» درباره عشق جست و جو کرد. اما فردی که بیش از همه در این زمینه مشهور است و به عنوان پدر نظریه دلبستگی شناخته می‌شود «جان بالبی» (John Bowlby) است.

جان بالبی که تحقیقات گسترده ای را روی مفهوم وابستگی انجام داده بود دلبستگی را یک اتصال عاطفی پایدار میان نوزاد و مراقبین اولیه او توصیف کرده است. او معتقد بود که تجارب اولیه دوران کودکی نقش مهمی را در رشد فرد و رفتارهای آینده او در زندگی بازی می‌کنند. در واقع سبک‌ دلبستگی ما از همان دوران نوزادی و در رابطه ما با مراقبینمان شکل می‌گیرد.

سایر نظریه های دلبستگی

اواخر دهه‌های ۱۹۸۰ میلادی محققان مختلف از جمله «هازن» و «شاور» (Hazen and Shaver) شروع به مطالعه روی روابط عاطفی در بزرگسالان با توجه به نظریه سبک‌های دلبستگی جان بالبی کردند. یکی از مواردی که محققان به دنبال آن بودند این بود که نحوه دلبستگی اولیه کودک با مراقبینش چه تاثیری روی اعتماد به نفس فرد در آینده و رفتارهای او در روابط عاطفی‌اش خواهد داشت.

آزمایش موقعیت ناآشنای ماری آینوورث

در دهه‌های ۱۹۷۰ میلادی «ماری آینوورث» نظریه سبک دلبستگی بالبی را گسترش داد. او آزمایشی را طراحی کرد که به آزمایش «موقعیت غریبه» شهرت دارد. او در این آزمایش کودکان ۱۲ الی ۱۸ ماهه را مورد مطالعه قرار داد.

آزمایش به این صورت بود که ابتدا نوزاد با پدر یا مادر در اتاق تنها است و بازی می‌کند. سپس یک غریبه وارد اتاق می‌شود، با والدین صحبت می‌کند و به کودک نزدیک می‌شود. سپس والدین اتاق را ترک می‌کنند. پس از مدتی دوباره والدین برمی‌گردند تا کودک را آرام کنند.

براساس این مشاهدات، آینوورث نتیجه گرفت که سه سبک دلبتگی مختلف وجود دارد:

  • سبک دلبستگی ایمن
  • سبک دلبستگی ناایمن دوسوگرا
  • سبک دلبستگی ناایمن اجتنابی

محققان دیگر یک سبک دیگر به نام «سبک دلبستگی آشفته» را هم به لیست انواع دلبستگی اضافه کردند. در اوایل دهه ۱۹۸۰ میلادی محققان مختلفی تلاش کردند از نتایج مطالعات بالبی و آینوورث در تحقیقات خود روی عشق و تنهایی در بزرگسالان استفاده کنند. آن‌ها متوجه شدند بسیاری از بزرگسالانی که تنها هستند در کودکی رابطه عاطفی سالمی با والدین خود نداشته‌اند. بنابراین نتیجه گرفتند که دلبستگی در کودکی یا درک کودک از مراقبین اولیه‌اش می‌تواند در آینده روی روابطش تاثیرگذار باشد.

‌‌

تست سبک های دلبستگی هازن و شاور

در سال ۱۹۸۷ هازن و شاور تلاش کردند عشق و روابط عاطفی را به عنوان یک فرایند دلبستگی توصیف کنند.درنتیجه آن‌ها تست سبک دلبستگی بزرگسالان را طراحی کردند که شامل سه بخش بود. هر بخش به یکی از سبک‌های دلبستگی ایمن، دوسوگرا و اجتنابی اشاره می‌کرد.

آن‌ها متوجه شدند که روابط عاطفی را می‌توان با همان ایده‌هیی که بالبی و آینوورث درباره کودکان مطرح کرده بودند توصیف کردند. مثلاً آن‌ها متوجه شدند که بزرگسالان زمانی که شریک عاطفی‌شان در دسترس و نزدیک به آن‌ها بوده و به نیازهایشان پاسخ می‌دهد احساس امنیت می کنند. در واقع شریک عاطفی در این موقعیت‌ها نقش منبع حمایت و امنیت را برای آن‌ها بازی می کند.

پرسشنامه سبک دلبستگی کولینز و رید

با اینکه نظریات هازن و شاور گام مهمی در نظریه دلبستگی به شمار می‌آمد، اما انتقادات مختلفی به آن وارد شد. مثلاً برخی معتقد بودند که مدل سه بخشی آن‌ها دارای محددیت‌هایی بود. از جمله اینکه برخی توصیفاتی که در پرسشنامه آن‌ها مطرح شده بود ابعاد مختلفی از رابطه عاطفی را در بر می‌گرفت. برای مثال «امنیت» هم شامل احساس راحتی و نزدیکی به دیگران و هم به معنی تکیه دادن به دیگران است. بنابراین فرد مورد آزمون مجبور است پاسخی را انتخاب کند که شاید دربردارنده تمام احساسات او نباشد.

تست سبک دلبستگی بزرگسالان (تست AAS) در سال ۱۹۹۰ براساس پرسشنامه هازن و شاور توسط «کولینز» و «رید» (Collins and Read) ابداع شد. در این تست، سه بخش اصلی تست اولیه به ۱۸ آیتم تبدیل شد. این تست شامل ۱۸ آیتم است که سبک دلبستگی بزرگسال را در سه بخش «ایمن»، «آشفته» و «اجتنابی» اندازه گیری می‌کند.

انواع سبک های دلبستگی

همانطور که گفته شد چهار نوع سبک دلبستگی مختلف وجود دارد:

۱- سبک دلبستگی دوسوگرا

کودکانی که سبک دلبستگی دوسوگرا دارند در غیاب والدین خود پریشان می‌شوند. در دسترس نبودن والدین به اندازه کافی باعث می‌شود این کودکان در هنگام نیاز نتوانند به مراقبین اولیه یا والدین خود تکیه کنند.

۲- سبک دلبستگی اجتنابی

کودکان دارای سبک دلبستگی اجتنابی از والدین یا مراقبین خود دوری می‌کنند و تفاوتی میان آن‌ها با غریبه‌ها قائل نمی‌شوند. این سبک دلبستگی در کودکانی با والدین سو استفاده‌گر یا بی توجه به کودک شکل می‌گیرد. کودکانی که به خاطر تکیه کردن به والدین خود تنبیه می‌شوند در آینده یاد می‌گیرند که از درخواست کمک اجتناب کنند.

۳- سبک دلبستگی مضطرب

کودکانی که سبک دلبستگی‌شان آشفته است ترکیبی از رفتارهای متناقض و گیج‌کننده را از خود نشان می دهند. آن‌ها ممکن است از والدین خود اجتناب کنند یا بر حضور آن‌ها پافشاری کنند. علت مبهم بودن سبک دلبستگی در این کودکان رفتارهای متناقض مراقبین اولیه است. در این موارد والدین برای کودک گاهی منبع آسایش و گاهی منبع اضطراب هستند و این باعث رفتارهای آشفته می‌شود.

۴- سبک دلبستگی ایمن

کودکانی که سبک دلبستگی ایمن دارند می‌توانند به والدین خود تکیه کنند، زمانی که از آن‌ها دور هستند ناراحت می‌شوند و وقتی دوباره والدین خود را می‌بینند خوشحال می‌شوند. با اینکه در غیاب والدین خود ناراحت هستند اما اطمینان دارند که آن‌ها دوباره برمی‌گردند. زمانی که این کودکان می‌ترسند از اینکه احساس امنیت را از مراقبین اولیه خود درخواست کنند ترسی ندارند.

انواع سبک دلبستگی

تاثیر سبک دلبستگی اولیه در درازمدت

مطالعات نشان داده است که نبود سبک دلبستگی ایمن در سال‌های اولیه زندگی می تواند در طول زندگی فرد و در سنین بزرگسالی روی رفتارهای او تاثیر منفی داشته باشد.

سبک‌های مختلف دلبستگی در بزرگسالی لزوماً مشابه سبک‌های دوران کودکی نیست. اما نکته مهم این است که دلبستگی در سال‌های اولیه می‌تواند تاثیر جدی بر روابط عاطفی در آینده بگذارد. افرادی که دلبستگی ایمن را در کودکی تجربه کرده‌اند اعتماد به نفس بیشتری دارند، روابط عاطفی پایدارتری می‌سازند و راحت‌تر می توانند احساساتشان را بازگو کنند.

این کودکان مستقل‌تر هستند، در مدرسه بهتر عمل می کنند، روابط اجتماعی موفقی دارند و کمتر به اضطراب و افسردگی مبتلا می‌شوند.

مطالعه بیشتر: اهمیت و ضرورت سبک‌های دلبستگی در روابط

عوامل اثرگذار بر دلبستگی

عوامل مختلفی وجود دارند که می‌توانند بر نحوه و زمان شکل گیری دلبستگی در کودکان اثرگذار باشند از جمله:

  • فرصت ایجاد دلبستگی: کودکانی که مراقب اولیه ندارند (مثل کودکان پرورشگاهی) نمی‌توانند احساس اعتماد لازم برای ایجاد دلبستگی را به دست آورند.
  • کیفیت مراقبت: این یک عامل مهم در ایجاد دلبستگی است. در صورتی که مراقب اولیه به سرعت و به طور مداوم بتواند نیازهای کودک را برآورده کند، کودک می‌آموزد که می‌تواند برای رفع نیازهایش به افرادی که مسئول آن هستند تکیه کند.

برای انجام تست سبک دلبستگی بزرگسالان؛ کلیک کنید

 

منابع:

  1. Verywell Mind
  2. Statisticssolutions
  3. University of Warwick

اگر نیاز به مشاوره با یک روانشناس خوب دارید، با کلیک روی دکمه زیر می‌توانید به لیستی از بهترین روانشناسان ایران دسترسی پیدا کرده و از آن‌ها به صورت اینترنتی وقت رزرو کنید:

لیست روانشناسان

دیگر مقالات پیشنهادی پزشک خوب