اختلال دو قطبی چیست؟ علائم، نشانه ها و راهکارهای درمانی

توسط میترا سیفان
این مقاله توسط میترا سیفان تالیف شده است.

اختلال دو قطبی چیست؟

اختلال دو قطبی که به بیماری افسردگی ـ شیدایی نیز معروف است، یک بیماری روانپزشکی است که منجر به تغییرات غیرمعمول در خلق، انرژی، سطوح فعالیت و توانایی مدیریت کردن امور روزمره فرد می‌شود.

افراد مبتلا به اختلال دوقطبی، دوره‌هایی از هیجانات حاد غیرعادی، تغییر در الگوهای خواب و رفتارهای غیرمعمولی را تجربه می‌کنند.

این دوره‌های متمایز را «اپیزودهای خلقی» می‌نامند.

اختلال دو قطبی

اپیزودهای خلقی، با خلق‌وخو و رفتارهای عادی فرد، کاملا متفاوت هستند.

همراه با اپیزودهای خلقی، تغییرات خیلی زیادی در سطح انرژی، سطح فعالیت و میزان خواب فرد نیز ممکن است رخ دهد.

تغییرات خلقی هم شامل، دوره‌های خلقی بسیار «بالا» وهمراه با رفتارهایی سرشار از انرژی و مغرورانه (معروف به اپیزودهای شیدایی) تا دوره‌های خلقی افسرده وار «پایین» یا دوره‌های ناامیدی (معروف به اپیزودهای افسرگی) می‌شود.

دوره‌هایی شیدایی یا مانیایی که شدت کمتری داشته باشند به اپیزودهای هیپومانیا معروف ‌هستند.

علائم اختلال دو قطبی

  • وجود نوسانات خلقی در افراد مبتلا به اختلال دوقطبی مشهود است.
  • برنامه خواب نامنظم گاها نیاز این افراد به خوابیدن کمتر از حالت عادی می شود. 
  • پدید آمدن تغییراتی در اشتها و برنامه غذایی
  • از اعتماد به نفس بیش از حد برخوردار می گردند.
  • تحریک پذیری شان بالا رفته و حس بی قراری در آنها دیده می شود، مثلا: بی قراری در راه رفتن و فعالیت های بدنی و…
  • عدم وجود تمرکز مناسب، به آسانی دچار حواس پرتی می گردند.
  • سریع صحبت کردن و پر حرفی در آنها مشهود است.
  • ضعف در کنترل و قضاوت کردن در فرد به وضوح دیده می شود؛ این موضوع گاها منجر به انتخاب های پر خطر در فرد مبتلا می گردند.
  • دچار خودبزرگ بینی هستند
  • بیش از حد به خود فکر می کنند. 
  • انرژی بیش از حد دارند.
  • احساس شدید شادی و سرخوشی کردن یا در مقابل خصومت، تجاوز و خشم انفجاری را تجربه می کنند. 
  • تجربه چرخه های متعدد افسردگی در سابقه ی خود دارند.
  • بروز رفتار های تکانشی: رفتار های جنسی یا بی پروایی در هزینه کردن.
  • بزرگواری زیاد از خود نشان دادن.

 

عوامل موثر بر اختلال دو قطبی

  • جنسیت
    تاثیر این بر مردان و زنان یکسان است اما در زنان سرعت تبدیل دوچرخه ی تغییر خلق و خو سه برابر بیشتر از مردان است.
  • عوامل ژنتیکی
    در رابطه با ارثی و ژنتیکی بودن این اختلال طبق بررسی های صورت گرفته، در افرادیکه اعضای خانواده و یا بستگان آنها این بیماری را دارند ریسک بیشتری برای ابتلا وجود دارد. اما ژنهای موثر در ایجاد این اختلال به وضوح شناخته نشده؛ گفته وجود تعدادی از ژن های نادر در این افراد دیده شده که در افراد سالم فقط یک نسخه از آنها به چشم می خورد. اما ژن ها به تنهایی نمی توانند عامل بروز بیماری باشند و عواملی هم چون محیط و… هم در بروز این اختلال موثر اند.
  • ساختار مغز
    طبق یافته های پزشکی شکل مغز در افراد مبتلا به اختلال دوقطبی با افراد سالم تفاوت هایی دارد؛ این بیماران با افزایش سن مقدار زیادتری از بخش خاکستری مغزشان از بین می رود.
  • اختلال‌های روانی، افسردگی و اضطراب
    درگیر بودن فرد با عوامل نام برده شده ریسک ابتلا به اختلال دوقطبی را بالا می برد؛ هم چنین قرار گرفتن در شرایط استرس زا و غم های ناگهانی و دوره ای از عوامل تاثیر گذار می باشند.
  • سوء استفاده های جسمی و جنسی در هنگام کودکی
    این احتمال هست که سوءاستفاده‌های جسمی یا جنسی هنگام کودکی زمینه ساز ابتلا به اختلال دوقطبی شوند.
  • سابقه اختلالات در دوران کودکی
    اختلال نارسایی توجه
    اختلال بیش‌فعالی
    کودکان درگیر با موارد نام برده شده در بالا بیش از سایرین  درمعرض ابتلا به اختلال دوقطبی هستند. شوند. 
  • مصرف موادمخدر یا مشروبات الکلی
    این موارد همانطور عامل تشدید این اختلال هستند؛ از آنجایی که موجب تشدید حالات افسردگی نیز می باشند؛ می توانند زمینه ی ابتلا به اختلال دوقطبی را هم ایجاد کنند.
  • تغییرات محیطی
    فرضیه‌ای هست که بر موثر بودن عوامل محیطی بر روی بروز افسردگی تأکید می کند اما این موضوع به طور کامل اثبات نشده است. نتیجه حاصل از تحقیقات کمکی نشان داده این عوامل در برگیرنده ی مراحل پیش از تولد، ابتدای زندگی و کل طول عمر می باشد. 

عوامل تشدیدکننده اختلال دو قطبی

  • وارد شدن استرس و فشار روحی به فرد: استرس جزء رایج ترین محرک های تشدید کننده این اختلال می باشد
  • دچار کمبودخواه شدن : در سه چهارم افراد مبتلا به اختلال دوقطبی شاهد وجود مشکلات خواب هستیم که نشان دهنده ی شروع دوره ی شیدایی می باشد.
  • مصرف کردن نوشیدنی هایی که حاوی الکل می باشند: فرد بعد از مصرف این نوشیدنی ها در روحیاتش حالات افسردگی را در پی دارد و این وضعیت تشدید کننده اثرات منفی اختلال دوقطبی است البته این نوشیدنی ها می توانند زمینه ساز بروز اولیه این اختلال هم باشند چرا که موجب پدید آمدن افسردگی می شوند.
  • وجود حس اضطراب: این مورد در پدیدار شدن اختلال دوقطبی برای اولین بار در فرد هم موثر است؛ به علاوه تاثیر قابل توجه و هنگفتی هم بر تشدید علائم بیماری فرد در اختلال دوقطبی دارد و می تواند موجب بالا رفتن خطر خودکشی در این افراد باشد.
  • عدم توجه به تداخلات رژیم غذایی با دارو های مصرفی: رژیم پر نمک و مصرف زیاد کافئین باعث کاهش اثر داروی لیتیم و عدم کنترل علائم بیماری می گردد. مصرف بی رویه مواد غذایی حاوی کافئین از آنجایی که در پایین آوردن کیفیت خواب هم موثر هستند؛ برای این افراد توصیه نمی شود.
  • تغییرات محیطی: تحقیقات در این زمینه هنوز پاسخگوی جزئیاتی که ما میخواهیم بدانیم نیست؛ اما نتیجه های بدست آمده تاکنون نشان می دهد تغییرات محیطی از عوامل تشدید کننده اختلال دوقطبی می باشند. 

تاثیر اختلال دو قطبی بر مغز

طبق برسی ها و عکس های پزشکی که از مغز افراد مبتلا به این اختلال تهیه کرده اند در مقایسه آنها با مغز افراد سالم دریافته اند ساختار مغزی افراد مبتلا به این اختلال با افراد سالم دارای تفاوت هایی می باشد. شایان ذکر است که علاوه بر خود این اختلال داروهای تجویزی و مصرفی در درمان این بیماری هم اثراتی روی مغز بجا می گذارند.

    • اختلال دو قطبی موجب کوچک شدن هیپوکامپ مغز افراد مبتلا به این اختلال می گردد.
    • اختلال دوقطبی باعث افزایش سطح سروتونین در این افراد می شود.
    • اختلال دوقطبی موجب افزایش سطح هورمون نوراپی نفرین(نور آدرنالین) می باشد. 
    • اختلال دوقطبی باعث برهم خوردن تعادل شیمی مغز می شود.
    • در گذر زمان مقدار ماده خاکستری در مغز افراد مبتلا به اختلال دوقطبی بیش تر از افراد سالم کاهش پیدا می کند.

 

اختلال دو قطبی نوع یک

به‌وسیله اپیزودهای شیدایی (مانیا) تعریف می‌شود که حداقل هفت روز ادامه داشته باشند.

و یا به‌ وسیله نشانگان شیدایی که به قدری شدید هستند که فرد به بستری شدن سریع احتیاج دارد.

معمولا اپیزود‌های افسرده‌ساز نیز به همین منوال اتفاق می‌افتند و معمولا حداقل تا دو هفته باقی می‌مانند.

احتمال رخ دادن دورهایی از افسردگیِ آمیخته (داشتن نشانگان افسردگی و شیدایی به‌ صورت هم‌زمان) نیز امکان دارد.

اختلال دو قطبی نوع دو

به‌وسیله ی الگویی از اپیزودهای افسردگی و اپیزودهای هیپومانیا تعریف می‌شود.

اپیزودهای مانیا به طور کامل و آن‌گونه که در بالا شرح داده شد اتفاق نمی‌افتند.

اختلال خلق ادواری یا سیکلوتایمی

به‌وسیله دوره‌های زیادی از نشانگان هیپومانیا و دوره‌های زیادی از نشانگان افسردگی مشخص می‌شود که حداقل برای دو سال ادامه دارند (در کودکان و نوجوانان، حداقل یک سال ادامه می‌یابد).

نکته مهم این است که نشانگان بیماری به حدی شدید نیستند که به میزان لازم برای تشخیص بالینی اپیزود افسردگی یا مانیا برسند.

انواع دیگر اختلال دو قطبی مشخص‌شده و نامشخص و اختلالات مربوطه

این دسته از اختلال، به‌وسیله وجود نشانگان اختلال دوقطبی مشخص می‌شود که جز سه گروه بالا نباشد. یعنی فرد تعدادی از علائم دو قطبی را تجربه میکند و البته منطبق با معیارهای دسته بندی تشخیصی اختلال دوقطبی نوع یک ودو و یا سیکلوتایمی نیستند.

ویژگی های اپیزودهای مانیک و دپرسیو در اختلال دوقطبی

افرادی که یک اپیزود مانیا را تجربه می‌کنند، ممکن است:

  •  احساس خیلی «سرخوش بودن» و «بالا بودن» یا غرور کنند
  •  انرژی خیلی زیادی داشته باشند
  •  افزایش خیلی زیادی در میزان فعالیتشان داشته باشند
  •  احساس «بی‌قراری» یا «هیجان بیش‌ازحد» داشته باشند
  • در خوابیدن مشکل داشته باشند
  • بیشتر از حد معمول کار کنند
  •  با سرعت خیلی زیادی در مورد موضوعات مختلف صحبت کنند
  •  بی‌تاب، عصبی یا «زودرنج» شوند
  •  احساس کنند که افکارشان خیلی سریع از ذهنشان می‌گذرد
  •  فکر می‌کنند که قادر هستند کارهای زیادی را به‌یک‌باره انجام دهند
  • کارهای پرخطر انجام می‌دهند، مثل ولخرجی کردن یا اعمال جنسیِ بی‌مهابا و محافظت‌نشده

حالات اختلال دوقطبی

افرادی که یک اپیزود افسرده‌ساز را تجربه می‌کنند ممکن است:

  •  حس غمگینی بسیار شدیدی داشته باشند، احساس پوچی یا ناامیدی کنند
  •  انرژی خیلی کمی دارند
  • سطوح فعالیتشان به میزان چشمگیری کاهش یابد
  • مشکلاتی را در خوابیدن تجربه کنند. ممکن است خیلی کم یا خیلی زیاد بخوابند
  •  احساس می‌کنند که نمی‌توانند از هیچ‌چیزی لذت ببرند
  •  احساس نگرانی و خلأ دارند
  • در تمرکز کردن مشکل دارند
  •  مسائل را فراموش می‌کنند
  • خیلی زیاد یا خیلی کم غذا می‌خورند
  • احساس خستگی یا «کوفتگی» دارند
  •  به مرگ و خودکشی فکر می‌کنند

 گاهی اوقات یک اپیزود خلقی، شامل نشانگان افسردگی و مانیا می‌شود که به آن اپیزود آمیخته می‌گویند.

افرادی که این‌گونه اپیزودها را تجربه می‌کنند ممکن است احساس پوچی، نامیدی و غمگینی بسیار شدیدی داشته باشند؛ اما در همان حال احساس کنند که بسیار پرانرژی هستند.

حتی زمانی که تغییرات خلقی، به این میزان، شدید نباشند نیز اختلال دوقطبی می‌تواند وجود داشته باشد.

به عنوان مثال، برخی از افراد مبتلا به اختلال دوقطبی هیپومانیا را تجربه می‌کنند که شکل خفیف‌تری از مانیا می‌باشد.

در طول یک اپیزود هیپومانیا، فرد ممکن است احساس کند حال خیلی خوبی دارد، بسیار فعال است و خیلی خوب پیش می‌رود.

فرد ممکن است احساس کند که هیچ مشکلی ندارد اما خانواده و دوستانش، ممکن است متوجه تغییرات خلقی و یا تغییراتی در سطوح فعالیت وی بشوند.

بدون دریافت درمان مناسب، افراد مبتلا به هیپومانیا ممکن است به سمت مانیا یا افسردگی پیش بروند.

تشخیص اختلال دو قطبی و روند ارزیابی پزشک

تشخیص و درمان مناسب، به افراد مبتلا به اختلال دوقطبی کمک می‌کند تا زندگی سالم و پرباری را داشته باشند.

صحبت با یک پزشک یا متخصص سلامت روان که دارای پروانه کار است، اولین قدم برای کسی است که فکر می‌کند به اختلال دوقطبی دچار است.

پزشک می‌تواند یک معاینه فیزیکی انجام دهد تا احتمال اختلالات دیگر را [از تشخیص] حذف کند.

اگر مشکلات، به‌وسیله بیماری‌های دیگری به وجود نیامده باشند، پزشک ممکن است یک ارزیابی روانی را انجام دهد و یا اینکه فرد را به یک متخصص سلامت روان آموزش‌دیده ارجاع دهد. مثلا به یک روان‌پزشک، کسی که در تشخیص و درمان اختلال دوقطبی، دارای تجربه و مهارت است. 

نکاتی برای متخصصان سلامت در تشخیص و درمان اختلال دوقطبی

افراد مبتلا به اختلال دوقطبی، زمانی که در اپیزود افسردگی هستند بیشتر احتمال دارد که به دنبال دریافت کمک بروند نسبت به زمانی که مانیا یا هیپومانیا را تجربه می‌کنند.

بنابراین، به جهت اینکه افراد مبتلا به اختلال دوقطبی، اشتباهاً دچار اختلال افسردگی اساسی تشخیص داده نشوند، گرفتن یک تاریخچه پزشکی دقیق، لازم است.

برخلاف افراد مبتلا به اختلال دوقطبی، کسانی که افسرده‌اند، مانیا را تجربه نمی‌کنند.

به‌هرحال این امکان وجود دارد که آن‌ها، به‌طور هم‌زمان برخی از نشانگان مانیا را تجربه کنند که این حالت، به اختلال افسردگی اساسیِ آمیخته، معروف است.

اختلال دوقطبی و ابتلا به  دیگر بیماری‌ها

برخی از نشانگان دوقطبی، مشابه با بیماری‌های دیگری است که این موضوع، تشخیص را برای پزشک سخت می‌کند.

در حوزه اعتیاد، بسیاری از افراد، مبتلا به اختلال دوقطبی هستند که همراه با بیماری دیگری مثل اختلال اضطراب، سو مصرف مواد یا اختلال خوردن می‌باشد.

افراد مبتلا به اختلال دوقطبی نیز در معرض خطر بالایی از جهت ابتلا به بیماری‌های تیروئید، سردردهای میگرنی، بیماری قلبی، انواع دیابت، چاقی و بیماری‌های جسمانی دیگر، قرار دارند.

روان‌پریشی (سایکوز)

گاهی اوقات، فردی که اپیزودهای مانیا یا افسردگی شدیدی را تجربه می‌کند، ممکن است نشانگان روان‌پریشی مثل هذیان و توهم را نیز تجربه کند.

این نشانگانِ سایکوتیک، با خلق فرد نیز هماهنگ هستند.

مثلا فردی که نشانگان سایکوتیک را در طول یک اپیزود مانیا تجربه می‌کند، ممکن است اعتقاد داشته باشد که مشهور است، مقدار زیادی پول دارد یا قدرت‌های ماورایی و خاصی دارد.

کسی که نشانگان سایکوتیک را در طول اپیزود افسردگی تجربه می‌کند ممکن است اعتقاد داشته باشد که بی‌خانمان و مفلس است یا اینکه جرمی را مرتکب شده است.

درنتیجه گاهی اوقات افرادی که به اختلال دوقطبی مبتلا هستند و نشانگان سایکوتیک را تجربه می‌کنند، ممکن است به‌اشتباه مبتلا به اسکیزوفرنی تشخیص داده شوند.

اضطراب و اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی

 اختلالات اضطرابی و اختلال نقص توجه و بیش فعالی نیز، اغلب اوقات در افراد مبتلا به اختلال دوقطبی، تشخیص داده می‌شوند.

سوءمصرف مواد

افراد مبتلا به اختلال دوقطبی، ممکن است دچار سوءمصرف الکل و مواد باشند، مشکلات ارتباطی داشته باشند و یا عملکرد ضعیفی در مدرسه یا محل کار داشته باشند.

نکته قابل توجه این است که خانواده و دوستان افرادی که این نشانگان را تجربه می‌کنند، ممکن است متوجه نشوند که این مشکلات نشانه‌هایی از بیماری روانی اساسی مثل اختلال دوقطبی هستند.

عوامل ایجاد کننده اختلال دو قطبی

دانشمندان دلایل احتمالی اختلال دوقطبی را مطالعه می‌کنند. اکثراً توافق دارند که علت واحدی وجود ندارد.

در عوض، این احتمال وجود دارد که عوامل زیادی در ایجاد بیماری یا افزایش ریسک ابتلا به بیماری، مشارکت داشته باشند. مثل:

عملکرد و ساختار مغزی در افراد مبتلا به اختلال دوقطبی

برخی مطالعات نشان داده‌اند که ساختار مغزی افراد مبتلا به اختلال دوقطبی نسبت به مغز افراد معمولی یا افرادی که به اختلالات دیگری دچار هستند، متفاوت است.

آگاهی یافتن بیشتر از این تفاوت‌ها همراه با مطالعات ژنتیکی، به دانشمندان کمک کرده است که به طریق بهتری اختلال دوقطبی را بشناسند و پیش‌بینی کنند که کدام درمان‌ها، موثرتر هستند.

وراثت و ژنتیک در افراد مبتلا به اختلال دوقطبی

برخی تحقیقات، بیانگر آن هستند که افرادیکه دارای ژن‌های خاصی هستند به‌احتمال بیشتری نسبت به سایر افراد، به اختلال دوقطبی مبتلا می‌شوند.

اما ژن‌ها تنها عامل خطر برای اختلال دوقطبی نیستند.

مطالعات بر روی دوقلوهای همسان نشان داده است، باوجود اینکه دوقلوهای یکسان دارای ژن‌های کاملاً یکسانی هستند، اما در صورت ابتلای یکی از دوقلوها به اختلال دوقطبی، دوقلوی دیگر، لزوماً به اختلال دوقطبی مبتلا نمی‌شود.

تاریخچه خانوادگی افراد مبتلا به اختلال دوقطبی

کودکانی که دارای برادر، خواهر یا والد مبتلا به دوقطبی هستند نسبت به کسانی که این‌گونه نیستند، به‌احتمال بیشتری به اختلال دوقطبی دچار می‌شوند.

به‌هرحال ذکر این نکته ضروری است که لزوما تمام افرادی که در خانواده‌شان فردی مبتلا به اختلال دوقطبی دارند، به این اختلال، دچار نمی‌شوند.

درمان‌ اختلال دوقطبی

درمان‌ها به بسیاری از افراد مبتلا کمک می‌کند. حتی آن‌هایی که شدیدترین نوع دوقطبی را تجربه می‌کنند در صورت پیگیری درمان، کنترل بهتری را بر تغییرات خلقی‌شان و نشانگان دیگر به دست می‌آورند.

یک طرح درمانی مؤثر، معمولا شامل ترکیبی از دارودرمانی و درمان‌روان‌شناختی (معروف به رواندرمانی) می‌شود. اختلال دوقطبی، در سرتاسر زندگی ادامه دارد. اپیزودهای مانیا و افسردگی معمولا در طول زمان برمی‌گردند و تکرار می‌شوند.

در فاصله بین اپیزودها، بسیاری از افراد تغییرات خلقی را تجربه نمی‌کنند. اما برخی نیز ممکن است نشانگان پایداری را داشته باشند.

درمان بلندمدت و مستمر به کنترل و کاهش این نشانگان، کمک می‌کند.

داروهای اختلال دوقطبی

داروهای مختلفی می‌توانند به کنترل علائم اختلال دوقطبی کمک کنند.

ممکن است که نیاز باشد پزشک متخصص برای بیمار، چندین داروی متفاوت را امتحان کند تا متوجه شود که کدامیک، بر روی او تأثیرگذارترند.

داروهایی که معمولا برای درمان اختلال دوقطبی به کار می‌روند، شامل موارد زیر می‌شوند:

  • تثبیت‌کننده‌های خلق، مثل: کاربامازپین، گابا پنتین، لاموتریژن، دپاکین
  •  داروهای ضد روان‌پریشی، مثل: کلروپرمازین، هالوپریدول، کلوزاپین
  •  داروهای ضدافسردگی، مثل: سیتالوپرام، سرترالین، فلوکستین

افراد مبتلایی که دارو مصرف می‌کند بهتر است با یک پزشک یا داروشناس صحبت کند تا از فواید و ریسک‌های مصرف این داروها آگاه شود.

در طول مدت مصرف داروها این نکات را مدنظر قرار دهید:

  • هر نوع نگرانی یا مسئله در مورد عوارض دارو را سریعا با پزشک خود مطرح کنید.
  • ممکن است که پزشک، دوز دارو را تغییر دهد و یا اینکه داروی دیگری را تجویز کند.
  • از قطع مصرف ناگهانی دارو بدون مشورت با پزشک، اجتناب کنید.
  •  قطع مصرف ناگهانی، می‌تواند منجر به «عود مجدد» یا بدتر شدن نشانگان اختلال دوقطبی شود.

روان‌درمانی اختلال دوقطبی 

زمانی که داروهای مناسب تشخیص داده شدند و مصرف دارو را شروع کردید، روان‌درمانی می‌تواند یک درمان مؤثر و تسریع کننده بهبود برای اختلال دوقطبی باشد.

این درمان می‌تواند برای افراد و خانواده‌هایشان، حمایت، آموزش و راهنمایی لازم را فراهم کند.

برخی از درمان‌های روان‌شناختی که برای درمان اختلال دوقطبی به کار می‌روند شامل این موارد هستند:

سایر درمان های موجود برای اختلال دو قطبی

درمان الکتروشوک (ECT

ECT، می‌تواند سبب کاهش نشانه ها در افرادی شود که به نشانگان شدید اختلال دوقطبی دچارند و توسط درمان‌های دیگر، بهترنمی‌شوند.

ECT، گاهی اوقات وقتی به کار می‌رود که سایر شرایط پزشکی فرد ازجمله حاملگی، مصرف دارو را خیلی خطرناک می‌کنند.

ECT ممکن است عوارض جانبی کوتاهی داشته باشد ازجمله: گیجی، احساس گم‌گشتگی و فراموشی که البته رفع خواهند شد.

افراد مبتلا به اختلال دوقطبی، باید در مورد مزایا و معایب احتمالیِ روش ECT، با یک متخصص حرفه‌ای، مشورت کنند.

داروهای مرتبط با خواب برای افراد مبتلا به اختلال دو قطبی

افراد مبتلا به اختلال دوقطبی که مشکل خواب دارند، معمولاً با درمان‌های رایج، بهبود می‌یابند.

به‌هرحال، اگر مشکل بی‌خوابی بهبود نیافت، پزشک ممکن است تغییراتی را در داروها بدهد. اگر بازهم مشکل، ادامه پیدا کرد، پزشک ممکن است داروهای آرام‌بخش یا داروهای دیگری را تجویز کند.

مکمل‌ها

پژوهش زیادی بر روی مکمل‌های گیاهی یا طبیعی و اینکه چگونه می‌توانند بر اختلال دوقطبی، مؤثر باشند انجام نشده است.

پزشک متخصص، باید در مورد داروهایی که نیاز به تجویز دارند، آن‌هایی که نیاز به تجویز ندارند و مکمل‌ها؛ اطلاعات کافی داشته باشد.

بعضی داروها، اگر به همراه بعضی مکمل‌ها مصرف شوند، ممکن است باعث اثرات ناخواسته و خطرناکی شوند.

نمودار زندگی مخصوص به خود داشته باشید

حتی با وجود درمان مناسب، تغییرات خلقی ممکن است رخ دهند. بنابراین، داشتن یک نمودار زندگی که در آن تغییرات خلقی، درمان‌ها، الگوهای خوابیدن و رخدادهای زندگی را بتوان ثبت کرد، می‌تواند به مراجعین و پزشک‌ها در پیگیری و درمان مؤثرتر اختلال دوقطبی کمک بیشتری کند. زمانی که یک مراجع و پزشک، همسو باهم کار کنند و صریحاً در مورد نگرانی‌ها و انتخاب‌ها بحث کنند، فرایند درمان مؤثرتر خواهد بود.

اگر مبتلا به اختلال دوقطبی هستید و در مورد آسیب رساندن به خودتان و یا خودکشی می‌اندیشید

  • با کسی صحبت کنید که می‌تواند سریعاً به شما کمک کند
  •  اگر در حال حاضر با یک پزشک، ملاقات می‌کنید با وی تماس بگیرید
  • و یا به اورژانس نزدیک‌ترین بیمارستان مراجعه کنید

اگر یکی از عزیزانتان مبتلا به اختلال است و قصد خودکشی دارد

  • او را تنها نگذارید
  • وی را سریعا به دیدن یک متخصص روان یا نزدیک‌ترین اورژانس بیمارستان ببرید
  • دسترسی او را به انواع سلاح‌ها و ابزارهای بالقوه برای خودکشی، مثل داروها، قطع کنید

 

سوال متداول 

از کجا بفهمیم اختلال دوقطبی داریم؟

علائم اولیه ی این اختلال اغلب در نوجوانی ظاهر می شود. نشانه اصلی آن نوسانات و تغییرات شدید خلقی می باشد.

تاثیر اختلال دوقطبی بر طول عمر این بیماران چیست؟

در این افراد خطر مرگ به مراتب بیش از سایرین است. ولی مصرف دارو برای درمان این اختلال دلیل این افزلیش خطر مرگ نیست. 

نام های دیگر اختلال دوقطبی چیست؟

سرخوشی یا شیدایی، بیماری مانیک یا اختلال مانیا، مانیک – دپرسیو

آیا اختلال دوقطبی یک بیماری موروثی است؟

بله؛ در ابتلا به این بیماری ۶۰الی ۸۰ درصد عوامل ژنتکی دخیل هستند. ولی وراثت تنهت علت بیماری نمی باشد.

نویسنده: میترا سیفان – روانشناس

پرسش و پاسخ

پزشک خوب، نظرتان را درباره این مقاله بگویید یا سوالاتتان را بپرسید، متخصصان ما در اولین فرصت به سوالات شما پاسخ می‌دهند.

سپیده شهریور ۵, ۱۴۰۰ - ۰:۱۴ ق٫ظ

من اختلال دوقطبی دادم هعی گاهی خیلی سخت میشه
اما اگه شمام مثل من دچار این اختلال هستید قوی باشید این احساسات گذراست و همه چیز تحت کنترل شماست اینو یادتون باشه

پاسخ
صبا آبان ۲۹, ۱۳۹۹ - ۹:۲۲ ب٫ظ

سلام 🙂 من دارم برای کنکور ارشد روانشناسی بالینی میخونم و سر فصل اختلالات خلقی خیلی درگیری داشتم و نمیفهمیدم. ممنون از مطالبی که اینجا گذاشتید. بسیار مفید و کمک کننده بود

پاسخ
میترا سیفان آبان ۳۰, ۱۳۹۹ - ۲:۲۲ ق٫ظ

سلام. خواهش میکنم، موفق باشید.

پاسخ

دیگر مقالات پیشنهادی پزشک خوب