با همسر شکاک چگونه رفتار کنیم؟ چگونه شکاک بودن خود را درمان کنیم؟

توسط نغمه عثمانپور
این مقاله توسط نغمه عثمانپور ترجمه شده است.

در علم روانشناسی نوعی اختلال وجود دارد که به آن “paranoid personality disorder” یا اختلال شخصیت پارانوئید گفته می‌شود. این اختلال همان شکاک بودن و بدبینی نسبت به چیزهای مختلف است. شخصی که به اختلال بدبینی (پارانویا) مبتلا است به هر چیزی که دچار شک او می‌شود احساس بدبینی دارند. این نوع افراد اصولا فکر می‌کنند که شک و بدگمانی آ‌ن‌ها برخاسته از عشق بیش از حد است. در حالی که این بدگمانی نشانه‌ای از شخصیتی بیمارگونه است که می‌تواند رابطه آن‌ها را به تباهی بکشاند. در این مقاله به بررسی شکاک بودن و اختلال پارانویا در روابط عاطفی و ازدواج می‌پردازیم.

فهرست مطالب
  • دلایل شکاک بودن افراد نسبت به همسر خود

    هدف از ازدواج زن و مرد رسیدن به آرامش و داشتن یک زندگی مستقل و جدید است. البته پایه و اساس این آرامش صداقت و اعتماد بین طرفین است. زمانی که اعتماد کامل بین زوجین باشد، رابطه جنسی آن‌ها هم می‌تواند به بهترین نحو ممکن انجام شود. اما زمانی که پایه و اساس زندگی که اعتماد است کمی متزلزل شود، آرامش موجود در خانه و آرامش زن و مرد دیگر مانند قبل نخواهد بود. یکی از دلایلی که می‌تواند این آرامش را از بین ببرد، شکاک بودن است. اما چه عواملی می‌تواند موجب شکاک شدن افراد به یکدیگر شوند؟ دلایل شکاک بودن نسبت به همسر چه می‌تواند باشد؟

    • اختلالاتی مانند اختلال شخصیت پارانوئید 
    • تجربه شکست‌های عاطفی پی در پی 
    • تجربه خیانت شریک زندگی و سو استفاده از اعتماد مجدد
    • داشتن والدین شکاک 
    • خیانت اطرافیان 
    • قرار گرفتن در معرض اخبار منفی 
    • مصرف مواد مخدر و الکل 
    • حسادت

    نشانه های همسر شکاک

    معمولا افراد شکاک ویژگی‌ها و نشانه‌هایی دارند که با دیدن آن‌ها متوجه خواهید شد که فرد مقابل شما شکاک و بدبین است:

    • این افراد تئوری توطئه دارند. در واقع به همه‌ی افراد شک دارند و نسبت به رفتار و صحبت‌های آن‌ها تردید دارند. 
    • افراد شکاک هیچ وقت فراموش نمی‌کنند، این افراد کینه‌ای و بد دل هستند. معمولا اشتباهات دیگران را نه می‌بخشند و نه فراموش می‌کنند. 
    • همسر شکاک سرد و تنها است. ترجیح می‌دهد کمتر در دورهمی‌ها و اجتماع باشد، این افراد احساسات و عواطف خود را به راحتی بروز نمی‌دهند و در بیشتر مواقع به صورت منطقی برخورد می‌کنند. 
    • افراد شکاک بسیار حساس هستند. با کوچکترین اشتباه شما ناراحت می‌شوند و به سختی می‌توانند به حالت اولیه خود بازکردند. 
    • همسر شکاک مدام در حال کنترل کردن طرف مقابل خود است. مانند یک کارآگاه عمل می‌کند و همیشه به دنبال آن هستند 

    اگر نامزد یا همسر شما دارای این ویژگی‌های اخلاقی است، بهتر است ابتدا با یک مشاور آن را درمیان بگذارید و با کمک کردن سعی کنید این اخلاق را کنار بگذارد. اما اگر با مشاوره هم مشکل حل نشد بهتر است در تصمیم ازدواج خود تجدید نظر کنید. 

    نحوه رفتار با همسر شکاک و بدبین

    یکی از عوامل مهمی که می‌تواند پایه و اساس زندگی زوجین را لغزنده کند و از بین ببرد، شک و بی اعتمادی است. شک و بی اعتمادی آرامش را از زندگی افراد سلب می‌کند. به دنبال این موضوع فرد دچار توهم می‌شود که همسرش مدام در حال خیانت کردن به آن است. بی اعتمادی زوجین به قدری به این توهمات دامن می‌زند که در نهایت ممکن است منجر به جدایی آن‌ها شود. این توهمات می‌تواند در رابطه با خرید کردن همسر، بیرون رفتن با دوستان  و آشنایان، اتهام به ناپاکی و خیانت و… باشد. در این بخش قصد داریم تا در رابطه با نحوه رفتار با همسر شکاک صحبت کنیم. 

    • حالت تدافعی به خود نگیرید: ممکن است همسر شما بعد از اتمام مکالمه با تلفن، از شما بپرسد که با چه کسی حرف می‌زدید. شما به جای اینکه گارد بگیرید و با حالت تدافعی با آن صحبت کنید لازم است که با آرامش و در کمال خونسردی پاسخ آن را بدهید. هرچه عصبانیت و پرخاش شما بیشتر باشد، همسرتان برای گفتن بسیاری از حرف‌ها از شما فاصله می‌گیرد. این موضوع فقط می‌تواند شرایط را وخیم‌تر کند. سعی کنید به جای پرخاش و عصبانیت اجازه دهید تا همسرتان حرف‌هایش را به شما بگوید. شما هم بعد از شنیدن صحبت‌های همسرتان می‌توانید در رابطه با آن موضوع صحبت کنید. 
    • سعی کنید حرف‌های همسر خود را بشنوید: در این زمان بهترین راه آن است که به جای گله و شکایت با همسرتان در رابطه با این موضوع صحبت کنید. سعی کنید همسرتان را درک کنید و بفهمید که این نگرانی‌ها از کجا آمده است و دلیل این شک و بدبینی چه می‌تواند باشد. زمانی که همسر خود را درک کنید می‌توانید رابطه دوستانه‌ای با آن داشته باشید، این صمیمیت می‌تواند موجب نزدیکی بیشتر زوجین شود. 
    • در دسترس باشید: سعی کنید که در دسترس همسر خود باشید، به این ترتیب می‌توانید از میزان حدس و گمان‌های بد جلوگیری کنید. 
    • روحیه خود را قوی نگهدارید: اگر فکر می‌کنید که همسرتان به شما خیانت می‌کند، نباید روحیه خود را ببازید. باید روحیه خود را قوی نگهدارید و تمام روزهای زندگیتان را با این فکر تباه نکنید. شما می‌توانید احساسات خود را کنترل کنید، افسار این احساسات تنها دست خودتان است. پس به روی کنترل احساسات و عواطف خود دقت بیشتری داشته باشید.
    • مراقب رفتار خود باشید: گاهی اوقات فرد هیچ کار خطا و اشتباهی انجام نداده است، اما با دیر آمدن به خانه، رفتن به خارج از شهر و… زمینه را برای ایجاد شک و تردید مهیا می‌کند. اگر زمانی این رفتارها موجب شک و تردید شما نسبت به همسرتان شد، بهتر است به جای دامن زدن و بزرگ کردن آن با او در رابطه با این موضوع صحبت کنید. باید بتوانید با توجیه کردن همسر خود مانع از بین رفتن اعتماد آن شوید. 
    • از یک مشاور کمک بگیرید و درد و دل کنید: همیشه درد و دل کردن و کمک گرفتن از کسی که علم و دانش کافی دارد، می‌تواند روی نتیجه کار تاثیر بسیاری بگذارد. مشاوره می‌تواند با استفاده از تکنیک‌ها و روش‌های خاص، از بزرگ شدن این معضل جلوگیری کند. 

     

    اختلال شخصیت پارانوئید چیست؟

    اختلال شخصیت پارانوئید (PPD) یک بیماری چالش برانگیز روانی است که با بی‌اعتمادی و سوءظن بسیار شدید همراه است. این بدگمانی به قدری شدید است که با الگوهای فکری، رفتاری و عملکرد روزانه به شدت تداخل پیدا می‌کند. افراد مبتلا به اختلال پارانویا می‌توانند وفاداری، صداقت و امانتداری دیگران را بدون هیچ پایه و اساسی زیر سوال ببرند. این افراد اگر از سوی دیگران طرد شوند ممکن است رفتارشان را با طغیان عصبانیت بروز دهند. این اختلال معمولا از اوایل بزرگسالی خود را نشان می‌دهد و شواهد نشان می‌دهد که در مردان بیشتر از زنان شایع است.

    تصورات ترسناک و بی‌اعتمادی که همراه با PPD است، ایجاد و حفظ روابط نزدیک را بسیار دشوار می‌کند و بر توانایی و عملکرد فرد در خانه، محل کار و مدرسه تأثیر می‌گذارد. اگر شما با کسی زندگی می‌کنید که به این اختلال مبتلا است، ممکن است از اتهامات مداوم او خسته شوید و ندانید که باید چکار کنید. به نظر می‌رسد که این افراد قادر هستند جنبه‌های منفی هر مکالمه و یا موقعیت را با اغراق بیشتری در نظر بگیرند. درمان حرفه‌ای می‌تواند به فرد مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید در مدیریت علائم و بهبود عملکرد روزانه کمک کند. اما به دلیل ماهیت این اختلال، بیشتر افراد مبتلا به آن به دنبال یافتن کمک نیستند.

    مطلب بیشتر: دروغ در رابطه | از کجا بفهمم همسرم دروغ میگه؟

     

    علائم اختلال شخصیت پارانوئید چیست؟

    غالبا افراد مبتلا به اختلال پارانوئید باور ندارند که رفتار آن‌ها غیرطبیعی است. با این حال، ممکن است اطرافیان از این اتفاق ناراحت باشند و معتقد باشند که این بی‌اعتمادی بی‌دلیل و توهین آمیز است. فرد مبتلا به اختلال بدگمانی ممکن است در مقابل افراد رفتار خصمانه و یا سرسختانه داشته باشد. آن‌ها ممکن است با طعنه و کنایه با دیگران صحبت کنند. و این امر موجب عصبانیت و خستگی اطرافیان این افراد می‌شود. ممکن است فرد مبتلا به اختلال بدگمانی با اختلالات روانی دیگر نیز دست و پنجه نرم کند. به عنوان مثال افسردگی و اضطراب می‌توانند بر خلق فرد تاثیر بگذارند. تغییرات خلقی می‌تواند باعث شود فرد مبتلا به اختلال بدگمانی احساس گوشه گیری و غم و اندوه را تجربه کند.

    از علائم اختلال بدگمانی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

    • بر این باورند که دیگران انگیزه‌های پنهانی دارند یا قصد دارند به آن‌ها آسیب برسانند.
    • به وفاداری دیگران (به خصوص همسر) شک می‌کنند.
    • انتقاد پذیر نیستند و بسیار در این باره حساس هستند.
    • نمی‌توانند با دیگران کار کنند.
    • سریعا عصبانی می‌شوند.
    • منزوی می‌شوند و از اجتماع دوری می‌کنند.
    • همیشه حالت دفاعی دارند و با دیگران مشاجره می‌کنند.
    • این اختلال را کتمان می‌کنند.
    • آرام و قرار ندارند.

    برخی از علائم اختلال بدگمانی می‌تواند شبیه علائم سایر اختلالات باشد. اسکیزوفرنی و اختلال شخصیت مرزی دو اختلال با علائمی مشابه پارانویا هستند. تشخیص واضح این اختلالات دشوار است.

     

    با همسر شکاک چگونه رفتار کنیم؟

    زندگی با کسی که به اختلال شخصیت پارانوئید مبتلا است می‌تواند بسیار سخت باشد و نیاز به صبر، دلسوزی و کنترل احساسات دارد. نکات زیر می‌تواند به شما کمک کند تا پشتیبانی و مساعدت لازم را برای کمک به او در مبارزه برای غلبه بر پارانویا فراهم کنید.

    • سعی کنید او را به درمان تشویق کنید. عدم اعتماد وی ممکن است تمایل وی به مصرف داروهای تجویز شده یا شرکت در جلسات درمانی را از بین ببرد. این امر معمولا در افرادی که تحت درمان قرار دارند رخ می‌دهد و روند و فرایند درمان آن‌ها را تا حد قابل توجهی کاهش می‌دهد.
    • سعی کنید واضح با او صحبت کنید. کلمات بدون ابهام میزان سوءظن و بدگمانی را از بین می‌برد.
    • سعی کنید با او وارد بحث و گفتگو نشوید. هذیان و توهم برای افراد مبتلا به اختلال بدگمانی امری طبیعی است با او در این باره بحث نکنید و سعی کنید همواره محکم باشید.
    • به او توضیحات لازم در برابر اتهاماتی که به شما زده است را بدهید.
    • با بیان افکار خود بدون داشتن حالت دفاعی و عصبانیت می‌توانید به او کمک کنید تا بدگمانی خود را از بین ببرد.
    • بر نقاط قوت او تاکید کنید. افراد مبتلا به اختلال بدگمانی اغلب از هوش بالایی برای برقراری روابط بین فردی برخوردار هستند. بر روی رفتارها و ویژگی‌های مثبت او تاکید کنید.

     

    اگر نیاز به دریافت راهنمایی در این زمینه دارید، روی دکمه زیر کلیک کنید
    رزرو آنلاین نوبت از مشاور زوجین

     

    چگونه شکاک بودن به رابطه آسیب می‌رساند؟

    اگر با فردی که مبتلا به اختلال پارانویا است ازدواج کرده‌اید، می‌دانید که زندگی با او چقدر می‌تواند استرس‌زا باشد. زندگی با کسی که دائما به شما اتهام می‌زند و کلمات را به معنای دیگری معنی می‌کنند می‌تواند واقعا آزار دهنده باشد و به شما خسارات سنگینی وارد کند. توهین‌های لفظی، عدم توجه به احساسات شما و اعتقاد سرسختانه به اینکه همیشه درست می‌گویند، می‌تواند به شما احساس اضطراب و ناراحتی شدیدی را بدهد.

    همچنین حسادت و کنترل مداوم شما می‌تواند ادامه رابطه را برای شما دشوار کنند و باعث شود شما احساس تنهایی و انزوا را تجربه کنید. در روابط سالم، اعتماد به مرور زمان عمیق‌تر می‌شود، زیرا دو نفر به مرور زمان بیشتر یکدیگر را می‌شناسند. اما در رابطه با شخص مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید، اغلب عکس این اتفاق می‌افتد. هرچه بیشتر در این رابطه بمانید، فرد مبتلا به بدگمانی به شما اعتماد کمتری دارد و نسبت به شما مشکوک می‌شود.

    اگر می‌خواهید رابطه خود را ادامه دهید ناامید نشوید. همسرتان را به معالجه و مراجعه به روانشناس تشویق کنید و سعی کنید در مدت درمان همران آن‌ها باشید.

    شکاک بودن

     

    با شوهر شکاک چه کنیم؟

    سعی کنید به یاد داشته باشید که هر چه که یک فرد مبتلا به اختلال پارانویا می‌تواند آزار دهنده باشد رفتارهای او به دلیل مشکل روانی است که با آن دست و پنجه نرم می‌کند و رفتارهای او ناشی از بیماری او است به همین دلیل باید حتما تحت نظر روانشناس قرار بگیرد. با وجود بی‌اساس بودن اتهامات او، احساس ترس، اضطراب و پریشانی که فرد مبتلا تجربه می‌کند امری کاملا طبیعی است. اقدامات زیر را برای کنار آمدن با آن‌ها انجام دهید.

     

    درد و ترس آن‌ها را درک کنید.

    گرچه نباید با اتهامات بی‌اساس همسر خود موافقت کنید، اما می‌توانید احساساتی را که باعث تقویت این باورها می‌شود را شناسایی کنید و به آن‌ها در این باره اطمینان خاطر دهید. تصدیق درد او می‌تواند به او کمک کند تا امنیت بیشتری داشته باشند و عصبانیت و خصومت خود را کنترل کند.

     

    درباره باورهای غلط‌شان با آن‌ها مشاجره نکنید.

    یک فرد مبتلا به اختلال بدگمانی رویدادها را به عنوان تهدید تعبیر می‌کند و سعی در بحث و گفتگو غیر منطقی با آن‌ها را دارد، این باور او را تقویت می‌کند که شما قصد فریب او را دارید. درعوض، به اعتقادات او احترام بگذارید اما بر ترس‌ها و  ادعاهای او تمرکز کنید. صحبت صریح در مورد آنچه احساس می‌کنند، بدون تأیید تفکر پارانویا، می‌تواند به کاهش استرس و اضطراب او کمک کند.

     

    محدودیت‌هایی تعیین کنید.

    این قضیه که همسر شما چه دردی را احساس می‌کند باعث نمی‌شود که احساسات شما را نادیده در نظر بگیرد و این درد و ناراحتی را به شما انتقال دهد. تعیین مرزهای مشخص می‌تواند به فرد مبتلا به اختلال بدگمانی کمک کند تا اثرات مخرب رفتار خود را ببیند، که به نوبه خود ممکن است وی را ترغیب به درمان کند. به عنوان مثال، می‌توانید به او بگویید که اگر شما را به خیانت متهم کند یا رابطه شما با دوستانتان را محدود کند، تا زمانی که او درمان خود را شروع نکند، به خانه بر نخواهید گشت. قوانین و عواقب را مشخص کنید اما فقط در صورتی که آماده برای پیروی از آن‌ها هستید.

     

    ورزش کردن را پیشنهاد دهید.

    فعالیت بدنی منظم باعث ترشح اندورفین می‌شود که می‌تواند تنش را از بین ببرد، روحیه همسر شما را تقویت کند و به مدیریت علائم استرس، اضطراب و افسردگی کمک کند. ذهن آگاهی (مایندفولنس) با تمرکز بر بدن هنگام ورزش همچنین ممکن است به همسرتان کمک کند جریان افکار منفی را که از ذهن او عبور می‌کند قطع کند.

     

    آرامش را در خانه داشته باشید.

    افراد مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید اغلب در رسیدن به آرامش مشکل دارند. می‌توانید با تشویق یک تمرین آرامش منظم مانند یوگا یا مدیتیشن را در خانه با همدیگر امتحان کنید.

     

    ازدواج با فرد شکاک و بد دل

    یک رابطه زیبا، سالم و پایدار با توجه دلایل مختلف می‌تواند به یک رابطه ناپایدار و بیمارگونه تبدیل شود. باید بتوانید رابطه را به درستی مدیریت کنید. معمولا در ابتدای هر رابطه‌ای که به ازدواج ختم می‌شود، فرد رفتارها و اخلاق‌های منفی طرف مقابل خود را نمی‌تواند ببیند. از این رو ممکن است بعد از گذشت مدت زمان طولانی متوجه اخلاق و رفتار آن شود. محبت کردن، توجه، مهر ورزیدن و… می‌تواند یک رابطه را به سمت مثبتی پیش ببرد. در مقابل پرخاشگری، خشونت، عصبانیت و.. می‌تواند باعث ایجاد شک و بد دلی در زوجین شود.
    اگر متوجه شدید که فردی که برای ازدواج انتخاب کرده‌اید بد دل است، نباید در همان لحظه اول اقدام به جدایی کنید. ابتدا باید برای درمان و کمک به بهبود رفتار و اخلاق فرد، به روانشناس مراجعه کنید. روانشناس با استفاده روش‌ها و متدهای مختلف می‌تواند به درمان بد دلی کمک بسیاری کند.
    اگر فرد خود بخواهد می‌تواند با تکنیک‌های مشاوره و عشق و محبت طرف مقابل، این اخلاق و رفتار را کنار بگذارد. این افراد پس از دوره‌های درمانی خودشان می‌توانند بهترین درمانگر خود باشند. اگر قصد ازدواج و ادامه دادن زندگی را با چنین فردی دارید بهتر است ابتدا به فکر بهبود حال فرد باشید.
    فردی که دچار توهم می‌شود نمی‌تواند زمینه را برای رشد و بالندگی شما مهیا کند و قطعا گزینه انتخاب مناسبی برای شما نخواهد بود. 

    درمان شکاک بودن همسر با روانشناس

    درمانگران و روانشناسان همواره اعتقاده دارند که یکی از بهترین و موثرترین راه‌های درمان شکاک بودن همسر، کمک گرفتن از مشاوره و روانشناس است. به این ترتیب می‌توانند اخلاق و رفتار فرد مقابل را مورد بررسی و تحلیل قرار دهند. در بسیاری از مواقع روانشناس تنها در یک یا دو جلسه می‌تواند مشکل را حل کند، از این رو نیازی به دارو درمانی نخواهد داشت. اگر نسبت به درمان آن اقدام نکنید باید برای درمان به روانپزشک مراجعه کنید تا با دارو درمانی به بهبود حال شما کمک کند. پس بهتر است ابتدا قبل از هرگونه اتهامی به فرد، یکبار به روانشناس مراجعه کنید تا بتواند شخصیت پارانوئید شما را بررسی کند. بعضی از افراد شخصیت پارانوئید ندارند اما به آن‌ها این اتهام زده می‌شود، در حقیقت رفتار و اخلاق آن‌ها یک شک و بد دلی بسیار ساده و جزئی است که تنها با یک یا دو جلسه رفع خواهد شد. شک و بددلی همسر در اختلالات پارانوئید قرار گرفته است که میزان شیوع آن در جامعه حدود ۲ درصد و در مردان بیش از زنان است.

    درمان همسر شکاک

    درمان اختلال شخصیت پارانوئید بیشتر بر روی روان درمانی متمرکز است. یک درمانگر می‌تواند به همسر شما کمک کند تا مهارت‌هایی برای ایجاد همدلی و اعتماد به نفس، بهبود ارتباطات و روابط و کنار آمدن بهتر با علائم اختلال بدگمانی ایجاد کند. از آنجا که حضور دیگران ممکن است به افکار پارانوئید و رفتار اضطراب آور دامن بزند، همسر شما  بیشتر از درمان فردی و گروهی بهره مند می‌شود.

    • درمان رفتاری شناختی (CBT): این نوع از روان درمانی می‌تواند به کسی که دارای اختلال شخصیت پارانوئید است، کمک کند تا باورهای مخرب و الگوهای فکری خود را شناسایی کند.
    • با تغییر چگونگی تأثیر این باورها بر رفتار آن‌ها، درمان رفتاری شناختی می‌تواند به کاهش پارانویا (بدگمانی) و تعامل همسر شما با دیگران کمک کند.
    • درمان رفتاری شناختی همچنین می‌تواند به او کمک کند تا روش‌های بهتری برای کنار آمدن با احساسات خود، فراتر از برخورد صحیح با دیگران را بیاموزند.

    منابع


    در صورت نیاز می‌توانید با مراجعه به سایت پزشک خوب از بهترین روانشناسان در ایران به صورت اینترنتی نوبت بگیرید.

    اگر نیاز به دریافت راهنمایی در این زمینه دارید، روی دکمه زیر کلیک کنید
    رزرو آنلاین نوبت از مشاور زوجین

     

    پرسش و پاسخ

    پزشک خوب، نظرتان را درباره این مقاله بگویید یا سوالاتتان را بپرسید، متخصصان ما در اولین فرصت به سوالات شما پاسخ می‌دهند.

    ناشناس اسفند ۷, ۱۴۰۰ - ۵:۲۴ ب٫ظ

    مطلب مفیدی بود ممنون

    پاسخ

    دیگر مقالات پیشنهادی پزشک خوب