علائم افسردگی: از کجا بفهمم افسرده ام؟

توسط مهناز جلدی
این مقاله توسط مهناز جلدی ترجمه شده است.

افسردگی جزو اختلالات روانشناختی است که این روزها در زندگی افراد زیادی رخنه کرده و باعث مختل شدن فعالیت‌های روزمره آن‌ها شده است. پیشگیری از ابتلا به افسردگی اغلب مواقع ممکن نیست. اما شناخت علائم افسردگی و دریافت درمان مناسب و به موقع می‌تواند در پیشگیری از ابتلای مجدد به این بیماری موثر باشد.

فهرست مطالب

افسردگی چیست؟

افسردگی یکی از اختلالات روانی است. فرد افسرده احساس غم و پوچی می‌کند و این باعث مختل شدن زندگی روزمره اش می‌شود. اگر علائم افسردگی را در خود مشاهده می‌کنید باید بگوییم که شما تنها نیستید! واقعیت این است که افسردگی میان مردم جوامع امروزی یک اختلال بسیار شایع است.

تجربه افسردگی در هر فرد با فرد دیگر متفاوت است، اما علائم مشترک در میان اکثر افراد مبتلا به این اختلال کاهش بهره وری روزانه، از دست دادن زمان، آسیب دیدن روابط اجتماعی و عاطفی و یا بیماری‌های مزمن است.

شدت بیماری در افرادی که به بیماری‌هایی مثل آسم، بیماری‌های قلبی عروقی، سرطان، دیابت، چاقی و آرتروز هستند در اثر افسردگی بیشتر می‌شود.

مهم است بدانید که احساس غم و ناراحتی جزء جدایی ناپذیر زندگی ماست. همه ما ممکن است بعضی روزها ناراحت باشیم یا اتفاقات ناراحت کننده‌ای را در زندگی خود تجربه کنیم.

اما اگر مدت طولانی است که احساس ناامیدی و غم می‌کنید احتمالاً دچار افسردگی شده‌اید. افسردگی یک اختلال جدی است و اگر درمان صحیح و به موقع برای آن انجام نشود می‌تواند بدتر شود.

از کجا بفهمم افسرده ام؟

افسردگی چیزی فراتر از صرفاً غم و ناراحتی است. علائم افسردگی می‌تواند هم جسم و هم روان ما را تحت تاثیر قرار دهد. همچنین این علائم میان زنان، مردان و کودکان با هم متفاوت است.

علائم افسردگی در مردان

  • تغییر خلق: عصبانیت، پرخاشگری، اضطراب، بیقراری و تحریک پذیری
  • تغییرات احساسی: احساس پوچی و تهی بودن، احساس غم و ناامیدی
  • تغییرات رفتاری: کاهش انگیزه، عدم علاقه به فعالیت‌های مورد علاقه، احساس خستگی، میل به خودکشی، نوشیدن بیش از حد الکل، سوء مصرف دارو و انجام فعالیت‌های پرخطر
  • تغییر میل جنسی: کاهش میل و عملکرد جنسی
  • تغییرات ذهنی: عدم توانایی در تمرکز، ناتوانی در به سرانجام رساندن وظایف محول شده و تاخیر در پاسخگویی حین مکالمه
  • تغییرات الگوی خواب: ناتوانی در به خواب رفتن (Insomnia)، بدخواب شدن، خواب آلودگی بیش از حد و نخوابیدن در طول شب
  • تغییرات جسمی: خستگی، درد، سردرد و مشکلات گوارشی

علائم افسردگی در زنان

  • تغییرات خلق: مثل بیقراری
  • تغییرات احساسی: احساس اندوه، پوچی، ناامیدی و اضطراب
  • تغییرات رفتاری: کاهش انگیزه، قطع روابط اجتماعی و افکار خودکشی
  • تغییرات ذهنی: مثل کند صحبت کردن یا اختلال در تفکر
  • تغییر در الگوی خواب: مشکل در به خواب رفتن، پرخوابی و زود از خواب بیدار شدن
  • تغییرات جسمی: کاهش انرژی، خستگی بیش از حد، تغییر اشتها، تغییر وزن، درد، کوفتگی بدن، سردرد و انقباض

مطالعه بیشتر:خواب زیاد و افسردگی | علت خستگی و خواب آلودگی در طول روز چیست؟

علائم افسردگی در زنان

علائم افسردگی در کودکان

  • تغییرات خلق:‌ بیتابی، عصبانیت، گریه کردن و نوسانات خلقی
  • تغییرات احساسی:‌ احساس بی کفایتی (من نمی‌توانم هیچ کاری را درست انجام بدهم!)، احساس یاس، گریه کردن و اندوه شدید
  • تغییرات رفتاری: کودک افسرده ممکن است در مدرسه با مشکل مواجه شود یا از مدرسه رفتن اجتناب کند، از ارتباط با دوستان یا خواهر / برادرها دوری کرده و به مرگ و خودکشی فکر کند.
  • تغییرات ذهنی: کاهش تمرکز، افت تحصیلی، افت عملکرد در مدرسه و نمرات درسی
  • تغییرات الگوی خواب: مشکل در به خواب رفتن یا پرخوابی
  • تغییرات جسمی:‌ کاهش انرژی، مشکلات گوارشی، تغییرات اشتها، کاهش یا افزایش وزن

همانطور که تا اینجا متوجه شدید علائم افسردگی تنها در روان ما خود را نشان نمی‌دهند. افسردگی می‌تواند جسم ما را هم درگیر کند. برای آشنایی با علائم جسمی افسردگی مطلب «علائم جسمی افسردگی» را بخوانید.

چرا افسردگی گرفتم؟

علت افسردگی را می‌توان به عوامل مختلفی نسبت داد. از عوامل زیستی گرفته تا شرایط محیطی می‌توانند در شکل گیری افسردگی دخیل باشند.

علل شایع افسردگی عبارتند از:

  • سابقه خانوادگی: در صورتی که در خانواده‌تان فردی به افسردگی یا اختلال روانی دیگری مبتلا باشد شما هم در معرض ابتلا به افسردگی هستید.
  • ضربه‌های روحی در دوران کودکی: آسیب‌های روحی که در کودکی به فرد وارد می‌شوند می‌توانند باعث افسردگی شوند.
  • ساختار مغز: کاهش فعالیت لوب پیشانی مغز می‌تواند ریسک ابتلای شما را به افسردگی افزایش دهد. با اینحال در اینکه این علائم بعد از افسردگی ایجاد می‌شوند یا قبل از آن هنوز اختلاف نظر وجود دارد.
  • مشکلات مربوط به سلامتی: برخی مشکلات مثل بیماری‌های مزمن، مشکلات خواب، دردهای مزمن و اختلال کم توجهی – بیش فعالی (ADHD) می‌توانند خطر ابتلا به بیماری‌های روانی را افزایش دهند.
  • سوء مصرف الکل و مواد: سابقه مصرف الکل، مواد مخدر و داروها می‌تواند ریسک ابتلا به افسردگی را افزایش دهد.

سایر دلایل افسردگی عبارتند از:

  • کمبود اعتماد به نفس و خودتخریبی
  • سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری‌های روانی
  • مصرف برخی داروهای خاص
  • اتفاقات استرس‌زا مثل شکست عاطفی، مشکلات اقتصادی یا طلاق

همانطور که متوجه شدید عوامل متعددی می توانند باعث افسردگی شوند و اغلب پیدا کردن علت اصلی ایجاد آن دشوار است.

تست افسردگی

روانشناس با مشاهده علائم افسردگی و ارزیابی روانی شما قادر است افسردگی را تشخیص دهد. پرسش‌هایی درباره خلق، اشتها، الگوی خواب، نحوه انجام فعالیت‌های روزمره، افکار و تحرک فرد می‌توانند در تشخیص افسردگی به روانشناس کمک کنند.

از آنجا که افسردگی با سایر مشکلات جسمی هم مرتبط است ممکن است روانشناس شما را به یک روانپزشک ارجاع دهد تا آزمایش خون و سایر تست‌های تشخیصی را انجام دهید. گاهی مشکلات تیروئید مثل تیروئید پرکار یا کمبود ویتامین D می‌تواند باعث ایجاد علائم افسردگی در فرد شود.

در اینجا لازم است یادآوری شود که علائم افسردگی را نباید نادیده گرفت. اگر خلق پایین همچنان ادامه داشت و یا بدتر شد، از یک روانشناس کمک بگیرید.

مطالعه بیشتر: چه زمانی ویتامین دی بخوریم؟ | بهترین زمان مصرف ویتامین D

عوارض افسردگی

افسردگی یک بیماری روانی جدی است و می‌تواند باعث بروز عوارض متعددی شود. در صورتی که درمان افسردگی به موقع انجام شود می تواند منجر به مشکلات زیر شود:

  • کاهش / اضافه وزن
  • دردهای جسمی
  • سوء مصرف مواد
  • حملات پانیک
  • مشکلات عاطفی
  • منزوی شدن و مشکلات اجتماعی
  • افکار خودکشی
  • آسیب زدن به خود

مطالعه بیشتر: اختلال روان تنی (دردهای جسمی با منشا روانی) و درمان آن

راه های خروج از افسردگی

افسردگی می‌تواند شرایط زندگی روزمره را دشوار کند؛ اما درمان مناسب و به موقع می‌تواند کیفیت زندگی شما را بهبود دهد. (اگر علائم افسردگی را دراید و برای درمان آن احتیاج به کمک دارید می‌توانید از روانشناس‌ها و روانپزشک‌های پزشک خوب کمک بگیرید.)

درمان این بیماری به شیوه های مختلفی انجام می‌شود. در واقع نمی‌توان یک راه درمان را برای همه افراد تجویز کرد و ممکن است نیاز به ترکیبی از دارودرمانی، رواندرمانی، اصلاح سبک زندگی و سایر روش‌ها داشته باشید.

۱. دارودرمانی

در صورتی که روانشناس تشخیص دهد برای درمان علائم افسردگی احتیاج به دارو هم دارید شما را به روانپزشک ارجاع می‌دهد. روانپزشک ممکن است داروهای ضدافسردگی، ضد اضطراب و ضد روانپریشی را برای شما تجویز کند.

۲. رواندرمانی

صحبت کردن با یک روانشناس به شما کمک می‌کند تا نحوه برخورد با احساسات منفی‌تان را بیاموزید. هم جلسات فردی و هم جلسات گروه درمانی در درمان افسردگی موثر هستند.

رواندرمانی و مشاوره فردی برای درمان علائم افسردگی

۳. درمان افسردگی با نوردرمانی

قرار گرفتن در معرض ور سفید می‌تواند خلق شما را تنظیم کند و علائم افسردگی را بهبود دهد. نوردرمانی به خصوص در درمان افسردگی فصلی کاربرد دارد.

۴. ورزش کنید.

ورزش روزانه سی دقیقه به مدت سه الی پنج روز در هفته باعث ایجاد هورمون «اندورفین» (Endorphins) در بدن می‌شود که باعث افزایش خلق و درمان علائم افسردگی می‌شود.

۵. از مصرف الکل و مواد مخدر پرهیز کنید.

نوشیدن الکل یا سوء مصرف مواد باعث ایجاد حال خوب لحظه‌ای می‌شود. اما این مواد در درازمدت باعث افسردگی شده و علائم اضطرابی آن را بدتر می‌کنند.

۶. نه گفتن را یاد بگیرید.

تعیین حد و مرز در زندگی شخصی و حرفه‌ای می‌تواند به شما کمک کند تا احساس بهتری داشته باشید. فکر کردن بیش از حد می‌تواند باعث اضطراب و بدتر شدن علائم افسردگی شود.

مطالعه بیشتر:‌ مهارت “نه” گفتن | چگونه قاطعانه درخواستی را رد کنیم؟

۷. از خودتان مراقبت کنید.

علائم افسردگی را می‌توان با خودمراقبتی بهبود داد. خواب کافی، رژیم غذایی سالم، اجتناب از افراد منفی نگر و شرکت در فعالیت‌های اجتماعی از جمله فعالیت‌هایی است که می‌توانید برای مراقبت از خود انجام دهید.

سایر درمان‌های افسردگی

در برخی موارد می‌توان برای درمان افسردگی از طب سوزنی و طب سنتی (مثلاً روغن ماهی) هم استفاده کرد. در این مورد می‌توانید با پزشک مشورت کنید تا ترکیبی از درمان دارویی و درمان‌های مکمل را به شما پیشنهاد دهد. توجه داشته باشید که داروهای گیاهی می‌توانند با داروهای شیمیایی تداخل ایجاد کنند یا تاثیرگذاری آن‌ها را کاهش دهند؛ بنابراین مصرف خودسرانه آن‌ها توصیه نمی‌شود.

‌گاهی افسردگی به درمان دارویی جواب نمی‌دهد. در مواقعی که افسردگی مقاوم به دارو باشد از درمان‌هایی نظیر شوک درمانی (ECT) و تحریک مغاطیسی مغز (rTMS) برای بهبود خلق استفاده می‌شود.

‌برای مطالعه بیشتر: درمان افسردگی در خانه | ۱۰ درمان خانگی افسردگی

افسردگی در بارداری

بارداری برای بسیاری از خانم‌ها یک اتفاق شیرین است؛ با اینحال این دوره در زندگی برخی خانم‌ها همراه با افسردگی است.

علائم افسردگی در بارداری عبارتند از:

  • تغییر اشتها و الگوی تغدیه
  • احساس ناامیدی
  • اضطراب
  • کاهش انگیزه
  • کاهش علاقه نسبت به انجام فعالیت‌هایی که قبلاً لذت‌بخش بودند.
  • احساس غم مداوم
  • مشکل در تمرکز یا به خاطر آوردن مطالب
  • اختلالات خواب (مشکل در به خواب رفتن، بیخوابی و پرخوابی)
  • افکار خودکشی یا مرگ

افسردگی بارداری ممکن است ادامه یافته و منجر به افسردگی بعد از زایمان شود.

مطالعه کنید: علائم افسردگی بعد از زایمان چیست؟

چطور افسردگی نگیریم؟

معمولاً پیشگیری از افسردگی غیر قابل اجتناب است؛ چرا که علت آن اغلب ناشناخته است.

اما زمانی که علائم افسردگی را مشاهده کردید می‌توانید با انجام اقداماتی مثل اصلاح سبک زندگی، دارودرمانی و درمان دارویی از ابتلای مجدد در آینده پیشگیری کنید.

تکنیک‌هایی که به پیشگیری از ابتلا به افسردگی کمک می کنند عبارتند از:

  • ورزش منظم روزانه
  • خواب کافی
  • عدم قطع خودسرانه درمان
  • کاهش استرس
  • ایجاد روابط اجتماعی قوی

‌منبع:

Healthline


برای دریافت مشاوره از روانشناسان و روانپزشکان روی دکمه زیر کلیک کنید و به صورت اینترنتی و غیرحضوری از آن‌ها وقت رزرو کنید.

لیست روانپزشکان
لیست روانشناس‌های پزشک خوب

دیگر مقالات پیشنهادی پزشک خوب