اکوی قلب چطور انجام می‌شود؟ | انواع تست اکوی قلب و نحوهٔ انجام آن‌ها

توسط مهناز جلدی
این مقاله توسط مهناز جلدی ترجمه شده است.

یکی از ساده‌ترین و بی دردسرترین راه‌های تشخیص بیماری‌های قلبی «تست اکوکاردیوگرام» یا به اختصار «تست اکوی قلب» است. در این تست از اشعهٔ ایکس استفاده نمی‌شود و تنها به کمک امواج صوتی پزشک قادر است تصاویری را از وضعیت قلب دریافت کند. در این مقاله قصد داریم دربارهٔ این تست، انواع و نحوهٔ انجام آن صحبت کنیم.

فهرست مطالب

  1. اکوی قلب چیست؟
  2. در اکوی قلب چه چیزی مشخص می‌شود؟
  3. انواع اکوی قلب
  4. نحوهٔ انجام اکوی قلب چگونه است؟

اکوی قلب چیست؟

«اکوکاردیوگرام» (Echocardiogram) یا اکوی قلب روشی برای مشاهدهٔ نحوهٔ کارکرد ماهیچهٔ قلب و دریچه‌های آن است. در این روش از امواج صوتی برای تصویربرداری از قلب استفاده می‌شود. پزشک متخصص قلب و عروق به دلایل زیر ممکن است برای بیمار اکو انجام دهد:

  • احتمال وجود بیماری قلبی
  • بررسی روند بیماری‌های دریچهٔ قلب
  • بررسی میزان موفقیت عمل جراحی یا درمان‌های دارویی

در اکوی قلب چه چیزی مشخص می شود؟

‌اکو یک روش بسیار کارآمد برای تشخیص مشکلات قلبی است. برخی از مشکلاتی که در اکوی قلب تشخیص داده می‌شوند عبارتند از:

  • بزرگ شدن قلب یا ضخیم شدن بطن‌ها
  • ضعیف شدن ماهیچه‌های قلب
  • مشکلات مربوط به دریچه‌های قلب
  • مشکلات قلبی مادرزادی
  • تومورها یا لخته‌های خون

‌انواع اکوی قلب

  • اکوی معمولی یا اکوی ترانستوراسیک (Transthoracic)
  • اکو از راه مری
  • اکوی استرس قلب
  • اکوی تزریقی
  • اکوی داخل وریدی

اگر نیاز به دریافت راهنمایی در این زمینه دارید،روی دکمه زیر کلیک کنید
لیست متخصص‌ها

نحوهٔ انجام اکوی قلب چگونه است؟

پزشکان برای گرفتن تصاویر قلب، از انواع اکو قلب استفاده می کنند. بسته به نوع تستی که روی شما انجام می‌شود نحوهٔ انجام آن هم متفاوت است. در ادامه به بررسی نحوهٔ انجام انواع تست اکو پرداخته‌ایم.

– اکوی ترانستوراسیک معمولی

«تست اکوی ترانستوراسیک» (Transthoracic Echocardiogram) معمول‌ترین شیوهٔ انجام اکو است. برای شروع اکوی قلب روی قسمت چپ بدن می‌خوابید و تکنسین یک مبدل را جهت تصویربرداری روی نقاط مختلف قفسهٔ‌ سینه قرار می‌دهد. همچنین از ژل مخصوص برای دریافت تصاویر واضح‌تر از قلب استفاده می‌شود. تغییر امواج صوتی سرعت و جهت جریان خون در رگ‌ها را مشخص می‌کند.

اکوی قلب معمولی

روزی که قرار است از شما تست اکو گرفته شود برنامهٔ غذایی معمول خود را داشته باشید و داروهایتان را هم مصرف کنید. برای انجام این تست لازم است تمام لباس‌هایتان را از تن درآورده و لباس مخصوص بیمارستان (گان) بپوشید. سپس سه الکترود کوچک روی سینه وصل می‌شود. این الکترودها به مانیتور نوار قلب وصل می‌شوند تا وضعیت سیگنال‌های قلبی شما را نشان دهند.

در حین انجام تست ممکن است لازم باشد کمی بچرخید تا تکنسین بتواند از نقاط مختلف قلبتان تصویربرداری کند. انجام تست اکو حدود چهل دقیقه طول می‌کشد، انجام آن هیچ درد و خطری ندارد و شما تنها سرمای ژل مخصوص و فشار مبدل را روی سینه احساس خواهید کرد.

– اکوی قلب از طریق مری

از آنجا که مری فاصلهٔ کمی تا قلب دارد گاهی برای انجام اکو و گرفتن تصاویر واضح‌تر از این روش استفاده می‌شود. لازم است اگر دچار مشکل بلع هستید، بیماری مرتبط با مری و یا سرطان دارید از قبل پزشک خود را در جریان قرار دهید. پیش از انجام این تست چند ساعت نباید چیزی بخورید و بیاشامید (از پزشک خود دربارهٔ این موضوع برسید.)، اگر دارو مصرف می‌کنید آن‌ها را با مقدار کمی آب بخورید.

تکنسین مربوطه یک آنژیوکت را برای انتقال دارو به بدن وارد رگ دست یا بازو می‌کند (معمولاً داروهای مسکن و آرام‌بخش به بیمار تزریق می‌شوند.) همچنین الکترودهای مربوط به نوار قلب هم روی سینه وصل می‌شوند. علائم حیاتی (نبض و فشار خون) در طول اکو تحت نظر هستند.

اکو از راه مری

پراب تصویربرداری از طریق دهان وارد گلو و مری می‌شود. اگرچه این کار قطعاً حس ناخوشایندی دارد اما در تنفس شما اختلالی ایجاد نمی‌شود. ممکن است مجبور باشید با قورت دادن به پایین رفتن پراب کمک کنید.

اکوی قلب از مری بین ده تا سی دقیقه طول می‌کشد. از آنجا که برای انجام این تست داروی آرام‌بخش تزریق می‌شود بعد از انجام تست رانندگی نکنید.

– اکو استرس قلب

«تست استرس اکوی قلب» (Stress Echocardiogram) مثل تست ورزش در حال دویدن روی تردمیل یا دوچرخهٔ ثابت انجام می‌شود. چهار ساعت قبل از انجام تست نباید چیزی بخورید و بیاشامید. همچنین مصرف کافئین (چای، قهوه، شکلات و …)‌ را از ۲۴ ساعت قبل قطع کنید و روز انجام تست سیگار نکشید. اگر دارو مصرف کنید پزشک خود را در جریان قرار دهید، چرا که مصرف بعضی از داروها پیش از انجام تست ورزش باید قطع شود. (مطلب «تست ورزش قلب چیست و مثبت بودن تست ورزش چه معنایی دارد؟» را هم بخوانید.)

پیش از شروع اکوی استرس قلب، الکترودهای مخصوص روی سینه وصل می‌شوند. سپس تکنسین یک اکوی قلب معمولی را انجام می‌دهد. سپس روی تردمیل رفته و شروع به تمرین می‌کنید. در این حین به تدریج شدت تمرین بالا می‌رود و پزشک ضربان قلب و فشار خون را چک می‌کند. تست ورزش تا زمانی که دیگر قادر به دویدن نباشید ادامه پیدا می‌کند و بلافاصله یک اکوی دیگر از شما گرفته می‌شود. کل فرایند انجام تست حدود یک ساعت طول خواهد کشید.

تست اکو تزریقی (استرس اکوی دوبوتامین)

«تست اکوی استرس دوبوتامین» (Dobutamine Stress Echocardiogram) زمانی که فرد قادر نباشد روی تردمیل یا دوچرخهٔ ثابت ورزش کند به او دوبوتامین تزریق می‌شود. این دارو تاثیری مشابه ورزش کردن را بر روی قلب می‌گذارد. ابتدا الکترودهای نوار قلب روی سینه وصل شده و یک آنژیوکت برای تزریق دارو وارد دست می‌شود. ابتدا در حالت استراحت یک اکوی معمولی از شما گرفته و فشار خون و ضربان قلب بررسی می‌شود. سپس دوبوتامین تزریق شده و ضربان قلب تندتر می‌شود. در هنگام تزرطق دارو ممکن است احساس گر گرفتگی و سردرد کنید.

پزشک به طور مرتب نوار قلب را تحت نظر دارد و بعد از اتمام دوبوتامین تست به اتمام می‌رسد. بهتر است بعد از اتمام تست در سالن انتظار بنشینید تا اثر دوبوتامین به طور کامل از بین برود.

تست اکوی استرس

تست اکو داخل وریدی (Intravascular Ultrasound)

در این تست پزشک با استفاده از سوندی که از طریق کشالهٔ ران وارد بدن می‌شود، مبدل را به رگ‌های قلب وارد می‌کند و تصویربرداری را انجام می‌دهد. پیش از انجام تست پزشک دربارهٔ نحوهٔ مصرف داروهایتان به شما توصیه‌هایی را ارائه می‌کند. در طول انجام تست از طریق آنژیوکت یک آرامبخش به شما تزریق می‌شود.

این نوع تست حدوداً یک ساعت به طول می‌انجامد. در پایان برای جلوگیری از خونریزی، محل ورود سوند با باند بسته می‌شود. بین سه الی شش ساعت باید با پای کشیده دراز بکشید. ممکن است نیاز به یک شب بستری در بیمارستان هم داشته باشید.

اگر نیاز به دریافت راهنمایی در این زمینه دارید،روی دکمه زیر کلیک کنید
لیست متخصص‌ها

سوالات متداول

آیا اکو همان نوار قلب است؟

خیر. نوار قلب و اکو هر دو تست هایی برای تشخیص بیماری‌های قلبی هستند. در اکو از امواج صوتی برای دریافت تصاویری از ساختار قلب استفاده می‌شود، در حالی که نوار قلب (EKG) اطلاعاتی را در خصوص ضربان قلب و سیگنال‌های آن در اختیار پزشک قرار می دهد.

ایا برای اکو قلب باید ناشتا بود؟

بستگی به نوع اکوی قلب دارد. برای انجام اکوی قلب از راه مری و اکوی استرس قلب از چند ساعت قبل نباید هیچ چیز بخورید. دربارهٔ این موضوع بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.

اکوی ترانستوراسیک معمولی چیست؟

تست اکوی ترانستوراسیک (Transthoracic Echocardiogram) معمول‌ترین شیوهٔ انجام اکو است. برای شروع اکوی قلب روی قسمت چپ بدن می‌خوابید و تکنسین یک مبدل را جهت تصویربرداری روی نقاط مختلف قفسهٔ‌ سینه قرار می‌دهد. همچنین از ژل مخصوص برای دریافت تصاویر واضح‌تر از قلب استفاده می‌شود. تغییر امواج صوتی سرعت و جهت جریان خون در رگ‌ها را مشخص می‌کند.

اکو کنتراست چیست؟

در حین انجام اکو ممکن است مادهٔ حجاب هم به بدن تزریق شود تا به پزشک برای مشاهدهٔ جریان خون در رگ‌ها و عضلهٔ قلب کمک کند. به این روش اکوی کنتراست گفته می‌شود.

اکو بهتر است یا تست ورزش؟

هر دو تست برای تشخیص بیماری‌های قلبی استفاده می‌شوند و مکمل هم هستند. بنا به تشخیص پزشک یک یا هر دو تست برای بیمار انجام می‌شود. از آنجا که در تست ورزش، قلب در حال فعالیت ارزیابی می‌شود به پزشک در مورد گرفتگی‌های احتمالی عروق قلبی بیشتر کمک می کند.

منبع:

WebMD


تشخیص و درمان به موقع بیماری‌های قلبی به خصوص در افرادی که سابقهٔ بیماری قلبی و زمینهٔ خانوادگی ابتلا را دارند بسیار مهم است. در صورتی که علائم بیماری قلبی را در خود یا اطرافیانتان مشاهده می‌کنید بهتر است برای تشخیص علت و درمان آن با یک متخصص قلب و عروق مشورت کنید.

مطالب مرتبط با این مقاله را هم بخوانید:

 

دیگر مقالات پیشنهادی پزشک خوب