دیابت بارداری چه علائمی دارد؟ | قند بارداری باید چند باشد؟

توسط مهناز جلدی
0 نظر

یکی از بیماری‌هایی که ممکن است در طول دوران بارداری ایجاد شود دیابت بارداری است. بالا رفتن قند خون مادر می‌تواند برای مادر و جنین خطرناک باشد. اما خبر خوب این است که با رعایت نکات بسیار ساده می‌توان آن را کنترل و درمان کرد تا اثر منفی آن روی مادر و جنین به حداقل برسد. در این مقاله به موضوع دیابت در مادران باردار پرداخته‌ایم.

فهرست مطالب

دیابت بارداری چیست؟

دیابت یکی از بیماری‌هایی است که برخی از مادران باردار در طول دوران بارداری خود به آن مبتلا می‌شوند. زمانی که سطح قند خون در این دوران از حد نرمال قند خون بارداری بیشتر می‌شود مادر به دیابت بارداری مبتلا شده است. تحت برخی شرایط افراد بیشتر از سایرین در معرض ابتلا به این بیماری قرار می‌گیرند:

  • اضافه وزن قبل از بارداری
  • قند خون بالاتر از حد نرمال که هنوز به دیابت منجر نشده است (پیش دیابت)
  • داشتن سابقهٔ ابتلای خانوادگی به دیابت
  • داشتن سابقهٔ ابتلا به دیابت در خانم باردار
  • فشار خون بالا
  • سابقهٔ زایمان نوزاد سنگین وزن (بیش از چهار کیلوگرم)
  • تجربه زایمان نوزاد مرده
  • سن بالای ۲۵ سال
  • سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCO)
  • بی تحرکی پیش از بارداری

دیابت بارداری چه نوع دیابتی است؟

دو نوع دیابت در دوران بارداری وجود دارد:

  1. دیابت بارداری نوع 1 که به کمک رژیم غذایی و ورزش کنترل می‌شود.
  2. دیابت بارداری نوع 2 که با تزریق انسولین و مصرف دارو کنترل می‌شود.

این بیماری با تولد نوزاد از بین می‌رود. اما در دوران بارداری می‌تواند تاثیر منفی روی سلامت جنین بگذارد و همچنین باعث بروز دیابت نوع 2 در مادر (حتی بعد از زایمان) شود.

علائم دیابت بارداری

خیلی از مادران باردار هر نشانه‌ای از بیماری را در خود به بارداری نسبت می‌دهند و به آن توجهی نمی‌کنند. علائم قند خون بارداری اغلب خود را نشان نمی‌دهند و حتی در صورت بروز نادیده گرفته می‌شوند تا اینکه در آزمایش‌های پزشکی روتین به وجود دیابت پی برده می‌شود. علائم شایع قند خون بارداری عبارتند از:

  • گرسنگی و تشنگی بیش از حد و غیرطبیعی
  • افزایش ادرار
  • تاری دید
  • خستگی و حالت تهوع

بارداری

علت دیابت در دوران بارداری چیست؟

انسولین هورمونی است که توسط پانکراس تولید شده و به عبور قند «گلوکوز» از خون و سوخت و ساز آن توسط سلول‌ها کمک می‌کند. در طول دوران بارداری «جفت» هورمون‌هایی تولید می‌کند که به افزایش قند خون مادر کمک می‌کنند.

اگر پانکراس نتواند مقدار کافی انسولین را برای مقابله با افزایش گلوکز خون تولید کند قند خون بالا رفته و بیماری قند بارداری ایجاد می‌شود.

قند خون بارداری باید چند باشد؟

میزان قند خون نرمال در بارداری با آزمایش خون مشخص می‌شود.

میزان قند خون در سه ماه اول بارداری

در اولین مراجعه خانم باردار برای او تست قند خون ناشتا درخواست می‌شود. میزان قند خون نرمال در سه ماهه اول بارداری طبق جدول زیر مشخص می‌شود:

کمتر از ۱۰۰ میلی گرم در دسی لیتر طبیعی
بین ۱۰۰ تا ۱۲۵ میلی گرم در دسی لیتر دیابت بارداری
مساوی یا بیشتر از ۱۲۶ میلی گرم در دسی لیتر دیابت آشکار

اگر نتیجهٔ تست قند خون ناشتای خانم باردار حداقل دو نوبت بیشتر از ۱۲۶ باشد تشخیص دیابت قطعی است. در افرادی که بیماری دیابت در آن‌ها قطعی شده باشد تغذیه سالم، ورزش و در صورت نیاز استفاده از انسولین توصیه می‌شود.

آزمایش قند خون سه ماهه دوم بارداری

همهٔ خانم‌های بارداری که تست قند آن‌ها در سه ماهه اول بارداری نرمال است بین هفته ۲۴ تا ۲۸ باید دوباره تست بدهند. تست قند سه ماهه دوم GCT‌ نام دارد که با خوردن ۵۰ گرم شربت گلوکز و انجام تست یک ساعت بعد انجام می‌شود. نتایج این تست و تشخیص دیابت طبق جدول زیر است:

قند خون کمتر از ۱۴۰ میلی گرم در دسی لیتر طبیعی
قند خون مساوی یا بیشتر از ۲۰۰ میلی گرم در دسی لیتر دیابت
قند خون بین ۱۴۰ تا ۱۹۹ میلی گرم در دسی لیتر درخواست تست OGTT با ۱۰۰ گرم شربت گلوکز

آزمایش دیابت بارداری با گلوکز خوراکی ۱۰۰ گرم

در مادران بارداری که قند خون بین ۱۴۰ تا ۱۹۹ میلی گرم در دسی لیتر باشد تست ۱۰۰ گرم شربت گلوکز خوراکی درخواست می‌شود. برای انجام این تست فرد باید حداقل ۷ ساعت ناشتایی شبانه داشته باشد. روز آزمایش ابتدا قند ناشتا اندازه‌گیری می‌شود. سپس فرد باید ۱۰۰ گرم شربت گلوکز خوراکی بخورد و قند خون یک، دو و سه ساعت بعد اندازه‌گیری می‌شود.

مقادیر آستانهٔ تشخیصی دیابت در این تست طبق جدول زیر است:

قند خون ناشتا ۹۵ میلی گرم در دسی لیتر
قند خون ۱ ساعت بعد از خوردن شربت گلوکز ۱۸۰ میلی گرم در دسی لیتر
قند خون ۲ ساعت بعد از خوردن شربت گلوکز  ۱۵۵ میلی گرم در دسی لیتر
قند خون ۳ ساعت بعد از خوردن شربت گلوکز  ۱۴۰ میلی گرم در دسی لیتر

در صورتی که حداقل دو تا از نتایج تست بعد از خوردن شربت گلوکز بیش از حد مجاز باشد تشخیص دیابت قطعی است. درمان دیابت در این دوران با اصلاح رژیم غذایی، ورزش و تجویز داروی انسولین یا متفورمین توسط پزشک صورت می گیرد.

خانم‌هایی که دیابت دارند باید به طور مداوم سطح قند خون خود را چک کنند. با اینکه این بیماری بعد از زایمان از بین می‌رود، اما احتمال بروز دیابت نوع ۲ وجود دارد. بنابراین تست‌های قند خون بعد از زایمان نیز باید انجام شوند.تست قند خون بارداری

آیا دیابت در بارداری برای جنین خطرناک است؟

تاثیر قند بالا در بارداری را بر جنین نباید نادیده گرفت. مضرات دیابت بارداری برای جنین عبارتند از:

  • وزن بالای نوزاد حین تولد
  • تولد پیش از موعد
  • مشکلات تنفسی در نوزادان
  • کمبود قند خون در نوزادان بعد از تولد
  • سقط جنین یا از دست رفتن نوزاد پس از تولد

 

دیابت برای مادر باردار چه خطراتی دارد؟

دیابت در دوران بارداری باید کنترل شود. عوارض دیابت بارداری برای مادر عبارتند از:

  • فشار خون بالا و پره اکلامپسی
  • زایمان سزارین
  • زایمان پیش از موعد
  • چاقی و بروز دیابت نوع ۲ در مادر بعد از زایمان

چگونه از دیابت بارداری پیشگیری کنیم؟

به منظور پیشگیری از بالا رفتن قند خون در بارداری، بهتر است قبل از باردار شدن و در طول دوران بارداری اقداماتی را انجام داد. 

  1. رژیم غذایی سالم را رعایت کنید: غذاهای حاوی قند مصنوعی مثل کیک و بیسکویت را حذف کرده و قندهای طبیعی مثل میوه‌ها و سبزیجات را جایگزین کنید.
  2. وزن خود را کاهش دهید: اگر ذچار اضافه وزن هستید پیش از اقدام به بارداری وزن خود را کاهش دهید. 
  3. در دوران بارداری ورزش را فراموش نکنید: پیش از اقدام به بارداری تمرین ورزشی را شروع کنید. روزانه ۳۰ دقیقه تمرین ورزشی با شدت متوسط می‌تواند برای سلامت شما و جنین و حفظ روحیه‌تان مفید باشد. 
  4. از یک متخصص در طول دوران بارداری کمک بگیرید: با یک متخصص مشورت کنید و در تمام طول دوران بارداری با او در ارتباط باشید تا شما را از نظر رژیم غذایی و وضعیت سلامتی‌تان تحت نظر داشته باشد.

دیابت بارداری چگونه درمان می شود؟

‌همیشه پیشگیری بهتر از درمان است. بنابراین قبل از اقدام به بارداری با پزشک متخصص زنان و زایمان دربارهٔ وضعیت سلامتی خود و آمادگی برای بارداری مشورت کنید.

در صورتی که پزشک در طول دوران بارداری تشخیص دیابت بدهد باید به طور مرتب آزمایش‌های مربوط به سنجش قند خون و سطح کتون ادرار را انجام دهید. (کتون‌ها مواد شیمیایی در ادرار هستند که نشان‌دهندهٔ قند خون کنترل نشده هستند.) همچنین رژیم غذایی سالم و تمرینات ورزشی را باید در برنامهٔ روزانهٔ خود قرار دهید. در صورت نیاز و به تشخیص پزشک انسولین هم تجویز می‌شود.

منابع:

۱. WebMD

۲. Mayo Clinic

۳. پروتکل کشوری وزارت بهداشت

 


اگر باردار هستید و یا به تازگی قصد دارید باردار شوید حضور یک متخصص زنان و زایمان خوب در کنار شما می‌تواند خیالتان را از بابت سلامتی‌تان آسوده کند. با کلیک روی دکمهٔ زیر می‌تواند به لیست متخصصان زنان و زایمان سایت پزشک خوب دسترسی پیدا کرده و از آن‌ها به صورت اینترنتی نوبت ویزیت دریافت کنید:

لیست متخصصان زنان و زایمان سایت پزشک خوب

 

نظر بدهید

You may also like