ترس از تاریکی در بزرگسالان (نیکتوفوبیا) چیست؟ علائم و درمان

توسط نغمه عثمانپور
این مقاله توسط نغمه عثمانپور ترجمه شده است.

اگرچه ترس از تاریکی ممکن است بخشی از رشد طبیعی کودکان خردسال باشد، اما برای نوجوانان و افراد بزرگسال امری غیرطبیعی به شمار می‌رود. ترس از تاریکی در بزرگسالی (نیکتوفوبیا) یک ترس نامناسب با سن افراد بزرگسال است و این افراد در تاریکی احساس ترس و اضطراب را تجربه خواهند کرد. هنگامی که این نگرانی از مکانیسم حفاظتی ذاتی به یک مسئله بالینی تبدیل شود، فوبیا شناخته می‌شود. نیکتوفوبیا ترس غیر منطقی یا شدید از تاریکی است. افراد مبتلا به نيكتوفوبيا اضطراب، تنش و احساس عدم اطمينان نسبت به تاريكي را تجربه خواهند کرد. در این مقاله به بررسی فوبیای تاریکی و تنهایی و درمان ترس از تاریکی در بزرگسالان می‌پردازیم.

 

 

فهرست مطالب
  •  

     

    ترس از تاریکی (نیکتوفوبیا) چیست؟

    اصطلاح نیکتوفوبیا از دو کلمه یونانی گرفته شده است. (nyktos) به معنای شب و (phobia) به معنای ترس.

    محققان دریافته‌اند که تاریکی در مغز پاسخی ایجاد می‌کند که باعث آزاد شدن مواد شیمیایی می‌شود که درک افراد از اضطراب را افزایش می‌دهد. درحالی که برخی از افراد می‌توانند این اضطراب افزایش یافته را آرام کنند، برخی دیگر در انجام آن ناتوان هستند. به جای کاهش اضطراب، این افراد اضطراب‌شان را افزایش می‌دهند و یک سطح ترس شدید و غیرمنطقی ایجاد می‌کنند. ترس از تاریکی در کودکان امری کاملا طبیعی است. اما با رشد کودک و بزرگتر شدن این ترس فروکش می‌کند.

    ترس از تاریکی در بزرگسالی ناتوان کننده است و می‌تواند باعث شود که فرد حتی از رفتن به بیرون در شب خودداری کند.

     

    علائم فوبیای تاریکی

    علائمی که ممکن است در اثر نیکتوفوبیا تجربه کنید بسیار شبیه علائمی است که در سایر فوبیاها رخ می‌دهد. افراد مبتلا به این نوع فوبیا زمانی که در تاریکی قرار می‌گیرند ترس و اضطراب شدیدی را تجربه می‌کنند. علائم ممکن است در فعالیت‌های روزمره و عملکرد در مدرسه یا  محیط کار تداخل ایجاد کند. حتی ممکن است باعث آسیب به سلامت افراد شود.

    فوبیاهای مختلف علائم مشابهی دارند. این علائم ممکن است جسمی یا عاطفی باشند. افراد مبتلا به نیکتوفوبیا، علائم را در تاریکی از خود بروز می‌دهند و حتی با فکر کردن به این موضوع دچار استرس و اضطراب می‌شوند.

    علائم جسمی عبارت‌اند از:

    • مشکلات تنفسی
    • افزایش ضربان قلب
    • درد قفسه سینه
    • لرزیدن یا سوزن سوزن شدن
    • سبکی سر یا سرگیجه
    • ناراحتی معده
    • گرگرفتگی تعریق سرد

    علائم عاطفی عبارت‌اند از:

    • احساس اضطراب یا وحشت شدید
    • نیاز شدید برای فرار از وضعیت
    • از دست دادن کنترل یا احساس دیوانگی
    • احساس می‌کنید ممکن است بمیرید یا از هوش بروید
    • احساس ناتوانی نسبت به ترس
    پزشک خوب به شما کمک میکند بهترین روانشناسان را در کوتاه‌ترین زمان و در نزدیکی محل زندگی خود پیدا کنید
    رزرو آنلاین نوبت

     

    عوامل ابتلا به ترس از تاریکی

    ترس از تاریکی بیشتر در کودکان سه تا شش سال است. در واقع اگر فردی در بزرگسالی ترس از تاریکی دارد باید به این نکته توجه داشته باشد که این ترس از دوران کودکی همراه آن بوده و درمان نشده است. این عدم درمان می‌تواند مشکلات بزرگتری را در دوران بزرگسالی برای فرد به همراه داشته باشد. در واقع بیشتر پزشکان بر این باورند که ترس از تاریکی می‌تواند بخشی از روند رشد افراد در سنین کودکی باشد. معمولا در سنین کودکی ترسیدن از روح، هیولا، غول و… معقول است. معمولا کودکان می‌توانند با استفاده از یک چراغ خواب در شب، با این ترس خود روبه‌رو شوند. اما اگر نتوانند با آن مقابله کنند این ترس تا بزرگسالی همراه آن‌ها خواهد بود، به این ترس نیکتوفوبیا گفته می‌شود. اما شاید این سوال در ذهن شما مطرح شود که چه عواملی می‌تواند موجب ترس از تاریکی شود؟ از دیگر عوامل ابتلا به ترس از تاریکی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

    • ژنتیک: بسیاری از افراد به دلیل داشتن فاکتورهای ژنتیکی در مقایسه با دیگر افراد بیشتر در معرض این نوع ترس قرار دارند. در واقع ژنتیک فرد می‌تواند یکی از عوامل ابتلا به ترس از تاریکی باشد. 
    • اتفاقات استرس زا: بسیاری از مواقع فرد در شرایطی قرار می‌گیرد که ممکن است دچار استرس، تنش و اضطراب بسیاری شود. این شرایط می‌تواند در نهایت منجر به نیکتوفوبیا در فرد شود. 
    • اختلاف و اضطراب والدین: در واقع بسیاری از افراد در سنین کودکی خود شاهد اختلافات و مشاجرات والدین خود هستند. این عامل خود به تنهایی می‌تواند موجب استرس، ترس‌های شبانه و… در کودکان شود. اگر این ترس در دوران کودکی درمان نشود می‌تواند در بزرگسالی مشکلات بزرگتری را به وجود آورد. 
    • مراقبت و توجه بیش از اندازه: در واقع مراقبت و توجه بیش از اندازه والدین به فرزندان می‌تواند ترس‌های بسیاری را در فرد به وجود آورد. البته والدین با توجه به دیدگاهی که دارند، گمان می‌کنند که از فرزند خود محافظت می‎‌کنند. در صورتی که اینگونه نیست و تنها فرزندان دچار استرس و ترس‌های شبانه خواهند شد. 

     

    دلایل ترس از تاریکی در بزرگسالان

    فوبیای تاریکی و تنهایی اغلب در کودکی در سن ۳ تا ۶ سالگی رخ می‌دهد. در این سن، ترس از تاریکی کاملا طبیعی است و بخشی از مرحله رشد کودک است. در این سن ترس از روح، هیولاها، تنهایی خوابیدن و صداهای غریبه‌ها کاملا نرمال است. برای برخی از کودکان خوابیدن با چراغ خواب می‌تواند به رفع ترس از تاریکی کمک کند. زمانی که ترس از تاریکی خوابیدن را غیرممکن می‌کند، باعث استرس و اضطراب شدید در کودکان می‌شود و تا بزرگسالی ادامه پیدا می‌کند و به نیکتوفوبیا تبدیل می‌شود.

    از دیگر دلایل فوبیای تاریکی در بزرگسالان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

     

    والدین مضطرب: برخی از کودکان هنگام دیدن والدینشان که بخاطر موضوع خاصی مضطرب هستند یاد می‌گیرند که آن‌ها نیز هنگام مواجه با آن موضوع مضطرب شوند.

    والدین سخت‌گیر: بسیاری از والدین نسبت به کودکان خود بسیار سخت‌گیر هستند و به همین دلیل کودکان به والدین خود وابسته می‌شوند. وابستگی بیش از حد به والدین می‌تواند کودک را به اختلال اضطراب فراگیر مبتلا کند.

    وقایع استرس‌زا: تراما و تجربه وقایع استرس‌زا می‌تواند فرد را به فوبیا مبتلا کند.

    ژنتیک: برخی از بزرگسالان بیشتر از سایر افراد به فوبیاهای مختلف مبتلا می‌شوند و احتمالا دلیل آن ژنتیک افراد است.

    نیکتوفوبیا و اختلالات خواب

    نیکتوفوبیا ممکن است با یک اختلال خواب مانند بی‌خوابی (insomnia) همراه باشد. مطالعه‌ای که بر روی دانشجویان یک دانشگاه که اختلال بی‌خوابی دارند انجام شد نشان داد که حدود نیمی از آن‌ها از تاریکی می‌ترسند. محققان پاسخ دانشجویان به سر و صدا را در زمان روشنایی و تاریکی بررسی کردند. افرادی که بیشترین مشکلات خواب را داشتند در تاریکی با شنیدن صدا بیشتر وحشت زده می‌شدند.

     

    راه‌های مقابله با ترس از تاریکی

    درمان برای افرادی که به دلیل نیکتوفوبیا دچار استرس و اضطراب فراوانی می‌شوند شامل ترکیبی از تغییر سبک زندگی و مراجعه به یک روانشناس است.

    راهکارهایی که برای درمان نیکتوفوبیا در خانه پیشنهاد می‌شود شامل موارد زیر است:

    • شناسایی یک عبارت مقابله‌ای برای کاهش اضطراب

    “همه جا تاریک است اما من در امان هستم.”

    استفاده از چنین عباراتی و تکرار آن‌ها ممکن است میزان اضطراب را کاهش دهد.

    • تمرینات تنفسی مانند نفس عمیق کشیدن برای کاهش افکار منفی و تقویت خواب

    به عنوان مثال می‌توان به آگاهی از دم و بازدم و تمرکز بر تنفس آرام و عمیق اشاره کرد.

    • تمرکز بر روی یک تصویر مثبت در تاریکی

    به عنوان مثال به مکانی که دوست دارید در آن حضور داشته باشید فکر کنید. این تصاویر مثبت می‌توانند به فرد کمک کنند تا بر احساسات منفی خود نسبت به تاریکی غلبه کند.

    • تمرین ریلکسیشن و آرمیدگی عضلانی پیشرونده

    این تکنیک می‌تواند به صورت خوابیده یا نشسته انجام شد. و شامل تصور هر قسمت بدن که در حال ریلکسیشن می‌باشد است.

     

    انجام این کارها به بدن کمک می‌کند تا زمانی که با ترس خود از تاریکی مواجه می‌شود اضطراب خود را کاهش دهد. با این حال اگر انجام این کارها برای فردی که به نیکتوفوبیا مبتلاست موثر نباشد باید به روانشناس مراجعه کند.

    نیکتوفوبیا

    درمان ترس از تاریکی در بزرگسالان

     

    گزینه‌های درمانی برای نیکتوفوبیا عبارت‌اند از:

    ‌‌

    اگر برای درمان ترس دنبال متخصص و راه حل میگردید روی دکمه زیر کلیلک کنید
    متخصص خوب برای ترس

     

    رفتار درمانی شناختی (CBT)

    این روش شامل صحبت در مورد این اختلال و کمک به فرد برای اینکه چگونه ترس از تاریکی می‌تواند بر مغز تاثیر بگذارد می‌باشد. سپس روانشناس به فرد کمک می‌کند تا افکار خاصی را که باعث اضطراب قابل توجه آن‌ها در رابطه با تاریکی می‌شود را شناسایی کند و توضیح دهد که چگونه می‌تواند این افکار را با مرور زمان اصلاح کنند.

     

    مواجهه درمانی

    بسیاری از روانشناسان مواجهه درمانی را روش خوبی برای کاهش اضطراب می‌دانند. مواجهه درمانی شامل حساسیت زدایی و به نوعی قرار گرفتن در معرض ترس به مرور زمان می‌باشد. با گذشت زمان ترس فرد از تاریکی کاهش می‌یابد.

     

    مصرف دارو

    پزشکان همچنین ممکن است داروهایی را برای درمان موقت اضطراب یا تقویت خواب برای فرد مبتلا به نیکتوفوبیا که در اثر ترس نمی‌توانند بخوابند تجویز کنند. با این حال، این داروها فوبیای زمینه‌ای یا علت آن را درمان نمی‌کنند. برای درمان فوبیا، فرد باید همراه با دارو رواندرمانی را نیز انجام دهد.

     

    سوالات متداول

    آیا ترس از تاریکی راه درمان قطعی دارد؟

    بله، ترس از تاریکی را می‌توان با کمک مشاوره و با استفاده از تکنیک‌هایی که استفاده می‌کند کنترل و درمان کرد. 

    نشانه‌های ترس از تاریکی چه می‌تواند باشد؟

    عرق کردن، لرزش بدن، ناراحتی معده، ضربان قلب بالا، مشکلات تنفسی، عدم تمایل به خوابیدن، احساس ترس شدید، نیاز به فرار از وضعیت و… همه از نشانه‌های ترس از تاریکی در فرد است. 

    آیا می‌توان برای درمان این عارضه از دارو استفاده کرد؟

    بله زمانی که دیگر تکنیک‌های روانشناسی نتواند پاسخگو باشند و نتوان به آن‌ها به عنوان یک راه درمان نگاه کرد، باید از دارو برای بهبود وضعیت روحی فرد استفاده کرد. 

    دلایل ایجاد فوبیای پیچیده چیست؟

    در واقع دلایل ایجاد این نوع فوبیا هنوز به صورت قطعی مشخص نشده است اما می‌توان مشکلات ژنتیکی، شیمی مغز و تجربیات زندگی را به آن اضافه کرد. 

     

    سخن آخر پزشک خوب

    نیکتوفوبیا می‌تواند برای برخی از افراد یک ترس هراس آور و ناتوان کننده و برای برخی دیگر یک منبع اضطراب شدید باشد. اگر نيكتوفوبيا فرد را از فعاليت‌هاي روزمره باز دارد يا خواب او را تحت تاثير قرار دهد، بايد در مورد درمان‌هاي بالقوه با پزشك مشورت كنند.

    منابع

     

    اگر شما یا عزیزانتان درگیر فوبیا هستید با مراجعه به سایت پزشک خوب میتوانید از بهترین متخصصان در این زمینه کمک بگیرید.

    اگر نیاز به دریافت راهنمایی در این زمینه دارید، روی دکمه زیر کلیک کنید
    متخصص خوب برای فوبیا

     

    پرسش و پاسخ

    پزشک خوب، نظرتان را درباره این مقاله بگویید یا سوالاتتان را بپرسید، متخصصان ما در اولین فرصت به سوالات شما پاسخ می‌دهند.

    مهدی مرداد ۹, ۱۴۰۱ - ۱۰:۰۳ ق٫ظ

    حتی به افکار خوب هم ورود میکنم باز صدای جیغ دیگران تو سرمه و بت چشمای بسته احساس میکنم یکی داره به من نزدیک میشه و خیلی اذیت میشم خانواده توجه نمیکنن و من مجبورم تا صبح وقت طلوع افتاب بیدار باشم

    پاسخ
    رضا مرداد ۲, ۱۴۰۱ - ۳:۵۶ ب٫ظ

    سلام
    من اقایی هستم ۳۸ ساله که الان ۲ ساله که دچار یه بیماری شدم از شبها میترسم وهمین امرباعث استرس زیادی در من شده .بیقراری .ناامیدی زیاد.درد پا و نخوابیدن .اختلال احساسی ورفتاری زندگیمو مختل کرده لطفا کمکم کنید

    پاسخ
    ناشناس اسفند ۳, ۱۴۰۰ - ۱۲:۲۱ ب٫ظ

    مطلب مفیدی بود ممنون

    پاسخ

    دیگر مقالات پیشنهادی پزشک خوب