ترس از مدفوع در کودکان | درمان ترس کودک از دفع مدفوع

توسط نغمه عثمانپور
این مقاله توسط نغمه عثمانپور ترجمه شده است.

یک کودک چهارساله با رفتن به دستشویی هیچگونه مشکلی ندارد، اما به طور ناگهانی ترس شدیدی نسبت به رفتن به دستشویی پیدا می‌کند. ممکن است کودک حتی حاضر به نشستن بر روی صندلی توالت نباشد و وقتی از او می‌پرسید که چرا به دستشویی نمی‌رود می‌گوید که این کار برای او دردناک است.

متخصصان کودک می‌گویند که ترس بچه از دستشویی رفتن مخصوصا برای کودکان پیش دبستانی کاملا رایج است. این مشکل می‌تواند به سرعت به یک چرخه معیوب تبدیل شود. ممکن است کودک دچار یبوست شده باشد و به همین دلیل دفع مدفوع برای او دردناک باشد. کودک ممکن است برای اینکه این مشکل دردناک را دوباره تجربه نکند از رفتن به دستشویی امتناع کند. در این مقاله به بررسی فوبیای مدفوع در کودکان می‌پردازیم.

 

فهرست مطالب
  •  

    ترس از مدفوع در کودکان

    خودداری از دفع مدفوع در کودکان مشکلی بسیار شایع است. در واقع آموزش دفع مدفوع در کودکان و رفتن به دستشویی هم برای والدین و هم برای کودک گامی بزرگ است. خودداری از دفع مدفوع در کودکان به معنای نرفتن به دستشویی برای اجابت مزاج است. ترس از دفع مدفوع در کودکان برای والدین نگران کننده است و همچنین برای کودکان می‌تواند از نظر جسمی دردناک باشد. ترس از دفع مدفوع در کودکان ۲ تا ۴ ساله شایع‌تر است و در پسران شایع‌تر از دختران است. این مشکل می‌تواند دلایل جسمی و یا روانشناختی داشته باشد. اما بیشتر به دلیل داشتن یبوست در کودکان این اتفاق می‌افتد. برخی دیگر از کودکان ممکن است رفتن به دستشویی را به دلیل بازی کردن و یا انجام یک فعالیت سرگرم کننده به تعویق بیاندازند که همین امر موجب ایجاد یبوست و بی‌تمایلی به دفع مدفوع می‌شود.

    تقریبا در سه سالگی، احساسات پیچیده‌تر در کودکان شکل می‌گیرد. آن‌ها انتظارات والدین از خودشان پیرامون نحوه درست اجابت مزاج درک می‌کنند. مهم نیست که چقدر در یاددهی این آموزش به کودک خود با او ملایم و مهربان باشید، آن‌ها احساس خجالت، اضطراب و حتی ترس از مدفوع را تجربه می‌کنند. در بیشتر مواقع کودکان نمی‌توانند این احساسات را به ما توضیح دهند. در نتیجه ممکن است این موضوع را از شما پنهان کنن و در نهایت خود را خیس کنند. حتی اگر کودک به دلیل داشتن درد گریه کند و یا از درد آن شکایت کند ممکن است دوباره از رفتن به دستشویی امتناع کند.

    از دیگر علائم جلوگیری از مدفوع کردن در کودکان می‌توان به راه رفتن روی نوک پا، فشردن پاها، قرمزی صورت و منقبض کردن باسن اشاره کرد.

     

    علت ترس کودک از دفع مدفوع

    دلیل نگه داشتن مدفوع در کودکان می‌تواند به خاطر عوامل مختلفی باشد. در اینجا به بررسی اصلی‌ترین عوامل عدم دفع مدفوع در کودکان می‌پردازیم:

     

    داشتن یبوست

    اگر کودک یبوست داشته باشد و دفع مدفوع برای او دردآور باشد ممکن است کودک از اجابت مزاج و دفع مدفوع جلوگیری کند.

     

    برخی از کودکان از مدفوع کردن می‌ترسند.

    اگر کودک تجربه ناخوشایندی از دفع مدفوع داشته باشد (به عنوان مثال اجابت مزاج دردناکی داشته باشد.) و یا از دستشویی بزرگسالان استفاده کرده باشد می‌تواند این طرز فکر را در خود پرورش دهد که تمام اجابت مزاج‌ها دردناک و یا ترسناک هستند. یکی از بالقوه‌ترین علت نگفتن مدفوع در کودکان این قضیه می‌باشد.

     

    آن‌ها با اعتماد به نفس آموزش‌های لازم درباره اجابت مزاج را یاد نگرفته‌اند.

    اکثر کودکان بعد از اینکه از پوشک گرفته می‌شوند مشکلی با توالت فرنگی بچه‌گانه ندارند، اما دفع مدفوع و اجابت مزاج مسئله دیگری است. برخی از کودکان ممکن است به درستی آموزش اجابت مزاج روی توالت را یاد نگیرند.

     

    بازی کردن و سرگرم بودن

    بسیاری از کودکان نمی‌خواهند که وقتشان را صرف گذراندن وقت در توالت کنند و می‌خواهند بازی‌شان را ادامه دهند. این قضیه به خصوص در کودکانی که فعالیت زیادی دارند دیده می‌شود. به دلیل طولانی بودن زمان مدفوع کودک ممکن است بازی کردن را به آن ترجیح دهد.

     

    برخی از کودکان از مشکلات اضطرابی و عاطفی رنج می‌برند.

    برخی از کودکان ممکن است از حسی که هنگام اجابت مزاج دارند خوششان نیاید. این مشکل در کودکانی که به اختلال طیف اوتیسم مبتلا هستند بیشتر دیده می‌شود. بو یا ظاهر مدفوع نیز ممکن است برای برخی از کودکان حساس آزاردهنده باشد.

    در موارد نادر، خودداری از دفع مدفوع در کودکان می‌تواند به علت وجود یک بیماری باشد. دلایل ترس از مدفوع در کودکان بیشتر ممکن است روانشناختی باشد اما ممکن است دلایل جسمی نیز داشته باشد. در زیر به برخی از بیماری‌ها و مشکلات که باعث عدم دفع مدفوع در کودکان می‌شود اشاره می‌کنیم:

     

    مشکلات گوارشی که باعث یبوست مزمن می‌شود

    بیماری سلیاک، بیماری هیرشپرونگ، سندروم روده تحریک پذیر و یا حتی نارسایی لاکتوز (عدم تعادل لاکتوز) می‌تواند سبب مشکلات گوارشی و یبوست مزمن در کودکان شود.

     

    سفت‌شدگی مدفوع

    اگر کودک شما به طور مداوم یبوست دارد، ممکن است دلیل آن سفت‌شدگی مدفوع در روده بزرگ یا راست روده باشد که عبور مدفوع را دشوار می‌کند.

     

    سکوم کلون

    به سکوم کلون تنبلی روده بزرگ نیز گفته می‌شود. سکوم کلون بیماری است  که در آن دستگاه گوارش به طور مناسب مدفوع را از مسیری که باید عبور نمی‌دهد و در نتیجه موجب ناتوانی در دفع مدفوع می‌شود.

     

    مشکلات تیروئید

    یبوست یک علامت شایع کم کاری تیروئید است، بیماری که در آن شما به اندازه کافی هورمون تیروئید ترشح نمی‌کنید.

     

    درمان ترس کودک از دفع مدفوع

    ترس از مدفوع در کودکان امری شایع است و در بیشتر موارد نیازی به مراجعه به پزشک نیست. با انجام یک سری راهکارها می‌توانید این مشکل را حل کنید. رفع این مشکل شامل یک سری استراتژی‌های جسمی (مانند رفع یبوست در کودکان و جلوگیری از سفت شدگی مدفوع) و همچنین استراتژی‌های روانشناختی (برای اینکه نشان دهید که اجابت مزاج یک مسئله طبیعی است) می‌باشد.

     

    آرام و صبور باشید.

    سعی کنید آرام باشید و این آرامش را به کودک‌تان منتقل کنید. هرچه بیشتر در این باره به آن‌ها فشار بیاورید، فشار روحی و استرس آن‌ها بیشتر می‌شود و دفع مدفوع برایشان سخت‌تر می‌شود.

    علت ترس کودک از دفع مدفوع هرچه که باشد یک شبه حل نخواهد شد. بسیار مهم است که صبور باشید و این آرامش را به کودک خود انتقال دهید تا احساس آرامش بیشتری داشته باشد.

    برخی از والدین برای اینکه کودک‌شان بتواند راحت‌تر مدفوع کند از قبل، آن‌ها را به یک حمام گرم می‌برند و یا هنگامی که کودک بر روی توالت نشسته است از تاکتیک‌های پرت کردن حواس مانند خواندن کتاب برای کودک یا تماشای کارتون در گوشی استفاده می‌کنند.

    ترس از مدفوع در کودکان

    توالت کودک را بررسی کنید.

    صندلی توالت مخصوص کودک نباید بسیار کوچک و یا بزرگ باشد. پای کودک هنگام نشستن بر روی صندلی باید پلکان توالت را لمس کند. یا اگر صندلی او شل است ممکن است به اندازه کافی برای او راحت و پایدار نباشد و به او حس اطمینان را ندهد. در نتیجه کودک نتواند اجابت مزاج کند.

     

    نحوه صحیح اجابت مزاج را به آن‌ها آموزش دهید.

    به کودک خود نگویید که همه اجابت مزاج می‌کنند توهم باید اینکار را بکنی. این برای کودک جوابگو نیست چرا که اصلا این مسئله برای او اهمیتی ندارد. به کودک خود بگویید که چرا همه این کار را انجام می‌دهند و در حقیقت اینکار برای آن‌ها مفید است. برای کودک‌تان کتاب‌های بررسی آناتومی کودکان را تهیه کنید و به آن‌ها آموزش دهید که چگونه غذایی را که می‌خورند به صورت مدفوع دفع می‌کنند.

    آموزش به کودک می‌تواند روند اجابت مزاج را برای او واضح‌تر کند. همچنین برای او این کار کمتر ترسناک به نظر برسد. این کار حتی به کودک یاد می‌دهد که از بدن خود مراقبت کند و برای سلامت آن تلاش کند.

     

    تغییر رژیم غذایی

    مصرف برخی از غذاها مانند ناگت مرغ و ماکارونی و پنیر بیشتر باعث ایجاد یبوست در کودکان می‌شود و بدبختانه تقریبا بیشتر کودکان به این غذاها علاقه دارند. استفاده از فیبر بیشتر می‌تواند به آن‌ها در دفع مدفوع آسان‌تر کمک کند. مصرف سبزیجات سبز برگ، میوه‌ها (اما نه همه میوه ها مثلا موز بیشتر باعث یبوست می‌شود.) و مصرف برخی از غلات کامل می تواند به گوارش کودک شما کمک کند.

    همچنین می‌توانید مصرف یکسری لبنیات ناسالم و کربوهیدارت‌هایی مانند نان سفید را کاهش دهید.

     

    کودکان خود را هیدراته نگه دارید.

    کودک شما می‌تواند تمام غذاهای حاوی فیبر را که به او می‌دهید بخورد. اما اگر به اندازه کافی آب نخورند مصرف فیبر به تنهایی چندان کمکی نمی‌کند و حتی می‌تواند وضعیت را بدتر کند. در طی روز سعی کنید مقدار زیادی آب به کودکان بدهید و اگر می‌بینید کودکتان آب خوردن را دوست ندارد سعی کنید منبع هیدراته شدن را تغییر دهید. به عنوان مثال مصرف نوشیدنی‌های اسموتی‌ سالم، سوپ و آبگوشت می‌تواند منابع خوبی برای هیدراته نگه داشتن کودکان باشند.

    میو‌هایی که محتوای آب بالایی دارند مانند خیار و هندوانه نیز می‌توانند مفید باشند. اگر هیچ کدام از این کارها موفقیت آمیز نبود سعی کنید یک یا دوبار در روز آبمیوه مورد علاقه‌شان را با آب رقیق کنید.

    اگر تمام این راهکارها را امتحان کردید و هیچکدام کارآمد نبود به پزشک متخصص اطفال مراجعه کنید. پزشک متخصص اطفال با بررسی و انجام معاینات و آزمایشات لازم تمام علل بالقوه پزشکی را که باعث عدم دفع مدفوع در کودکان می‌شود بررسی می‌کند. پزشک ممکن است ملین‌هایی را برای درمان این مشکل تجویز کند تا هم از نظر جسمی و هم از نظر روحی کودک را راحت کند.

     

    منابع

     


    در صورت نیاز می‌توانید با مراجعه به سایت پزشک خوب از بهترین متخصصان اطفال در ایران به صورت اینترنتی نوبت بگیرید.

    اگر نیاز به دریافت راهنمایی در این زمینه دارید، روی دکمه زیر کلیک کنید
    رزرو آنلاین نوبت از فوق تخصص کودکان

    دیگر مقالات پیشنهادی پزشک خوب