روانشناسی بالینی چیست؟ روانشناس بالینی به چه کسی گفته می‎شود؟

توسط نغمه عثمانپور
این مقاله توسط نغمه عثمانپور ترجمه شده است.

روانشناسی بالینی “Clinical psychology” شاخه‎ای از روانشناسی است که به بررسی، درک، درمان اختلالات روانی کمک می‎کند. نقش شش گانه روانشناسی بالینی، ارزیابی و تشخیص، مداخله و درمان، مشاوره، آموزش و نظارت بر کار روان درمان گرها، پژوهش و درمان است. 

فهرست مطالب
  •  

    روانشناسی بالینی چیست؟

    روانشناسی بالینی یکی از شاخه های روانشناسی است که به بررسی و درمان بیماری های روانی، رفتارهای غیرعادی و مشکلات روان پزشکی می‎پردازد. این رشته از روانشناسی یک انتخاب شغلی هیجان انگیز برای افرادی است که به دنبال کار پرچالش و با ارزش هستند.

    روانشناسان بالینی افراد واجد شرایطی هستند که قادر به ارائه خدمات و کمک مستقیم به بیمارانی هستند که مشکلات ذهنی و رفتاری دارند و در زمینه روان سنجی تخصص دارند.

     

    روانشناس بالینی چه کاری انجام می‌دهد؟

    یک روانشناس بالینی قادر به بررسی  مشکلات روانی و علل آن از جمله استعداد ژنتیکی، تاثیرات اجتماعی و خانوادگی و سبک های مقابله ای روان شناختی است. روانشناس بالینی می‎تواند به ایجاد یک برنامه مدیریتی و یا درمانی برای تثبیت و یا بهبود بیماری روانی کمک کند. روان شناسان بالینی دارو تجویز نمی‌کنند و فقط از درمان و روان درمانی استفاده می‎کنند.

    روانشناسان بالینی هم در مراکز بهداشتی درمانی و هم در مراکز خصوصی به صورت پاره وقت و تمام وقت جهت مشاوره و کمک به افرادی که اختلالات روانی دارند فعالیت می‌کنند.

    آنها ممکن است با بیماران به صورت تکی یا گروهی کار کنند و اختلالات مختلف روانشناختی را شناسایی و درمان کنند. روانشناسان بالینی با دیگر روانشناسان تفاوت های چندانی دارند. در حالی که برخی از روانشناس بالینی انواع مختلف اختلالات و رفتار های روانی را درمان می‎کنند، تعدادی دیگر برروی یک اختلال روانی خاص مانند اسکیزوفرنی تمرکز دارند.

    روانشناسان بالینی مهارت های خاصی برای بهبود و درمان اختلالات روانی دارند از جمله:

    • درک وسیعی از مشکلات سلامت روان و چگونگی بروز آن ها در هرسنی
    • دانش گسترده ای در زمینه بررسی، تشخیص و درمان بیماری های روانی
    • گرفتن آزمون های روانشناختی به منظور بررسی مشکلات و تاثیرگذاری بیشتر برای درک بیمارانی که پریشانی روان شناختی دارند.
    • مشاوره با سایر متخصصان سلامت و سازمان های بهداشتی برای بررسی مشکلات رفتاری، عاطفی و روانی شدید
    • توانایی انجام تحقیق و جمع آوری داده ها برای افزایش درک روانشناسی بالینی
    روانشناس بالینی چگونه به درمان کمک می کند؟

    روانشناس بالینی چگونه می‎تواند به درمان بیمار کمک کند؟

    دلایل عمده ای که کسی ممکن است به روانشناس بالینی مراجعه کند عبارت اند از:

    • مشکلات مربوط به سازگاری با تغییرات عمده زندگی (اضطراب و اختلال اضطراب پس از صدمه)
    • نگرانی یا ترس
    • افراد افسرده و یا افرادی که به خودکشی فکر می‎کنند.
    • افرادی که قصد صدمه زدن به دیگران یا خود را دارند (عمدی)
    • افرادی که انرژی بیش از حد دارند. افرادی که مشکل خواب دارند.
    • افرادی که اختلال وسواسی فکری-عملی دارند.
    • افرادی که الکل و موادمخدر مصرف می‎کنند.
    • افرادی که به یک چیز خاص مانند قمار، بازی و … اعتیاد دارند.
    • افرادی که با سایز بدنشان مشکل دارند.
    • افرادی که بیش فعال هستند و اختلال کمبود توجه دارند.
    • بی خوابی و یا سایر مشکلات خواب
    • بیماری هایی مانند اوتیسم، ناتوانی ذهنی، بیش فعالی، مشکلات یادگیری یا اضطراب و افسردگی که از دوران کودکی همراه بیمار است.
    • مشکلات رفتاری و افسردگی در نوجوانان

     

    روانشناس بالینی همچنین در موارد زیر می‌تواند کمک کند:

    • به شما کمک کند تا یک دوره درمان کامل را مدیریت و پشت سر بگذارید.
    • آنها می‎توانند در مورد تغییر شیوه زندگی برای کمک به مدیریت اختلالات پریشانی روانشناختی به شما کمک کنند.
    • با شما به تنهایی و یا همراه همسرتان و یا دیگر اعضای خانواده روند درمان را پیش ببرند.

    مطلب بیشتر: روانشناسی مثبت‌گرا چیست؟ چرا مهم است؟ 

     

    تفاوت میان روانشناس بالینی و روان پزشک

    بسیاری از افراد تفاوت میان روانشناس بالینی و روان پزشک را نمی‎دانند. هر دوی آنها نحوه کار مغز، احساسات و افکار ما را درک می‎کنند. هردو می‎توانند با رفتارهای روانشناختی (گفتاردرمانی) بیماری روانی را درمان کنند.

    از تفاوت های اصلی بین روانشناسان بالینی و روانپزشکان می‎توان به موارد زیر اشاره کرد:

    • روانپزشک همانطور که از عنوانش پیداست در رشته پزشکی تحصیل کرده است و پس از گذراندن پزشکی عمومی تخصصش را در زمینه روانپزشکی ادامه داده است اما روانشناس بالینی اینگونه نیست. روانشناس بالینی در دوره دبیرستان در شاخه علوم انسانی تحصیل کرده و پس از قبولی در دانشگاه در رشته روانشناسی بالینی با داشتن مدرک کارشناسی ارشد و یا دکتری می تواند مطب داشته باشد و یا اینکه در مراکز مشاوره مشغول به کار شود.
    • روانشناس بالینی اجازه تجویز دارو ندارد و اینکار را باید با نظر روانپزشک و تحت نظر او انجام دهد.
    • روانپزشکان بیماری را تشخیص می‎دهند، درمان را مدیریت می‎کنند و طیف وسیعی از روش های درمانی را برای بیماری های روانی و پیچیده ارائه می‎دهند. روان شناسان بالینی برای کمک به بیماران بر رواندرمانی (گفتار درمانی) تمرکز دارند.

     

    روانشناس بالینی در کجا می‌تواند مشغول به کار شود؟

    روانشناسان بالینی در بیمارستان های دولتی، مراکز مشاوره دولتی و غیر دولتی می‎توانند مشغول به کار شوند. آنها همچنین می‎توانند کلینیک و مطب خود را داشته باند.

    روانشناسان بالینی همچنین ممکن است در ادارات دولتی، مدارس، مراکز تحقیقاتی و دانشگاه ها کار کنند.

    بسیاری از روانشناسان چندین کار مختلف را با هم انجام می‎دهند. آن ها ممکن است بخشی از وقت کاری خود را در یک بیمارستان دولتی و بخشی دیگر را به تحقیق و بررسی و آموزش در دانشگاه ها بپردازند.

     

    مطالب بیشتر: رواندرمانی چیست؟ علائمی که نشان می دهد به کمک روان درمانگر نیاز دارید.

     

    تفاوت میان روانشناس بالینی با روانشناس عمومی

    روانشناسی مطالعه روانشناختی مغز، رفتار های ذهنی و عملکردهای روان شناختی انسان است. روانشناسان تلاش می‌کنند که درک کنند ذهن انسان چگونه کار می‎کند و چگونه به نیاز های او پاسخ می‎دهد.

    روان شناس عمومی: روان شناسان مفاهیم مختلفی مانند رفتار، احساس، روابط، ادراک انسان ،شناخت، شخصیت، توجه و انگیزه را مطالعه می‎کنند. بسیاری از افراد در سراسر جهان زمانیکه به مشکلات روحی و روانی دچار می‎شوند، به روان شناسان عمومی مراجعه می‎کنند.

    روان شناس بالینی: روان شناسان بالینی با استفاده از روش های نوین و اصول علمی روان شناسی به درمان بیمارانی که از مشکلات و اختلالات روانی رنج می‎برند، می‎پردازند. هدف روانشناسی بالینی ارائه یک روش درمانی کارامد به بیمار است که می‎تواند ذهن و روان او را بهبود بخشد.

    در زمینه تحصیلات دانشگاهی، یک روانشناس نیاز به گذراندن یک دوره دانشگاهی ۴ ساله دارد (کارشناسی). از طرف دیگر روانشناس بالینی نیاز به گذراندن دوره ۴ ساله کارشناسی و دوره کارشناسی ارشد دو ساله و ۲ سال آموزش دیگر بالینی تحت نظارت دارد.

    روانشناس بالینی کودک

    زیرمجموعه های روانشناسی بالینی:

    روانشناسی کودک:  روانشناسان بالینی کودک بیماران را از دوران کودکی تا نوجوانی تحت نظر دارند. آنها روش های علمی را برای درک عملکردهای شناختی و نیاز های عاطفی کودکان و نوجوانان به کار می‎گیرند. آنها اختلالات یادگیری، کنترل خشم، اختلالات رشد را درمان و بهبود می‎بخشند و در زمینه تجربه های ناخوشایند آزار های روحی و جسمی کودکان و نوجوانان بسیار می توانند کمک کنند.

     

    روانشناسی سلامت: روانشناسان سلامت در هنگام معالجه بیمار رویکردی روانی-اجتماعی در پیش می‎گیرند. آنها چگونگی تاثیر عوامل بیولوژیکی و اجتماعی را که بر سلامت بیمار تاثیر گذاشته بررسی می‎کنند. آنها بیشتر به درمان بیماری های خود آسیب رسان می‎پردازند.

     

    روانشناسی عصب نگر: روانشناسان اعصاب به بررسی چگونگی رفتار و عملکرد مغز و سیستم عصبی مرکزی و آناتومی می‎پردازند. بیشتر کار آنها در زمینه تشخیص و درمان آسیب های مغزی، سکته مغزی، آلزایمر، پارکینسون و اختلالات یادگیری است.

    مطلب بیشتر: روانشناسی سالمندی چیست؟ 

     

    روانشناسی سالمندی: روان شناسان سالمندی در زمینه بهبود سلامت ذهنی ،جسمی، عاطفی و اجتماعی افراد مسن جامعه تخصص دارند. آن ها معمولا به درمان افسردگی، اختلال عملکرد شناختی و بیماری های مزمن در افراد سالمند می‎پردازند.

     

    منابع:

    1. Career Explorer 
    2. britannica
    3. ACPA
     
    درصورتیکه نیازمند مراجعه به روانشناس بالینی هستید، می‌توانید با مراجعه به سایت پزشک خوب، از بهترین روانشناسان ایران نوبت بگیرید.
     

    دیگر مقالات پیشنهادی پزشک خوب