بلوغ جنسی چیست؟ علائم اولیه بلوغ در دختران و پسران

توسط نغمه عثمانپور
این مقاله توسط نغمه عثمانپور ترجمه شده است.

بلوغ، دوره انتقال از کودکی به بزرگسالی است که با تغییرات فراوانی چه جسمی و چه روانی همراه است. این تغییرات گاهی اوقات به قدری سریع و غافلگیرکننده هستند که نوجوان را دچار بحران‌های متفاوتی از جمله بحران‌های روانی می‌کنند. امروزه بیشتر نوجوانان به اطلاعات درستی در ارتباط با تغییرات جسمی و روانی در این دوره دسترسی ندارند. این دوره در شکل‌گیری زندگی آینده نوجوان و همچنین شخصیت وی نقش بسزایی دارد. در این مقاله قصد داریم به بررسی این موضوع بپردازم.

فهرست مطالب
  • بلوغ جنسی چیست؟

    بلوغ جنسی به زمانی اطلاق می‌شود که اندام‌های جنسی چه در پسر چه در دختر شروع به رشد می‌کنند. در حقیقت این مسئله به معنای شروع دوره باروری است. بلوغ و تغییراتی که در این دوره انجام می‌شود چه از نظر جنسی و چه از نظر روانی برای هرکس در زمان متفاوتی رخ می‌هد. دختران سریع‌تر از پسران به سن بلوغ می‌رسند. در دختران رشد سینه‌ها و همچنین شروع دوره‌های پریود به معنای رسیدن به سن بلوغ است. از نشانه‌های شروع سن بلوغ برای پسران می‌توان به تغییر صدا (بم شدن صدا) و همچنین شروع رویش مو (ریش و سایر بدن) اشاره کرد.

    میانگین شروع سن بلوغ برای دختران سن ۱۱ سالگی و برای پسران سن ۱۲ سالگی است. معمولا برای دختران از سن ۸ تا ۱۳ سالگی ممکن است متغیر باشد. برای پسران نیز از سن ۹ تا ۱۵ سالگی می‌تواند رخ دهد.

     

    علائم اولیه بلوغ در دختران

    اولین علامت شروع سن بلوغ در دختران افزایش و رشد سینه‌ها است. در این دوره ممکن است سینه‌ها بسیار تحریک‌پذیر شوند و یا حتی یکی از سینه‌ها از دیگری بزرگتر باشد که این امر در این دوره کاملا طبیعی است. شروع رشد موهای زائد در نواحی مختلف بدن نیز از دیگر نشانه‌های اولیه بلوغ جنسی در دختران است. برای برخی از دختران ممکن است رویش موهای زائد بیش از سایر افراد باشد که در واقع امری کاملا طبیعی است.

     

    بلوغ جنسی

     

    از علائم بعدی بلوغ در دختران می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

    • حدود ۲ سال بعد از شروع علائم اولیه در دختران، اولین دوره پریود شروع خواهد شد.
    • افزایش ضخامت موهای زائد در بدن
    • موهای زیر بغل شروع به رشد می‌کنند. برای برخی دیگر ممکن است پشت لب موهای زائد بسیاری رشد کند که این امر کاملا طبیعی است.
    • در این دوره دختران بیشتر عرق می‌کنند.
    • آکنه و جوش پوستی در این دوره بسیار زیاد می‌شود.
    • ترشحات سفید رنگ واژینال از این دوره شروع می‌شود.
    • بیشتر دختران در این دوره افزایش وزن را در ناحیه ران و باسن تجربه می‌کنند.
    • دختران سالانه ۵ تا ۷.۵ سانت قد می‌کشند.

     

    علائم اولیه بلوغ در پسران

    اولین نشانه شروع بلوغ جنسی در پسران افزایش اندازه بیضه‌ها است. همچنین مانند دختران رویش موهای زائد از اولین علائم بلوغ جنسی در پسران است.

    از علائم دیگر بلوغ جنسی در پسران می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

    • آلت تناسلی و بیضه‌ها بزرگتر می‌شوند.
    • افزایش ضخامت موهای زائد در بدن
    • موهای زیر بغل شروع به رشد می کنند.
    • تن صدا در پسران بسیار بالا می‌رود و صدا بم می‌شود.
    • آکنه و جوش در دوران بلوغ در پسران نیز رخ می‌دهد.
    • پسران سالانه به طور متوسط ۷ تا ۸ سانت قد می‌کشند.

     

    ژنتیک در قد تا چه اندازه می‌تواند تاثیر گذار باشد؟‌

    قد شما ارتباط بسیار زیادی با بلندی قد یا کوتاهی قد والدینتان دارد. به نظر می‌رسد که الگوهای رشد تا اندازه زیادی ژنتیکی هستند. هنگام بررسی رشد کودکان، پزشک اطفال غالبا درباره قد والدین و سایر اعضای خانواده سوالاتی می‌پرسد. به عنوان یک قانون کلی، قد شما بر اساس قد پدر و مادر قابل پیش بینی است. اگر آن‌ها بلند یا کوتاه قد هستند میانگین قد شما براساس عددی بین میانگین قد پدر و مادرتان محاسبه می‌شود. ژنتیک تنها عامل پیش بینی کننده قد افراد نیست. در برخی موارد، کودک ممکن است بسیار بلندتر از سایر اعضای خانواده باشد. یا شاید ممکن است خیلی کوتاه‌تر باشد. تغذیه، مصرف مواد غذایی غنی، جنسیت، اختلالات مادرزادی و ملاحظات هورمونی همگی از عوامل تعیین کننده قد به شمار می‌روند.

     

    تغییرات خلقی در دوران بلوغ

    بلوغ می‌تواند دوره و زمان سختی برای نوجوانان باشد. در این دوره نوجوانان با تغییراتی در بدن چه از نظر جنسی چه از نظر غیر جنسی مواجه خواهند شد. احتمالا مسائلی مانند پوست بد و آکنه برای بسیاری از نوجوانان احساس ناخوشایندی ایجاد کند. در این دوره نوجوانان می‌توانند با مشکلات عاطفی و احساسی متفاوتی دست و پنجه نرم كنند. این مشکلات عاطفی می‌تواند اثرات مخرب و روانی را در نوجوانان بوجود آورد. به همین دلیل اکیدا توصیه می‌شود که در سن بلوغ، فرزندتان تحت نظر یک روانشناس قرار بگیرد. از تغییرات خلقی که در این دوره می‌تواند رخ دهد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

    • تغییرات خلقی غیرقابل توصیف
    • اعتماد به نفس پایین
    • پرخاشگری و دائما عصبانی بودن
    • افسردگی

    مطلب بیشتر: علائم افسردگی در نوجوانان | دلایل افسردگی در نوجوانان

     

    خطرات دوران بلوغ

    اگرچه بسیاری از نوجوانان می‌توانند با موفقیت از این دوره از زندگی خود عبور کنند و وارد مرحله بزرگسالی شوند، برای برخی دیگر گذر از مرحله بلوغ جنسی مشکلات متعددی را در زمینه‌های روانشناختی از جمله اضطراب، اختلالات خلقی، اختلالات خوردن و یا بی‌اشتهایی و … به همراه دارد.  در این دوره نوجوان به خودی خود با مسائل جدی و جدیدی روبه‌رو می‌شود که می‌تواند از نظر روانی برای او بسیار سخت باشد. بسیاری از نوجوانان در این دوره درگیر افسردگی می‌شوند و از دوستان و خانواده خود دور می‌شوند. برخی دیگر ممکن است به مصرف الکل و مواد مخدر روی بیاورند که این قضیه می‌تواند خسارات جبران ناپذیری را به دنبال داشته باشد. تحقیقات نشان می‌دهد که برخی از نوجوانان در این دوره به خود صدمه می‌رسانند و خودزنی می‌کنند که در صورت بروز چنین اتفاقی بهتر است هرچه سریع‌تر به یک روانشناس نوجوان مراجعه کنید. افسردگی و سایر اختلالات درمان نشده در سن بلوغ می‌تواند باعث تفکرات خودکشی و حتی اقدام به آن شود. پس این مسئله را جدی بگیرید.

    مطلب بیشتر: خطرات دوران بلوغ | نوجوانان در دوران بلوغ از نظر روانی چه تغییراتی می‌کنند؟

     

    مشکلات سن بلوغ

    تغییرات جسمی و جنسی برای نوجوانان اغلب با عواقب عاطفی همراه است. بسیاری از دختران ممکن است از تغییراتی که در بدنشان شکل می‌گیرد خوششان بیاید و بعضی دیگر از این قضیه مضطرب شوند که نکند دیگران متوجه تغییرات آن‌ها شده‌اند. برخی از پسران ممکن است از عضله‌ای شدن بدن خود خوششان بیاید و برخی دیگر از این قضیه خجالت بکشند. آکنه و جوش که مسئله‌ای شایع در بین نوجوانان است. هورمون‌های بلوغ باعث می‌شوند که غدد سبوم اضافی ترشح کنند و این مسئله می‌توانند اعتماد به نفس نوجوان را تا حد زیادی از بین ببرد. البته شستشوی مداوم صورت با آب و همچنین یک صابون مناسب صورت می‌تواند تا حد زیادی موثر باشد.  حمام مداوم و مصرف محصولات غیر تعریق در این دوره برای تولید بیش از حد عرق در بدن بسیار ضروری است.

    پسران، از زمان نوزادی قادر به نعوظ هستند، اکنون می‌توانند انزال را تجربه کنند. معمولاً این اتفاق در سنین ۱۱ تا ۱۵ سالگی اتفاق می‌افتد، یا خود به خود در ارتباط با تخیلات جنسی، و یا در خواب که به آن (رویای مرطوب) گفته می‌شود. فرد ممکن است اگر قبل از دیدن خواب از رویاهای مرطوب اطلاع نداشته باشد، تصور کند که به طور تصادفی ادرار کرده یا مشکلی در بدن او رخ داده است.

     

    سخن آخر پزشک خوب

    می‌توان گفت که بلوغ چه از نظر جسمی چه روانی در نوجوانی یکی از اصلی‌ترین دوره‌های زندگی انسان است. بی‌اعتنایی به این قضیه و توجه نداشتن والدین به کودکان می‌تواند مشکلات جدی را در سر راه نوجوانان قرار دهد. در این دوره نوجوانان خود با مشکلات بزرگی روبه‌رو هستند و سخت‌گیری و یا توجه نداشتند والدین به آن‌ها می‌تواند همه چیز را سخت‌تر کند. اگر در این دوره نمی‌توانید حامی کودکتان باشید بهتر است از یک روانشناس چه برای فرزندتان چه برای خودتان کمک بخواهید.

     

    منبع

    1. kids health
    2. nhs

    در صورت نیاز می‌توانید با مراجعه به سایت پزشک خوب از بهترین روانشناسان در ایران نوبت بگیرید.

    لیست رواشناسان نوجوان

    دیگر مقالات پیشنهادی پزشک خوب