ترس از فضای بسته یا کلاستروفوبیا چیست؟

توسط نغمه عثمانپور
این مقاله توسط نغمه عثمانپور ترجمه شده است.

فوبیا نوعی اختلال اضطرابی است و معمولا به ترسی شدید و غیر معقول نسبت به اشیاء و یا موقعیت‌های خاص اشاره دارد. هر فردی که از سطح بالایی از اضطراب رنج می‌برد در معرض ابتلا به فوبیا قرار دارد. یکی از رایج‌ترین انواع فوبیا، کلاسترو فوبیا یا ترس از فضاهای بسته مانند آسانسور است. شخصی که به کلاستروفوبیا مبتلا است ممکن است در هنگام استفاده از آسانسور، هواپیما، اتاق شلوغ و یا مکان‌های کوچک دیگر دچار احساس وحشت شود. تصور می‌شود علت اختلالات اضطرابی مانند فوبیا ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی (تجربیات زندگی) باشد. با درمان مناسب، می‌توان این نوع از فوبیا و یا حتی انواع دیگر فوبیا را درمان کرد. در این مقاله به بررسی این نوع از اختلال اضطراب، علائم، تشخیص و درمان آن می‌پردازیم.

 

 

فهرست مطالب
  •  

     

    ترس از فضای بسته

    کلاستروفوبیا به عنوان ترس از فضای بسته شناسایی می‌شود. مانند هر فوبیای دیگر شدت کلاستروفوبیا از فردی به فرد دیگر متفاوت است. ممکن است علائم این اختلال را در اتاق‌های کوچک، فضای تنگ زیر طاق، مکان‌های پرجمعیت و بسیاری از موقعیت‌های دیگر تجربه کنید. برخی از افرادی که به کلاستروفوبیا مبتلا هستند در آسانسورها، درهای گردان و استفاده از سرویس‌های بهداشتی عمومی احساس ناراحتی دارند. برای بسیاری از افراد مبتلا به این اختلال MRI و یا سایر آزمایشات پزشکی می‌تواند دشوار باشد.

     

    ترس از آسانسور

     ترس از آسانسور غالبا نوعی از کلاستروفوبیا است. مطالعات نشان داده است که حدود ۴٪ از جمعیت در سراسر جهان از این نوع فوبیا رنج می‌برند. اگر ترس از آسانسور را تجربه کرده باشید، مشاهده بسته شدن درهای آن می‌تواند احساس اضطراب و وحشت را در شما تحریک کند. با شروع حرکت آسانسور ممکن است احساس کنید که ضربان قلب شما بالا می‌رود. فشار خون نیز ممکن است با افزایش ضربان قلب بالا برود. ممکن است دستان و پاهای شما شروع به لرزیدن بکند و احساس تنش و تنفس سریع را تجربه کنید.

    ترس از فضای بسته

    علائم ترس از فضای بسته

    اگر شما به کلاستروفوبیا مبتلا باشید ممکن است در یک فضای بسته محدود دچار اضطراب خفیف و یا حملات شدید وحشت شوید. و علائم ممکن است هرچه بیشتر در آن فضا بمانید بدتر شود. ممکن است گریه کنید، فریاد بزنید و یا به هر طریقی که سعی کنید از آنجا خارج شوید. در حالی که ممکن است تمام افراد در مواجه با کلاستروفوبیا با یک نوع واکنش و علائم روبه‌رو نشوند اما به طور کلی علائم و نشانه‌های کلاستروفوبیا شامل مواردی است که در زیر به آن اشاره می‌کنیم:

    • لرز یا احساس گرما
    • تعریق
    • لرزیدن
    • مشکلات تنفسی
    • احساس خفگی
    • احساس ضعف یا سرگیجه
    • وزوز یا زنگ زدن گوش
    • حالت تهوع
    • گیجی
    • درد قفسه سینه
    • تپش قلب
    • سردرد
    • خشکی دهان
    • بی اختیاری ادراری

    در موارد شدید کلاستروفوبیا می‌تواند باعث از حال رفتن فرد، از دست دادن کنترل و حتی مرگ شود. افرادی که به این اختلال مبتلا هستند ممکن است از رفتن به مهمانی‌های شلوغ و یا سایر رویدادها امتناع کنند و یا هنگام رفتن به مکان‌ها و اتاق‌های کوچک در را باز بگذارند.

     

    دلایل احتمالی ترس از فضای بسته

    محققان هنوز درباره اینکه چه فاکتورهایی به طور دقیق باعث ایجاد کلاستروفوبیا می‌شود به اطلاعات دقیقی دست نیافته‌اند. بسیاری بر این باورند که ترس از فضای بسته ریشه در تجربیات بد کودکی دارد. افراد به طور معمول در دوران کودکی یا در سنین نوجوانی دچار کلاستروفوبیا می‌شوند. کلاستروفوبیا می‌تواند به اختلال در عملکرد آمیگدال مربوط شود، آمیگدال بخشی از مغز است که نحوه پردازش ترس را کنترل می‌کند. فوبیا همچنین می‌تواند توسط یک واقعه آسیب زا ایجاد شود، این وقایع آسیب زا عبارت‌اند از:

    • گیر کردن در یک فضای بسته و شلوغ برای مدت زمان زیاد
    • تجربه تلاطم جریان هوا در هنگام پرواز
    • تنبیه شدن یا حبس شدن و قرار گرفتن در یک فضای بسته مانند دستشویی
    • گیر کردن در حمل و نقل عمومی شلوغ
    • گیر کردن به طور تصادفی در یک فضای بسته مانند کمد

    افرادی که والدینشان به کلاستروفوبیا مبتلا هستند بیشتر از سایر افراد در معرض ابتلا به این بیماری قرار دارند. اگر کودکی ببیند که والدین یا اطرافیانش از یک فضای کوچک می‌ترسند ممکن است  قرار گرفتن در این موقعیت‌ها و احساس اضطراب و استرس را مرتبط با یکدیگر بدانند.

     

    تشخیص ترس از فضای بسته

    اگر علائم کلاستروفوبیا برای شما به طور مکرر رخ می‌دهد و یا به این نتیجه رسیده‌اید که علائم فیزیکی ترس در زندگی روزمره شما تداخل ایجاد کرده است بهتر است با یک روانشناس در این باره مشورت کنید. تشخیص زودهنگام می‌تواند به شما در مدیریت علائم کمک کند. روانشناس علائم شما را بررسی می‌کند و همچنین سوابق روانی شما را نیز در این باره بررسی خواهد کرد.

     

    درمان ترس از فضای بسته

    کلاستروفوبیا معمولا با رواندرمانی قابل درمان است. انواع مختلف رواندرمانی و مشاوره ممکن است به شما کمک کند تا بر ترس خود غلبه کنید و عوامل محرک علائم را مدیریت کنید. بهتر است با مشاور خود درباره اینکه چه نوع درمانی برای شما بیشتر موثر است مشورت کنید. انواع مختلف رواندرمانی که در زیر به آن اشاره می‌کنیم ممکن است برای درمان ترس از فضای بسته مناسب باشند.

     

    رفتار درمانی شناختی:

    یک رواندرمانگر متخصص در زمینه رفتار درمانی شناختی به شما می‌آموزد که چگونه افکار منفی ناشی از موقعیت‌هایی را که باعث ایجاد علائم کلاستروفوبیا می‌شود مدیریت و تغییر دهید. با یادگیری تغییر افکارتان می‌توانید نحوه واکنش به این موقعیت‌ها را تغییر دهید.

    رفتار درمانی عقلانی هیجانی:

    رفتار درمانی عقلانی هیجانی شکل عمل گرا از رفتار درمانی شناختی است. رفتار درمانی عقلانی هیجانی نگرش‌ها، عواطف و رفتارهای ناسالم را مورد هدف قرار می‌دهد و شامل اختلاف در عقاید غیرمنطقی برای کمک به افراد در ایجاد گزینه‌های واقع بینانه و سالم است.

    آرام سازی و تجسم:

    رواندرمانگران از تکنیک‌های آرام سازی و تجسم برای قرار گرفتن در شرایطی که در معرض بروز علائم هستید استفاده می‌کنند. این تکنیک‌ها ممکن است شامل تمریناتی مانند شمارش معکوس یا تصور کردن یک فضای امن باشد. این تکنیک‌ها ممکن است به آرامش اعصاب شما کمک کرده و احساس وحشت شما را تسکین دهند.

     

    مواجهه درمانی:

    مواجه درمانی معمولاً برای درمان اختلالات اضطرابی و فوبیا استفاده می‌شود. در این روش درمانی، شما در موقعیتی غیر خطرناک قرار خواهید گرفت که باعث غلبه بر ترس شما می‌شود. ایده این نوع رواندرمانی این است که هرچه بیشتر در معرض آنچه شما را می‌ترساند باشید، ترس از آن کمتر خواهد شد.

     

    مصرف دارو:

    همچنین ممکن است برای درمان وحشت و علائم جسمی شما داروهای ضد افسردگی یا داروی ضد اضطراب تجویز شود. در صورت تجویز، داروها معمولاً علاوه بر رواندرمانی استفاده می‌شوند.

     

    نکاتی برای مدیریت و کنترل ترس از فضای بسته

    بسیاری از افراد مبتلا به کلاستروفوبیا از رفتن به فضاهایی که شرایط و علائم را تحریک می‌کنند جلوگیری می‌کنند. اما این را‌ه‌حل ممکن است راه درستی نباشد. چرا که ممکن است شما به طور ناخواسته در این موقعیت‌ها قرار بگیرید. در اینجا به چند نکته برای مقابله با حملات وحشت احتمالی اشاره می‌کنیم:

    • به آرامی نفس عمیق بکشید در حالی که در هر تنفس تا سه می‌شمارید.
    • بر روی چیزی که خطری ندارد تمرکز کنید. مانند نگاه کردن ساعتتان و گذر زمان
    • به طور مکرر به خود یادآوری کنید که احساس ترس و اضطراب‌تان تمام خواهد شد.
    • با تکرار غیرمنطقی بودن ترس آنچه را که محرک حمله وحشت در شما شده است را به چالش بکشید.
    • یک مکان یا لحظه را تجسم کنید و بر آن تمرکز کنید که باعث آرامش شما می‌شود.

    همچنین مهم است که در هنگام حمله مقاومت نکنید. ممکن است بخواهید حمله را متوقف کنید، اما اگر قادر به جلوگیری از آن نباشید، اضطراب شما افزایش یافته و حمله را بدتر می‌کند. در عوض، بپذیرید که حمله در حال وقوع است، به خود یادآوری کنید که تجربه این احساسات اشکالی ندارد، به خود اطمینان دهید که این حمله تهدید کننده زندگی نیست و به یاد داشته باشید که این حمله گذرا است.

    کلاستروفوبیا یک اختلال هراس قابل درمان است. برای بعضی از افراد، با افزایش سن، کلاستروفوبیا از بین خواهد رفت. اگر اینگونه نباشد، روش‌های مختلفی وجود دارد که می‌توانید ترس و علائم جسمی خود را کنترل کنید.

     

    منابع

    Healthline

     


    در صورت نیاز می‌توانید با مراجعه به سایت پزشک خوب از بهترین روانشناسان در ایران به صورت اینترنتی نوبت بگیرید.

    اگر نیاز به دریافت راهنمایی در این زمینه دارید، روی دکمه زیر کلیک کنید
    رزرو آنلاین نوبت از روانشناس

    دیگر مقالات پیشنهادی پزشک خوب